II GZ 894/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. A. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1065/16 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi D. A. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił D. A. Spółce z o.o. w W. przyznania prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka zwróciła się o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty od skargi kasacyjnej podając, że przedmiotem działalności spółki jest działalność rolnicza, jednak aktualnie poza obsługą korespondencji, której koszty ponosi z własnych środków jej prezes, nie prowadzi żadnej innej działalności. Podejmowane są natomiast działania mające na celu sprzedaż gospodarstwa w całości lub w części. Wyjaśniła, że konta bankowe spółki zostały zajęte przez urząd skarbowy. W części wniosku obejmującej majątek i dochody spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy ma wartość ujemną (-540.125,11 zł), wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 7.794.375,94 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości (-) 125.704,30 zł. Stan środków na rachunku bankowym wynosi "0". Do wniosku spółka załączyła listę blokad środków na rachunku bankowym, prowadzonym przez Bank Spółdzielczy w B. na łączną kwotę 189.356,20 zł (ostatnia blokada z dnia 29 maja 2017 r.). Oświadczyła również, że zwrot podatku akcyzowego w wysokości 2.000 zł dokonany w kwietniu 2017 r. na rzecz spółki nastąpił na rachunek pracownika spółki, w związku z czym wezwanie z dnia 2 czerwca 2017 r. do uzupełnienia wniosku w zakresie złożenia wyciągu z rachunku bankowego, na który nastąpił zwrot jest bezprzedmiotowe. Ponadto wyjaśniła, że ze zwróconej kwoty, sumę 1.300 zł przeznaczyła na opłatę kosztów sądowych w 9 sprawach zawisłych przed WSA w W.. Sąd I instancji przywołując treść przepisów art. art. 246 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazał w pierwszej kolejności, że z wysokość ciążących na stronie kosztów sądowych to wydatek w wysokości 100 zł - wpis sądowy od skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu nie zachodziły przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Strona jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, posiada majątek znacznej wartości, nie znajduje się w stanie upadłości czy likwidacji. Według oświadczeń złożonych we wniosku spółka posiada majątek trwały o wartości 7.705.605,65 zł i w roku 2016 odnotowała stratę w wysokości -125.794,30 zł. Z przedłożonych przez spółkę dokumentów finansowych w postaci bilansu za 2016 rok wynikało z kolei, iż wypracowała w roku 2016 wyższe przychody netto ze sprzedaży – 57.883,50 zł w stosunku do analogicznych przychodów z roku 2015 – 31.221,71 zł, jak również wyższe przychody finansowe – 15.448,14 zł w stosunku do roku poprzedniego – 338,96 zł. Z oświadczenia złożonego przez stronę wynikało także, iż otrzymała ona zwrot podatku akcyzowego w wysokości 2000 zł. Ponadto, Sąd I instancji z urzędu wziął pod uwagę informacje ujawnione w toku innych postępowań o prawo pomocy zainicjowanych przez spółkę, zgodnie z którymi: w roku 2015 uzyskała dofinansowanie ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w wysokości 288.000,00 zł (postanowienie WSA w W. z dnia 3 sierpnia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 157/16), otrzymała kredyt kupiecki oraz dofinansowanie od swojego wspólnika w kwocie łącznie 83.208 zł (postanowienie WSA w W. z dnia 8 grudnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 2830/16). Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że strona osiągała znaczne zyski jak również posiada majątek o wartości znacznie przekraczającej wysokości wpisu sądowego w sprawie wobec czego brak było podstaw do uznania nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. D. A. Spółka z o.o. w W. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie o przyznaniu jej prawa pomocy. Strona wskazała, że jej trwała i niekorzystna sytuacja prawna i faktyczna, na którą składa się między innymi niemożność zbycia majątku uzasadnia żądanie przyznania spółce zwolnienia od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, w takim jak domagała się strona skarżąca formułując wniosek o zwolnienie jej z opłaty od skargi kasacyjnej, stosownie do treści art. 246 § 2 pakt 2 p.p.s.a., wymaga od strony domagające się przyznania takiego uprawnienia wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocenie sądu rozpoznającego wniosek podlega zatem wykazana sytuacja finansowa wnioskodawcy w aspekcie jego możliwości płatniczych i zdolności do dyspozycji posiadanym majątkiem względem ogólnego obowiązku określonego w art. 214 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, za trafną należy uznać ocenę wniosku skarżącej spółki o przyznanie jej prawa pomocy, jakiej dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca spółka, jak zasadnie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami pozwalającymi jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego, na które, na aktualnym etapie sprawy, składają się wyłącznie konieczność uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych. Wykazana przez stronę sytuacja finansowa i materialna spółki, wartość majątku trwałego, poniesione straty w związku z prowadzoną działalnością oraz wypracowane przychody z tejże działalności w latach 2015 – 2016 , jak również ustalenia Sądu I instancji dotyczące wysokości uzyskanej dotacji z budżetu Unii Europejskiej i kredytu kupieckiego, wreszcie okoliczność zwrotu podatku akcyzowego, z którego jak wskazała sama strona była w stanie uiścić opłaty sądowe, a które stanowiły nieco ponad połowę uzyskanego zwrotu, czynią trafną konstatację Sądu I instancji. Strona skarżąca, uwzględniając wymienione dane finansowe spółki również w aspekcie podnoszonych w zażaleniu niekorzystnych uwarunkowań związanych z niemożnością zbycia sprzętu rolniczego czy nieruchomości, ma możliwość partycypowania w kosztach wywołanego wniesionym przez nią środkiem odwoławczym postępowania kasacyjnego, który sprowadza się wyłącznie do konieczności uiszczenia wpisu w kwocie 100 złotych, a który obiektywnie ujmując może ponieść choćby z kwoty zwróconego jej podatku akcyzowego, co zresztą już czyniła w innych sprawach zawisłych w sądzie administracyjnym, bądź z aktualnie uzyskiwanych przychodów z prowadzonej działalności, która nie jest jak słusznie zauważył Sąd I instancji w stanie upadłości czy likwidacji, a w ramach której powinna mieć na uwadze również koszty prowadzonych spraw sądowych, w których występuje jako strona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.