I SA/Bd 423/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2020r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Inne o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] czerwca 2020 r. wydał decyzję, którą umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. Organ wyjaśnił, że zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. podlegają tylko należności nieopłacone. Jak wynika natomiast z zapisów zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, na koncie płatnika nie figurują nieopłacone należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r. W skardze do tut. Sądu skarżący stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawdy materialnej i jako taka powinna być uchylona. Zarzucił, że nieprawdą jest, iż na jego koncie nie figurują nieopłacone należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r. Wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2020r opłacił składkę za marzec 2020 r., co do której został poinformowany, że został zwolniony z jej opłacenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] marca 2020 r. oraz orzekł o zwolnieniu skarżącego z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r. w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. uwzględnił skargę w całości i uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. W piśmie z dnia [...] października 2020 r. organ wyjaśnił, że na decyzję z dnia [...] lipca 2020 r. nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] października 2020 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie organ skorzystał ze wskazanego uprawnienia i działając w trybie autokontroli decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] marca 2020 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r., orzekając jednocześnie o zwolnieniu skarżącego z opłacenia składek za powyższy miesiąc w wysokości [...] zł. Organ uwzględnił zatem skargę w całości. W myśl art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozumieniu art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017r., II OSK 2798/15). Wśród "innych przyczyn", o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymienia się skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i jej uchylenie (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14; por. T. Woś, (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016, Komentarz do art. 161). W świetle powyższego stwierdzić należy, że uchylenie przez ZUS, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia z opłacania należności składkowych za kwiecień 2020 r. spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionej decyzji. W takiej sytuacji wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 1189/08; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I FZ 503/11; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13). Jednocześnie trzeba zauważyć, że Sąd umarzając postępowanie sądowe nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2020 r., II SA/Po 906/19). Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2020 r. i został on w niej pouczony o możliwości jej zaskarżania. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji. s.L.Kleczkowski s.M.Łent s.A.Olesińska