III FZ 552/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1114/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 25 lutego 2022 r., nr BON.III.5220.489.3.2021.ML w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON za marzec 2017 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1114/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku M. W., zwanego dalej "Skarżącym", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 25 lutego 2022 r., wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.". Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazał, że na skutek zapłacenia kwoty, której obowiązek uiszczenia nałożono na Skarżącego, po jego stronie zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo to będzie polegać na pogorszeniu się płynności finansowej Skarżącego i tym samym na uniemożliwieniu dokonania potrzebnych inwestycji, które z uwagi na realia rynku przepadają bezpowrotnie Odmawiając wstrzymania zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazał żadnych okoliczności, które umożliwiałyby ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd mając na uwadze ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji nie mógł zatem wydać postanowienia o ochronie tymczasowej nie mając pełnych danych odnośnie sytuacji finansowej i życiowej Skarżącego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 2 września 2022 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła okoliczność niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez błędna wykładnię polegającą na uznaniu, iż uprawdopodobnienie przez Skarżącego podstaw wniosku ma charakteru realizacji prawnego obowiązku. Mając na względzie powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie zażalenia na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a., bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Należy zatem w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że w niniejszej sprawie na skutek jej wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący we wniosku wprawdzie przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które - jego zdaniem - potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (tj. pogorszenie płynności finansowej, uniemożliwienie dokonania potrzebnych inwestycji). Nie przedłożył jednak żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby powyższe okoliczności i tym samym wskazywałaby na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w efekcie wykonania kwestionowanej decyzji. Tymczasem również w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13, dostępne – CBOSA). Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z decyzji kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że uzasadnienie wniosku Skarżącego nie spełnia wymogów pozwalających na przyznanie jemu ochrony tymczasowej. Trafnie w tym zakresie Sąd ten zwrócił uwagę, że Skarżący nie przedstawił chociażby dokumentów dzięki którym Sąd mógłby porównać majątek, którym dysponuje z obciążeniami publicznoprawnymi. Takich informacji Skarżący nie przedstawił także w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązkiem Skarżącego było więc przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Dodatkowo wskazać należy, że Skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu oraz braku poparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi Skarżącej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.