I OW 188/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy R. a Burmistrzem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy R. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wójt Gminy R., wnioskiem z dnia 2 października 2014 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jaki zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Burmistrzem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku podano, że W. K. wystąpił do Burmistrza Miasta S. o umieszczenie go w domu pomocy społecznej w N.. Powyższy wniosek został przekazany Wójtowi Gminy R., jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. Organ wnioskujący z tym stanowiskiem jednak się nie zgodził. Powołując się na treść art. 101 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz art. 25 k.c., Wójt twierdził, iż W. K. od trzech miesięcy zamieszkuje u syna w S. Z uwagi na swój wiek ([...] lata) i stan zdrowia nie jest w stanie mieszkać sam, ponieważ wymaga stałej opieki. Zainteresowany zachorował w 2003 r. i od tego czasu cierpi na niedowład lewostronny oraz inne schorzenia. W związku z tym nie jest w stanie samodzielnie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb życiowych. Z tego powodu nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od ponad 5 lat. Ponadto organ wnioskujący podnosił, iż W. K. przebywa w swoim domu rodzinnym w R. (Gmina R.) wyłącznie przez okres około jednego miesiąca w roku wraz z mieszkającą w Ł. córką. W 2014 r. zainteresowany przebywał w tym miejscu na przełomie sierpnia i września. W związku z tym, Wójt Gminy R. podkreślał, iż aktywność życiowa W. K. skoncentrowana jest w S., gdzie aktualnie przebywa pod opieką syna. W tym bowiem miejscu została zapewniona mu opieka i pomoc lekarska. Z tej przyczyny organ wnioskujący wnosił o wskazanie Burmistrza Miasta S. jako organ właściwy w sprawie. Odpowiadając na wniosek, Burmistrz Miasta S., twierdził, że W. K. przebywał w 2014 r. pod opieką syna w S. tylko przez okres [...] miesięcy a następnie od dnia [...] lipca 2014 r. opiekę nad wnioskodawcą sprawowała jego córka mieszkająca w Łi. Ponieważ zainteresowany jest osobą wymagającą stałej opieki ze strony osób trzecich, to do czasu umieszczenia go w domu pomocy społecznej przebywa on czasowo u każdego ze swoich dzieci a w dniu 26 września 2014 r. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w Ł. W. K. nigdy zatem nie przebywał na terenie S. z zamiarem stałego pobytu. Uczestnik postępowania akcentował też, iż z dokumentacji medycznej, dotyczącej wnioskodawcy wynika, iż W. K. leczy się od wielu lat w szpitalach i przychodniach położonych na terenie Ł. przy czym każdorazowo, jako adres swojego zamieszkiwania, wskazuje R. (Gmina R.). Podobnie syn zainteresowanego, w składanych oświadczeniach wskazywał, że opieka nad ojcem sprawowana jest naprzemiennie przez każde z trojga rodzeństwa, bądź w miejscu ich zamieszkania, bądź w R. , będącej miejscem stałego pobytu ojca. Uczestnikom postępowania wnosił zatem o wskazanie Wójta Gminy R. jako organ właściwy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule. Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy R., a Burmistrzem Miasta S. jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku W. K. o skierowanie w domu pomocy społecznej. Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej: "u.p.s.". Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i ustalającej opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Według art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, to z tego powodu, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna była zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). W świetle powyższego należało zatem stwierdzić, że decydujące dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku W. K. było określenie jego miejsca zamieszkania. Ustalenie wskazanej okoliczności wymagało zaś zbadania, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Z treści przedłożonych przez organy dokumentów (przede wszystkim oświadczeń złożonych przez sołtysa w R. – Ł. W. oraz osób, mieszkających obok domu rodzinnego zainteresowanego, to jest: Z. W. i D. C. wynika wprawdzie, że W. K. od około 5 lat przebywa w miejscu swojego zameldowania jedynie kilka tygodni w roku, to jednak całokształt okoliczności występujących w analizowanej sprawie przemawia za uznaniem, że właśnie w R. znajduje się miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Zainteresowany systematycznie bowiem co roku, w okresie wiosenno-letnim, przyjeżdża do tej miejscowości i przebywa w niej przez pewien okres czasu pod opieką któregoś z dzieci. Powyższe wskazuje zatem na istnienie więzi emocjonalnej łączącej W. K. z domem rodzinnym i chęć przebywania w tym miejscu, chociaż – z uwagi na stan zdrowia – w sposób ograniczony. Z uwagi bowiem na stan po udarze mózgu, lewostronny niedowład kończyn górnych i dolnych, chorobę niedokrwienną serca, migotanie przedsionków, istnienie choroby wrzodowej i wieńcowa, wnioskodawca nie może sam mieszkać i musi się dostosowywać do planów i warunków życiowych dzieci, które się nim opiekują Okresowe (rotacyjne) przebywanie przez W. K. u poszczególnych członków jego rodziny, mieszkających w różnych miejscowościach musi być traktowane jedynie w kategoriach pobytu tymczasowego, podyktowanego koniecznością zapewnienia mu stałej pomocy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zainteresowany, w złożonym przez siebie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej również sugeruje, że - w dacie złożenia tego pisma - jedynie przebywa w S. pod opieką syna, zaznaczając jednocześnie, że mieszka na terenie Gminy R. Powyższe potwierdza również treść przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2014 r. z W. K. wywiadu środowiskowego, w którym wskazano, że miejscem jego zamieszkania jest R., zaś w S. przebywa on jedynie czasowo. Okoliczność tę potwierdził również jego syn – E. K. akcentując tymczasowość sprawowanej nad ojcem opieki. Z uwagi zatem na powyższe, należało uznać Wójta Gminy R., jako organ właściwy do rozpoznania wniosku W. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Bez wpływu na kwestię ustalenia miejsca zamieszkania zainteresowanego pozostaje zawarta przez Burmistrza Miasta S. w odpowiedzi na wniosek informacja, że w dniu [...] września 2014 r. wnioskodawca został umieszczony w domu pomocy społecznej położonym w Ł. (Gmina R.). Okoliczność tą należy bowiem rozważać w kontekście złożonego przez W. K. i dotychczas nie cofniętego wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej w N. Fakt przebywania przez niego w ww. ośrodku należy również zatem oceniać jako mający jedynie charakter tymczasowy. Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.