II OSK 544/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Sędzia NSA Ludwik Żukowski Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 po rozpoznaniu skargi T. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że podstawę prawną orzeczenia w sprawie stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm./, bowiem w stosunku do skarżącego wydany został wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, co oznacza, że skarżącemu przypisano winę zarzucanego mu czynu, a zatem istnieje obawa, iż skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, gdyż utracił opinię człowieka nieskazitelnego charakteru. Komendant Główny Policji po rozpoznaniu odwołania skarżącego, w którym podnosił, że cieszy się nieposzlakowaną opinią w miejscu zamieszkania, postępowanie karne było wynikiem zemsty osoby, która sporządziła donos, zaś orzeczenie w sprawie karnej nie oznacza, iż nie będzie przestrzegał porządku prawnego, uznał odwołanie za niezasadne i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że popełnienie czynu, którego dopuścił się skarżący nie daje gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a także naruszenie procedury administracyjnej, to jest art. 11, 8, 9 i 80 kpa oraz art. 190 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie jest uzasadniona. Sąd podkreślił, że bezsporną w sprawie okolicznością jest, iż skarżący został oskarżony o popełnienie czynu z art. 191 ( 2 kk, to jest o przestępstwo groźby karalnej w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, zaś Sąd Rejonowy w W. prawomocnym wyrokiem z dnia 18 października 2004 r. warunkowo umorzył w stosunku do skarżącego postępowanie karne na okres 2 lat. W tej sytuacji w ocenie Sądu organy Policji słusznie przyjęły, że interpretacja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie należy wymagać bezwzględnego przestrzegani przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności, co oznacza, że każde naruszenie prawa a zwłaszcza prawa karnego musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa groźby karalnej z art. 191 ( 2 kk przez skarżącego jest zachowaniem skierowanym wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu niezależnie od tego, czy jest to przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, czy też nie, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Nie można w ocenie Sądu podzielić stanowiska skarżącego, że spełnienie przesłanki "skazania" oraz wystąpienie "uzasadnionej obawy" muszą zaistnieć łącznie aby mogły one stanowić wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ocena co do tego, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione należy do organów Policji, rolą Sądu jest natomiast kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przekroczenia tych granic, bowiem organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Chybione są zarzuty skarżącego odnoszące się do ograniczenia jego prawa do posiadania broni, bowiem dostęp osób fizycznych do broni jest w Polsce reglamentowany, co wynika z art. 9 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. P. reprezentowany przez radcę prawnego K. K., zarzucając: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, prowadzące do przyjęcia, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, a tym samym naruszenie art. 190 Konstytucji poprzez niezastosowanie mającej moc powszechnie obowiązującą dyrektywy interpretacyjnej instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, wydanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 maja 2000 r. sygn. akt P 1/99, 2/ naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", poprzez nie uchylenie decyzji wydanej z naruszeniem art. 8, 9 wobec zaproponowania skarżącemu zawarcia ugody, która była niedopuszczalna oraz art. 11 kpa poprzez naruszenie obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ się kierował przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, iż skarżący nie należy do podmiotów określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, brak było więc podstaw do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Strona nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jak też nie toczyło się względem niej postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Czyn o popełnienie którego oskarżano stronę nie należy do przestępstw wymienionych w rozdziale XIX i XXXV Kodeksu karnego jak też warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest wyrokiem skazującym. Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyżej wyroku wypowiedział się za tym, że warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem probacyjnym, to jest kończącym postępowanie orzeczeniem stwierdzającym zaniechanie ścigania karnego bez wydania wyroku skazującego. Warunkowy charakter umorzenia wyraża się w tym, że jego definitywna skuteczność uzależniona jest od przebiegu okresu próby. Stosuje się przy tym ten środek względem osób, których wina nie jest znaczna w zakresie czynów o niskiej społecznej szkodliwości. Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Ustawa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 używa nieostrych pojęć jak "uzasadniona obawa", "interes bezpieczeństwa publicznego", "interes porządku publicznego". Daje to organom pewien zakres swobody uznania, które jednak nie może prowadzić do dowolności, co zarzuca się w niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej. Użycie w pkt 6 określenia "w szczególności" także nie daje podstaw do uznania, że chodzi również o sytuację jaka występuje w niniejszej sprawie. Wszystkie wskazane z pkt. 6 okoliczności powinny przy tym zachodzić łącznie, natomiast organ nie wskazał, w czym przejawia się istnienie obawy, że skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz uznał, że zastosowana wobec skarżącego instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego stanowi o popełnieniu przez niego przestępstwa co per se jest naruszeniem zasad porządku prawnego, Sąd I instancji zaś pominął najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy, że instytucję warunkowego umorzenia postępowania karnego stosuje się względem osób, których właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, iż pomimo umorzenia postępowania będą przestrzegać porządku prawnego, w szczególności nie popełnią przestępstwa. Tak też uznał Sąd Rejonowy w W. orzekając o warunkowym umorzeniu postępowania karnego mając na uwadze, że skarżący daje rękojmię przestrzegania porządku prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej a z urzędu bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Odnosząc się natomiast do podniesionych w treści skargi kasacyjnej jej podstaw należy zauważyć, że zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, został powiązany z twierdzeniem strony, że podstawowe znaczenie ma orzeczenie sądu karnego w kwestii umorzenia postępowania w sprawie zarzucanego skarżącemu czynu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego potwierdził, że w sprawie nie jest sporne, że sprawa karna toczyła się w związku z zarzutem, iż skarżący dokonał czynu polegającego na wymuszaniu zwrotu należności, zaś fakt, iż sąd postępowanie karne umorzył nie przesądza o tym, że organ administracji publicznej rozpoznający sprawę administracyjną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń ma możliwość dokonania we własnym zakresie oceny tego czynu w aspekcie zaistnienia ustawowych przesłanek do wydania rozstrzygnięcia. Powyższe doprecyzowanie na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym treści skargi kasacyjnej pozwoliło na stwierdzenie, że w istocie zarzut naruszenia prawa materialnego nie odnosił się do niewłaściwej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania wskazanych w podstawach zaskarżonej decyzji przepisów ustawy o broni i amunicji, lecz faktycznie dotyczył niewłaściwej w ocenie strony konstatacji organu co do tego, że czyn zarzucany skarżącemu w postępowaniu karnym pozwalał na przyjęcie, że nie można skarżącego traktować jako osobę o nieskazitelnej opinii i charakterze, która może nadal korzystać z udzielonego jej decyzją administracyjną pozwolenia na broń palną. Podkreślenia wymaga, w kontekście powołania się w skardze kasacyjnej na Konstytucję RP, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich, jest to prawo ściśle reglamentowane w zakresie udzielania pozwolenia na broń jak też w okresie korzystania z przyznanego już decyzją administracyjną uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że czyn, jakiego dopuścił się skarżący mógł być potraktowany jako wskazujący na powstanie uzasadnionej obawy, że pozostawienie skarżącemu prawa posiadania broni może mieć wpływ na powstanie zagrożenia bezpieczeństwa publicznego. Zarzut naruszenia prawa procesowego sprowadzający się do tego, że w ocenie strony Sąd pierwszej instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję, gdyż z naruszeniem prawa organ podjął czynności zmierzające do ugodowego załatwienia sprawy także nie mógł być uznany za usprawiedliwiony, bowiem podzielając nawet wywody uzasadnienia skargi kasacyjnej co do tego, że sprawa nie mogła być zakończona w formie ugody, to jednak ostatecznie wydanie decyzji sprawę załatwiającej jest prawidłowe, zaś wcześniejsze wadliwe czynności nie powodują, że zgodną z prawem decyzję należało uchylić. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.