I OZ 1283/19

SENTENCJA P O S T A N O W I E N I E Dnia 18 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 262/19 w sprawie ze skarg "B" sp. z o.o. z siedzibą w [...] i "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 października 2019 r. sygn. akt II SA/Po 262/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skarg "B" sp. z o.o. z siedzibą w [...] i "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości: 1. odrzucił skargę kasacyjną "A" S.A. z siedzibą w [...]; 2. zwrócił "A" S.A. z siedzibą w [...] uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000,00 zł. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 21 sierpnia 2019 r. II SA/Po 262/19 WSA w Poznaniu oddalił skargi spółek "B" Sp. z o.o. i "A" S.A. Pismem z 22 sierpnia 2019 r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik, działając w imieniu spółki "B" Sp. z o.o. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie tego orzeczenia wraz ze sporządzonym uzasadnieniem (k. 84). Od powyższego wniosku uiszczono opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł (k. 83). Po sporządzeniu uzasadnienia wyroku, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono wnioskującemu. Następnie, do akt sprawy wpłynęły skargi kasacyjne wystosowane w imieniu spółki "B" Sp. z o.o. i w imieniu spółki "A" S.A. Od każdej ze złożonych skarg kasacyjnych uiszczono wpis w kwocie po 1.000 zł (k. 109 i 110). Zgodnie z art. 177 § 1 ppsa (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Art. 141 § 2 ppsa wskazuje, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Z art. 142 § 2 ppsa wynika, że jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek. W przypadku gdy sąd skargę oddalił, warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniosła jedynie spółka "B" Sp. z o.o. Skoro więc spółka "A" S.A. nie wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, to jej skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 ppsa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na podstawie art. 178 w zw. z art. 16 § 2 ppsa, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Uiszczony przez skarżącą "A" S.A. wpis od skargi kasacyjnej podlegał zwrotowi, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 16 § 2 ppsa (k. 141-143 akt II SA/Po 262/19). Zażalenie na postanowienie z 28 października 2019 r. wywiodła "A" S.A. (dalej żaląca się), reprezentowana przez r. pr. M.B., która zarzuciła mu naruszenia: 1. art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że żaląca się nie złożyła wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, mimo tego, że odpowiedni wniosek z 22 sierpnia 2019 r. został złożony przez pełnomocnika w imieniu obu skarżących, a w piśmie z 2 września 2019 r. WSA doręczył wyrok wraz z uzasadnieniem "pełnomocnikowi skarżących"; 2. art. 177 § 1 w zw. z art. 142 § 2 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że żaląca się nie wniosła skutecznie skargi kasacyjnej, a WSA nie doręczył pełnomocnikowi skarżących, w tym skarżącej, odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem; 3. art. 193 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i 234 § 2 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w niewezwaniu żaląca się do uzupełnienia braku wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, przy jednoczesnym doręczeniu w piśmie z 2 września 2019 r. wyroku wraz z uzasadnieniem zarówno do "A" S.A., jak i do "B" sp. z o.o. Żaląca się wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego (k. 156-158 akt II SA/Po 262/19). Pismem z 25 listopada 2019 r. odpowiedź na zażalenie wnieśli A.Z. i A.Z., reprezentowani przez r. pr. B.W. Wnieśli oni o: oddalenie zażalenia; zasądzenie kosztów postępowania (k. 171 akt II SA/Po 262/19). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niezasadny był zarzut naruszenia art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (pkt 1), art. 177 § 1 w zw. z art. 142 § 2 ppsa (pkt 2) oraz oraz art. 193 art. 58 § 1 pkt 3 i art. 234 § 2 ppsa (pkt 3). Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że postanowieniem WSA w Poznaniu z 30 kwietnia 2019 r. II SA/Po 263/19 Sąd połączył sprawę o sygn. akt II SA/Po 263/19 ze sprawą o sygn. akt II SA/Po 262/19 w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzenia dalej pod sygnaturą akt II SA/Po 262/19 (k. 46 akt II SA/Po 263/19). W efekcie tego rozstrzygnięcia sprawa II SA/Po 262/19 toczyła się ze skarg "B" sp. z o.o. i "A" S.A. (współuczestnictwo formalne). Obie Spółki były reprezentowane przez r. pr. M.B. (k. 15 akt II SA/Po 262/19, k. 16 akt II SA/Po 263/19). Pismem z 22 sierpnia 2019 r. r. pr. M.B. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W nagłówku pisma pełnomocnik oznaczył strony postępowania "Skarżąca: "B" sp. z o.o. w [...] reprezentowana przez Radcę Prawnego M.B....", "Uczestnik: "A" S.A.", "Wnioskodawca: A.Z. reprezentowany przez Radca Prawny B.W.". W treści wniosku pełnomocnik wskazał: "Działając w imieniu Skarżącego, w powołaniu na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy...". Jako załącznik zostało dołączone potwierdzenie przelewu na kwotę 100 zł (k. 83, 84 akt II SA/Po 262/19). Zważywszy na powyższe słusznie Sąd I instancji przyjął, że wniosek o sporządzenie wyroku został złożony tylko w imieniu i na rzecz "B" sp. z o.o. Tylko ten podmiot został oznaczony w piśmie jako "Skarżąca", w treści wniosku pełnomocnik powołał się na "Skarżącego" (liczba pojedyncza) i na jedno "pełnomocnictwo". Uiścił również kwotę 100 zł, czyli równowartość opłaty za sporządzenie uzasadnienia dla jednego podmiotu. Na innych etapach postępowania pełnomocnik też wskazywał, w imieniu której ze spółek działa - analogicznie we wniosku o wydanie protokołu z posiedzenia oraz piśmie z 20 sierpnia 2019 r. (k. 71, 78 akt II SA/Po 262/19). Wywodząc skargi kasacyjne pełnomocnik wyraźnie rozróżnił, na rzecz której spółki je wnosi, co wyrażało się w odpowiednim uzupełnieniu w nagłówku pisma stron postępowania; w treści samych środków zaskarżenia i w określeniu podmiotów, w imieniu których uiszczono każdy z wpisów od skarg kasacyjnych (k. 111-123, 124-130 akt II SA/Po 262/19). Sąd I instancji nie był obowiązany wezwać pełnomocnika do sprecyzowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia, gdyż jego treść była jednoznaczna - również w aspekcie podmiotowym. Z tego samego powodu brak było podstaw do zastosowania art. 234 § 2 ppsa w stosunku do "A" S.A. Skoro zatem "A" S.A. nie wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku II SA/Po 262/19, to nie mógł wobec niej rozpocząć się bieg terminu określony w art. 177 § 1 ppsa. Na ocenę tę nie wpływa błąd Sądu, który w piśmie doręczającym odpis ww. wyroku oznaczył r. pr. M.B. jako pełnomocnika skarżących (liczba mnoga; a nie skarżącej - "B" sp. z o.o.). Fakt ten, jakkolwiek nie powinien mieć miejsca, nie przesądza że "A" S.A. stała się stroną, która złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku (art. 142 § 2 ppsa). Pełnomocnikowi wyrok ten został doręczony jako reprezentantowi "B" sp. z o.o. W sprawie nie miał zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, gdyż wywiedzenie skargi kasacyjnej winno być poprzedzone złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeśli nie jest on sporządzany z urzędu). Brak stosownego wniosku nie może być rozumiany jako brak formalny w myśl 58 § 1 pkt 3 ppsa. Rozpoznanie skargi kasacyjnej nie było uzależnione od uzupełniania braku formalnego (np. brak wpisu, odpowiedniej liczby odpisów skargi kasacyjnej, itd.), lecz od przesłanek uniemożliwiających jej wywiedzenie. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną "A" S.A. na podstawie art. 178 ppsa. Nierelewantny był zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 193 ppsa, gdyż przepis ten dotyczy postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (pkt 3). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu i odpowiedzi na zażalenia wniosków o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie mogą być one uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ppsa, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.