II SA/Wa 875/20
Administrative courts2020-11-23
Case number
II SA/Wa 875/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Judgment date
2020-11-23
Type
Wyrok WSA w Warszawie
Judges
Andrzej WieczorekIzabela Głowacka-KlimasPiotr Borowiecki
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], odmawiającej wydania pozwolenia na broń palną do celów łowieckich - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W piśmie z dnia [...] października 2019 r. skarżący J. C. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną do celów łowieckich w łącznej ilości 6 (sześciu) egzemplarzy. Do przedmiotowego wniosku skarżący dołączył m. in. orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające, iż skarżący może dysponować bronią palną.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji uzyskał opinię o skarżącym z Komisariatu Policji w [...] oraz informację o skarżącym z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynikało, że skarżący nie figuruje w kartotece karnej.
Niemniej, organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący posiada zarejestrowane dwie rejestracje procesowe z kodeksu karnego.
W związku z powyższym, mając wiedzę, że skarżący w 2016 r. dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego, tj. kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości, za co został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], a także wiedząc, że dopuścił się ponadto tego samego typu wykroczenia, organ pierwszej instancji powziął wątpliwości, czy skarżący posiada zdolność psychofizyczną do dysponowania bronią.
W celu jednoznacznego wyeliminowania tych wątpliwości Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, że zachodzi podstawa do tego, by w dniu [...] października 2019 r. skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 15h ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i wniesienia stosownego odwołania od przedstawionego przez stronę skarżącą orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2019 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...].
W wyniku ponownych badań skarżącego przeprowadzonych w trybie odwoławczym, w dniu [...] grudnia 2019 r. M. O. - lekarz uprawniony do badań lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń palną z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] wydala orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią.
Mając powyższe na względzie, Komendant Wojewódzki Policji w [...] - działając na podstawie przepisów art. 104 i art. 268a k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - wydał w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzję nr [...], którą odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji, wskazując na brzmienie przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji - stwierdził, że pozwolenia na broń palną nie daje się osobom: z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1878 ze zm.) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.
Ponadto, organ pierwszej instancji - odwołując się do regulacji prawnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. - uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przyjąć trzeba, iż interes strony skarżącej przejawiający się w uzyskaniu pozwolenia na posiadanie broni palnej musi ustąpić ważnemu i znaczącemu zarazem interesowi społecznemu, który polega na dbałości o bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Wskazując z kolei na przepis art. 77 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania dążył do ustalenia nie tylko okoliczności faktycznych mających znaczenie dla realizacji interesu społecznego, ale również okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla realizacji interesu indywidualnego. Organ zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania zapewniono stronie skarżącej czynny udział w toczącym się postępowaniu, zaś pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. powiadomiono stronę skarżącą o planowanym terminie zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego i przysługującym jej prawie wglądu w akta i przedstawienia dodatkowych okoliczności. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, iż wcześniej - działając na podstawie art. 79a k.p.a. - poinformowano skarżącego, iż na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] (wydanego w trybie odwoławczym) ustalono, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, co będzie skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z treścią jego żądania.
Od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. strona skarżąca wniosła odwołanie do Komendanta Głównego Policji.
Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji, skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie wadliwego ustalenia przez organ posiadania przez skarżącego dwóch rejestracji procesowych, podczas gdy - jak zauważył skarżący - był on tylko raz karany za czyn z art. 178 § 1 k.k., popełniony w dniu [...] sierpnia 2016 r. Skarżący stwierdził, że - wbrew zarzutom organu - nie dopuścił się żadnego innego przestępstwa, czy też wykroczenia.
Skarżący podkreślił, iż w dacie składania wniosku o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej, w świetle prawa, był i nadal jest osobą niekaraną.
W tej sytuacji, skarżący wniósł o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, co - w jego ocenie - jest konieczne do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący daje rękojmię prawidłowego używania broni palnej.
Ponadto, skarżący zarzucił, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, z uwagi na wybiórczą analizę dokumentów lekarskich i uwzględnienie jedynie opinii lekarza powołanego przez organ pierwszej instancji, który stwierdził, że jest on osobą z zaburzeniami psychicznymi i uzależnioną od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych, podczas gdy - jak podkreślił skarżący - do wniosku załączone zostało orzeczenie potwierdzające, że jest on osobą zdrową psychicznie oraz nieuzależnioną od jakichkolwiek używek.
W konsekwencji, skarżący wniósł o ponowne skierowanie na badania, a także o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2020 r., wydanego przez lekarza psychiatrę - na okoliczność, że skarżący jest osobą zdrową psychicznie i nie wykazuje cech uzależnienia od alkoholu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej w celach łowieckich.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji stwierdził, że z akt postępowania wynika, że skarżący nie posiada zdolności do dysponowania bronią palną, co zgodnie dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy Policji obowiązek odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną.
Komendant Główny Policji zauważył, że organ pierwszej instancji skorzystał z możliwości złożenia odwołania od dostarczonego przez skarżącego, pozytywnego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2019 r., w wyniku czego skarżący poddał się ponownie badaniom. Organ odwoławczy stwierdził, że działanie takie należy uznać za uprawnione, albowiem zgodnie z art. 15h pkt 1 i 2 ustawy o broni i amunicji od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie zarówno osobie ubiegającej się o pozwolenia, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
Komendant Główny Policji wskazał, że w przypadku skarżącego o złożeniu odwołania zdecydował fakt popełnienia w 2016 r. przez skarżącego przestępstwa i wykroczenia polegającego na kierowaniu samochodem w stanie nietrzeźwości.
Powołując si na orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], stwierdzającego, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią, organ odwoławczy stwierdził, że dla organów Policji takie orzeczenie lekarskie ma moc wiążącą i w konsekwencji determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca nie przewidział możliwości wydania prawa do posiadania broni palnej osobie, która uzyskała choćby jedno ostateczne negatywne orzeczenie kwestionujące jej zdolność do posługiwania się bronią palną. Organ odwoławczy wskazał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, gdyż strona skarżąca uzyskała w trybie odwoławczym negatywne orzeczenie lekarskie.
Organ odwoławczy podniósł, że kwestia zdolności do dysponowania bronią palną nie jest obojętna z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na potencjalne zagrożenie dla osób trzecich. Organ odwoławczy stwierdził, że prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny, a dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji, nie może więc być żadnej wątpliwości, że osoba, której takie prawo przyznano, daje gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią. Komendant Główny Policji wskazał, że jedną z tych gwarancji jest wprowadzony przez ustawodawcę wymóg posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownymi orzeczeniami. Organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca wymogu tego nie spełnia, ponieważ uprawniony lekarz wydał jej w trybie odwoławczym orzeczenie negatywne co do możliwości posiadania przez nią broni palnej.
Mając powyższe na względzie, Komendant Główny Policji uznał, że organ pierwszej instancji - powołując się na art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji - zasadnie odmówił stronie skarżącej wydania pozwolenia na broń palną.
Komendant Główny Policji wyjaśnił ponadto, iż organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę skarżącą bronią. Komendant Główny Policji wyjaśnił także, iż organy Policji nie mają również kompetencji do weryfikowana zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi w pierwszej i w drugiej instancji.
Komendant Główny Policji podkreślił, że istotne jest to, że ostatecznym orzeczeniem lekarskim uprawniony lekarz orzekł o niemożności dysponowania bronią przez skarżącego, co w konsekwencji spowodowało, że na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie mogło mieć zatem wpływu orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2019 r., nr [...], albowiem straciło ono moc wiążącą po wniesieniu odwołania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Komendant Główny Policji podkreślił jednocześnie, że na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogło również mieć wpływu dołączone przez stronę skarżącą do odwołania zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2020 r., albowiem nie eliminuje ono uzyskanego w trybie odwoławczym negatywnego orzeczenia lekarskiego, które jest orzeczeniem ostatecznym.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż w świetle obowiązujących przepisów, organy Policji nie mają prawa wglądu do dokumentacji z badań oraz nie uzyskują wiedzy o przyczynach wydania negatywnego orzeczenia, albowiem wiedza ta jest, co do zasady, zastrzeżona wyłącznie do wiadomości lekarza i osoby poddanej badaniom, jako dotycząca jej stanu zdrowia.
Komendant Główny Policji wskazał, że w przypadku, gdy osoba poddana wspomnianym badaniom uważa, że ostateczne orzeczenia dotknięte są jakąś wadą, to może - na podstawie art. 15i ustawy o broni i amunicji - zwrócić się do wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia o przeprowadzenie stosownej kontroli.
Komendant Główny Policji zauważył, że z materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Wojewodę [...] kontroli wykonanych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...] badań lekarskich oraz wydanego na ich podstawie przez lekarza M. O. orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. stwierdzającego, że skarżący nie posiada zdolności do dysponowania bronią palną w celach łowieckich.
Mając powyższe na względzie, Komendant Główny Policji uznał, że ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. jest dla organów Policji obu instancji wiążące co do treści, w której stwierdzono, iż strona skarżąca nie może dysponować bronią.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż organ pierwszej instancji błędnie powołał się na jej dwie karalności (za wykroczenie i przestępstwo), Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż niezależnie od tego, czy faktycznie strona skarżąca popełniła, czy też nie wykroczenie w ruchu drogowym polegające na kierowaniu samochodem po spożyciu alkoholu, to okoliczność ta nie miała wpływu na treść orzeczenia lekarskiego.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, Komendant Główny Policji stwierdził, iż naruszeń takich się nie dopatrzył. Organ odwoławczy zauważył, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] - działając na podstawie i w graniach prawa (vide: art. 7 Konstytucji RP) - przed wydaniem decyzji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny w sprawie, a następnie dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji dopuścił wszystkie dowody, które mogły przyczynić się do wnikliwego rozpatrzenia sprawy, co w konsekwencji oznacza, że sporna decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r. zawiera wszystkie elementy wymagane przez k.p.a., zaś w jej uzasadnieniu wyjaśniono, z jakich powodów odmówiono skarżącemu wydania pozwolenia na broń.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw przed sądem administracyjnym, skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - poprzez uznanie skarżącego za osobę z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., które zostało wydane na skutek nieuzasadnionego odwołania organu Policji i bez pouczenia skarżącego o przysługującym mu prawach w związku z wydanym orzeczeniem, a którego treść jest sprzeczna z wszystkimi dowodami zgromadzonymi w sprawie;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., oraz 80 k.p.a. - poprzez dowolną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło w konsekwencji do:
- bezpodstawnego odwołania od orzeczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia i skierowanie na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...],
- oparcia się jedynie na orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., wydanym w trybie odwoławczym, pomimo, że wnioski w nim zawarte są sprzeczne z innymi orzeczeniami znajdującymi się w aktach sprawy,
- bezkrytycznego przyjęcia wniosków wynikających z orzeczenia lekarskiego nr [...], jako jedynie wiarygodnych, pomimo, że wnioski te były odmienne od pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie,
- bezkrytycznego przyjęcia, że wiążąca moc orzeczenia wydanego w trybie odwołania wyłącza możliwość jego oceny, jako dowodu w sprawie.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła przede wszystkim, iż orzeczenie lekarskie nr [...], które leży u podstaw negatywnego rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej, zostało uzyskane wskutek nieuzasadnionego złożenia odwołania przez organ pierwszej instancji. Skarżący stwierdził, że nie może się zgodzić z twierdzeniem, jakoby odwołanie było zasadne, skoro zgormadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do jego złożenia. Skarżący uznał, że przede wszystkim nie mógł mieć znaczenie fakt popełnienia w 2016 r. przestępstwa, albowiem skazanie to uległo zatarciu i w świetle prawa skarżący jest osobą niekaraną. W konsekwencji, skarżący uznał, że organ Policji nie mógł zatem powoływać się na fakt popełnienie przestępstwa, jako uzasadnienie do złożenia odwołania.
Mając powyższe na względzie, skarżący zarzucił, że organ Policji pierwszej instancji w sposób zupełnie dowolny uznał, że zachodzi konieczność dodatkowego badania skarżącego. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że organ Policji zadziałał automatycznie w momencie, gdy uzyskał informację, że kiedyś był on karany, zamiast przeanalizować dowody, jakimi dysponował. Zdaniem strony skarżącej organ przyjął zupełnie bierną postawę w toku postępowania administracyjnego opierając się na informacjach, zupełnie nie weryfikując ich prawdziwości.
Strona skarżąca wskazała, ze złożenie odwołania nie może być dowolne, ani automatyczne. Według skarżącego, tak niestety postąpił organ Policji pierwszej instancji, bezpodstawnie składając odwołanie.
Skarżący zarzucił ponadto, że nie został pouczony o jakichkolwiek możliwościach wzruszenia tego rozstrzygnięcia. Skarżący uznał, że sporne orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym w żaden sposób nie odpowiada jego rzeczywistemu stanowi zdrowia. Skarżący stwierdził bowiem, że nie ma on zaburzeń psychicznych, a tym bardziej nie jest osobą uzależnioną od alkoholu lub od substancji psychofizycznych, na co przedłożył zaświadczenia.
Skarżący stwierdził ponadto, że orzeczenie lekarskie powinno być potraktowane przez organ, jak dowód w sprawie, jak opinia. W tej sytuacji, skarżący wskazał, że aby na jego podstawie rozstrzygnąć merytorycznie jego wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną, organ Policji powinien uznać tę opinię za rzetelną, logiczną i spójną.
Skarżący wskazał, że bezkrytyczne przyjmowanie dowodów jest sprzeczne z jego interesem i narusza go, a przede wszystkim z przepisami procedury administracyjnej, zgodnie z którymi organ musi dążyć do wyjaśnienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną.
Skarżący uznał, że orzeczenie lekarskie stoi w całkowitej sprzeczności z wszystkimi pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie i dlatego też należało wyciągnąć z tego wnioski, ocenić je, a nie przyjmować, jak jedyne słuszne.
Zdaniem strony skarżącej, wydanie orzeczenia lekarskiego nie oznacza, że organ musi oprzeć się na stwierdzeniach w nim zawartych. Według strony skarżącej, organ Policji może bowiem - w oparciu o zasady dowodowe - oprzeć się na innych dowodach i innych opiniach dołączonych do akt sprawy. W tej sytuacji, skarżący uznał, że organy Policji obu instancji mylą się, że orzeczenie lekarskie, jako wiążące, musi determinować treść decyzji. W ten sposób, jak stwierdził skarżący, postępowanie dowodowe staje się jedynie iluzją, z czym nie można się zgodzić, gdyż stanowi to naruszenie interesu nie tylko strony skarżącej, ale i interesu społecznego.
Wskazując na powyższe, skarżący zarzucił, że błędnie uznano, iż nie może on uzyskać pozwolenia na broń palną do celów myśliwskich.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/11 - zaznaczył, że wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia lekarskie mają ostateczny charakter i są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji zauważył, że związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń.
Odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby organ pierwszej instancji w sposób nieuprawiony skorzystał z odwołania od orzeczenia lekarskiego przedłożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia, organ odwoławczy podkreślił, że art. 15h ustawy o broni i amunicji nie określa żadnych dodatkowych wymagań, co do możliwości wniesienia odwołania oraz że z przepisu tego wynika samoistne uprawnienia zarówno dla organu Policji, jak i dla strony do wniesienia takiego odwołania.
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że zarzut skargi, jakoby organ Policji pierwszej instancji nie był uprawniony do wniesienia odwołania od orzeczenia przedłożonego przez skarżącego - jest całkowicie niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. C. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów łowieckich - nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Ponadto, w ocenie Sądu, wydając sporne decyzje administracyjne, organy Policji obu instancji nie dopuściły się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym nie naruszyły mających zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Sąd stwierdził jednocześnie, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], prawidłowo interpretując regulację prawną wyrażoną w przepisach 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, zasadnie przyjęli, że z uwagi na ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] wydane w trybie odwoławczym przez lekarza - orzecznika M. O., stwierdzające, że skarżący J.C. nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, zaszły wszelkie podstawy do przyjęcia tezy, iż - w świetle powołanych przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 cyt. ustawy - ważny interes społeczny uzasadniał odmowę wydania skarżącemu pozwolenia na wnioskowaną broń palną do celów łowieckich.
Sąd uznał, że przyjmując powyższe stanowisko, organy Policji obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej podniesionych w toku postępowania administracyjnego.
Na wstępie rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornej decyzji Komendanta Głównego Policji, należy wyraźnie zaznaczyć, że prawo do posiadania broni palnej nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich zagwarantowanych w Konstytucji RP. Jest to uprawnienie ściśle reglamentowane, również w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, lecz jako działanie prewencyjne, prowadzące do zapewniania szeroko rozumianego bezpieczeństwa.
Warto zauważył, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu.
Mając na względzie potrzebę ścisłej ustawowej reglamentacji pozwoleń na broń palną, podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przyjęto m.in. regulację zawartą w art. 15 tego aktu normatywnego, który określa przypadki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia na broń i sposób postępowania właściwych organów w tego rodzaju sprawach (przesłanki negatywne).
Stosownie do treści art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4 i potwierdzające, że może ona dysponować bronią.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej.
Z kolei, w świetle art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego J. C. wydane zostało w dniu [...] grudnia 2019 r. ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...], na podstawie którego M. O., jako lekarz - orzecznik uprawniony do badań lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń palną, orzekając w ramach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z siedzibą w [...]- stwierdziła, że skarżący nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią palną, albowiem należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, które to osoby nie mogą dysponować bronią palną.
Warto w tym miejscu zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 322/10 wskazał wyraźnie, że dopiero uzyskanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przesądza wiążąco dla organów Policji o istnieniu lub braku istnienia u strony uwarunkowań do posiadania broni.
Wspomniane orzeczenie lekarskie wydane zostało w związku ze skorzystaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z uprawnienia przewidzianego w art. 15h ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji, które stanowią, iż od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Policji.
Ponadto, wskazać należy wyraźnie, iż w świetle art. 15h ust. 7 cyt. ustawy, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
W ocenie Sądu, celem przedstawionej powyżej regulacji prawnej jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie sytuacji, w których pozwolenie na broń uzyskałaby osoba, która ze względu na stan zdrowia nie dysponowałaby nią w sposób bezpieczny dla ogółu obywateli i również dla siebie.
Jednocześnie, uznać należy, iż użycie w treści art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji kategorycznego sformułowania, że "pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej" oznacza, że organ Policji nie dysponuje w tym względzie żadnym luzem decyzyjnym i jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim (podobnie: m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1243/15, LEX nr 1940922).
Warto zauważyć, że w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 1606/18, Naczelny Sąd Administracyjny - oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1449/17 - stwierdził wyraźnie, iż ustawa o broni i amunicji wprowadza zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. Tego rodzaju ograniczenie, jak wskazał NSA, jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala. W konsekwencji, NSA uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął w powyższym wyroku, że w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury.
Z kolei w wyroku z dnia 4 marca 2020 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 1082/18, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro zgodnie z art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne, to przyjąć należy, iż wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia mające ostateczny charakter są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na broń i organy te nie są uprawnione do ich oceny. Jednocześnie, NSA stwierdził, że sam fakt wydania ostatecznego negatywnego orzeczenia lekarskiego stanowi okoliczność wystarczającą do odmowy wydania pozwolenia na broń palną.
Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny - przeprowadzając we wskazanym wyżej wyroku z dnia 4 marca 2020 r. analizę przepisów ustawy o broni i amunicji - uznał, że dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń zostało przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. NSA wskazał, że zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach tej ustawy. Przewidziany tam został swoistego rodzaju tryb postępowania, który przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. NSA uznał jednocześnie, że tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie pozwolenia na broń. Jeżeli zatem, jak zauważył NSA, w sprawie o wydanie pozwolenia na broń uprawniony lekarz w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności skarżącego do dysponowania bronią, to stanowi to okoliczność wystarczającą do odmowy wydania pozwolenia na broń. Brak jest w tej sytuacji podstaw prawnych, aby prowadzić dalsze postępowanie dowodowe. W tej sytuacji, NSA uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące nierzetelnie w jego ocenie przeprowadzonego badania lekarskiego nie mogły zatem zostać uwzględnione, zaś przedstawione przez skarżącego w toku postępowania nieostateczne pozytywne orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza nie mogło być uznane za istotny dowód w sprawie, przesądzający o jej rozstrzygnięciu.
Warto zauważyć, że również w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1449/17, LEX nr 2477133, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na wyraźne brzmienie przepisu art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji - stwierdził, że po uzyskaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym, przedstawianie przez stronę skarżącą kolejnych orzeczeń lekarskich jest zbędne, albowiem nie mogą one zostać uznane za istotny dowód w sprawie.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że także na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, zgodnie przyjmowano, że w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie okoliczności objętych treścią zapadłych ostatecznych orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest wykluczone (vide: m.in. Z. Kmieciak, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, Przegląd Prawa Publicznego z 2007 r. nr 5, s. 96-100). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych opartym na ówczesnym stanie prawnym, podobnie jak obecnie, przyjmowano zgodnie, iż organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny w toku postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 298/13).
Nie ulega wątpliwości, że osoba chcąca posiadać pozwolenie na broń musi mieć do tego zdolność potwierdzoną stosownym orzeczeniem zarówno lekarskim, jak i psychologicznym. Jest to bowiem okoliczność istotna z punktu widzenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W tej sytuacji, uzyskanie choćby jednego z nich negatywnego (w przypadku strony skarżącej - negatywnego ostatecznego orzeczenia lekarskiego), jednoznacznie obliguje organy Policji, zgodnie z dyspozycją przywołanych wyżej przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 cyt. ustawy, do odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej.
Skoro ustawodawca wymaga, aby zarówno orzeczenie lekarskie, jak i orzeczenie psychologiczne, potwierdzały zdolność do dysponowania bronią, to w przypadku, gdy w niniejszej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził wydanie wobec skarżącego ostatecznego, negatywnego orzeczenia lekarskiego, wykluczona została możliwość dysponowania przez stronę skarżącą bronią palną, albowiem orzeczenie takie ma charakter wiążący dla organów Policji w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy Policji obu instancji prawidłowo przyjęły, iż - w świetle przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji - ważny interes społeczny uzasadniał odmowę wydania skarżącemu pozwolenia na wnioskowaną broń palną do celów łowieckich.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, należy zauważyć, że możliwość odwołania od orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest uprawnieniem zarówno organu Policji, jak i osoby badanej (wnioskodawcy). Przesądza o tym brzmienie art. 15h ust. 2 ustawy o broni i amunicji.
Zdaniem Sądu, podkreślić trzeba, iż z żadnego przepisu ustawy o broni i amunicji nie wynika, aby organ Policji, wnosząc takie odwołanie, zobowiązany był tłumaczyć się z faktu skorzystania z tego ustawowego uprawnienia. Z art. 15h ust. 2 cyt. ustawy wynika jedynie, że wspomniane odwołanie powinno zawierać uzasadnienie, którego nie należy jednakże utożsamiać z obowiązkiem uzasadnienia samego faktu skorzystania z ustawowego uprawnienia.
W konsekwencji, Sąd uznał, że organy Policji obu instancji prawidłowo zbadały wszelkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przeprowadzając przy tym wszelkie dowody służące właściwemu ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 § 1 k.p.a.).
Prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, organy Policji wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów - zaszły obligatoryjne podstawy do odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
Sąd uznał jednocześnie, że zarówno Komendant Wojewódzki Policji w [...] jak i - na etapie postępowania odwoławczego - Komendant Główny Policji, nie dopuścili się również obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), opierając swoje rozstrzygnięcia na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W ocenie Sądu, stwierdzić należy także, że poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanych decyzji, organy Policji obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.[pic]