I ACa 1924/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 1924/23 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 marca 2025 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="161"/> <col width="426"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Bazelan</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 roku w Lublinie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. A.</span> i <span class="anon-block">I. A.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o ustalenie</p> <p>na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>z dnia 19 września 2023 roku, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok:</p> <p>a)  w punkcie I. w ten sposób, że oddala powództwo;</p> <p>a)  w punkcie II. w ten sposób, że zasądza od powodów <span class="anon-block">E. A.</span> i <span class="anon-block">I. A.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego wyroku pełnomocnikowi powodów do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>II.  zasądza od powodów <span class="anon-block">E. A.</span> i <span class="anon-block">I. A.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 10100 zł (dziesięć tysięcy sto złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.</p> <p>I ACa 1924/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 września 2023 roku Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">Z.</span>:</p> <p>I.  ustalił, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> zawarta w dniu 17 września 2008 roku pomiędzy <span class="anon-block">E. A.</span> i <span class="anon-block">I. A.</span> a <span class="anon-block"> (...) Bank Spółką Akcyjną</span> w <span class="anon-block">W.</span> (obecnie <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>) jest nieważna;</p> <p>I.  zasądził od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">E. A.</span> i <span class="anon-block">I. A.</span> kwotę 6434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.</p> <p>Uzasadnienie tego wyroku znajduje się na k. 179-191 akt.</p> <p>Apelację od tego wyroku wniósł pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">W.</span>, który zaskarżył wyrok w całości i zarzucił:</p> <p>1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <p>a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2)">art. 385(1) § 1 i § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(2))">art. 385(2) k.c.</a> i w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw</p> <p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1;art. 385(1) § 2)">art. 385(1) § 1i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 56)">art. 56 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2)">58 § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust. 1 Prawa bankowego</a> </p> <p>c) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 69;art. 69 ust. 1;art. 69 ust. 2)">art. 69 ust. 1 i 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353(1) k.c.</a> </p> <p>d) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385 (1) § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> </p> <p>e) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358;art. 358 § 1;art. 358 § 2)">art. 358 § 1 i § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 50)">art.L</a> p.w.<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> </p> <p>2) naruszenie przepisów postępowania cywilnego mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:</p> <p>a)-d) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>,</p> <p>e) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235(2) § 1 pkt. 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> poprzez:</p> <p>f) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235(2) § 1 pkt. 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 277)">art. 277 k.p.c.</a> </p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony Powodowej na rzecz Pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego</p> <p>1.  zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;</p> <p>2.  ewentualnie, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p>Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja, o ile wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa jest uzasadniona.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji. Ustalenia te wymagają uzupełnienia o wskazanie, że w 2022 roku powodowie zakończyli spłatę kredytu. Podał to sam powód na rozprawie w dniu 19 września 2023 roku (k. 164v) oraz potwierdził pełnomocnik pozwanego w piśmie z dnia 4 marca 2025 rok (k. 256). Można dodać, że z wypowiedzi powoda (który wskazał, że kredyt został spłacony w ubiegłym roku) wynika, że nastąpiło to jeszcze przed wniesieniem pozwu, ale nawet jeśli spłata kredytu nastąpiła w toku postępowania to Sąd wydając wyrok bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, a zasada ta ma zastosowanie także do sądu drugiej instancji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art.391 § 1 k.p.c.</a>).</p> <p>Okoliczność ta skutkowała brakiem po stronie powodowej interesu prawnego, który w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> jest wyjściowym warunkiem żądania ustalenia istnienia prawa lub stosunku prawnego.</p> <p>Strona powodowa w pozwie upatrywała interesu prawnego w usunięciu stanu niepewności co do dalszego obowiązywania spornej umowy, co do istnienia obowiązku spełniania na rzecz Banku mających oparcie w treści umowy świadczeń w przyszłości i w uzyskaniu odpowiedzi czy umowa wiąże strony i na jakich warunkach powinny ją wykonywać, itp. (k. 26v-27).</p> <p>Tego rodzaju argumentacja może być uzasadniona jedynie dla aktywnej umowy kredytowej, zaś obecnie gdy umowa już wyekspirowała i nie podlega dalszemu wykonaniu to argumentacja ta straciła na aktualności. Skoro powodowie dokonali już spłaty w całości świadczenia zgodnie z treścią zakwestionowanej umowy, to pozostają im jedynie ewentualne roszczenia o zapłatę na tle zwrotu świadczeń nienależnych.</p> <p>Interesu prawnego po stronie powodów nie uzasadnia też często powoływana w tego rodzaju sprawach okoliczność, że prawomocne orzeczenie ustalające, iż umowa jest nieważna pozwoli wykreślić hipotekę z kredytowanej nieruchomości, gdyż w tym zakresie wystarczające jest oświadczenie kredytodawcy, które powodowie, wobec spłaty kredytu, mogą pobrać w Banku.</p> <p>Z tych względów powództwo o ustalenie - wobec braku podstawowej przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art.189 k.p.c.</a> – interesu prawnego podlegało oddaleniu, o czym orzekł Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art.386 § 1 k.p.c.</a> zmieniając wyrok w punkcie I.</p> <p>Z uwagi na to bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do podniesionych w apelacji zarzutów.</p> <p>Konsekwencją zmiany zaskarżonego wyroku co do meritum jest zmiana rozstrzygnięcia o kosztach procesu w punkcie II i obciążenie nimi na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> powodów, jako strony przegrywającej proces, od których Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz pozwanego poniesione koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5417 zł.</p> <p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98 §1 i 1(1) k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> Sąd zasądził od powodów na rzecz pozwanego, którego apelacja została uwzględniona, kwotę 10100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (4050 zł wynagrodzenie pełnomocnika + 6050 opłata od apelacji).</p> </div>