I 1 Co 98/25
Common courts2025-03-21
Case number
I 1 Co 98/25
Judgment date
2025-03-21
Type
DECISION
Judges
Mateusz Janicki (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Summary
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu udziału we współwłasności nieruchomości nie stanowi tytułu wykonawczego do wprowadzenia nabywcy udziału w posiadanie nieruchomości, tak jak stanowiłoby taki tytuł prawomocne postanowienie o przysądzeniu nieruchomości (art. 999 k.p.c.).
Judgment text
<p>sygn. akt I 1 Co 98/25</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>21 marca 2025 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Mateusz Janicki</p>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2025 r. w Warszawie</p>
<p>w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. B.</span> </strong>przeciwko dłużnikowi <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">K. J.</span> </strong>o egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie Piotra Szewca pod sygn. Km 741/24</p>
<p>
<em>
<!-- -->na skutek skargi wierzyciela z 21 grudnia 2024 r. na postanowienie komornika sądowego z 2 grudnia 2024 r. i z urzędu</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia</strong>
</p>
<p>1.
oddalić skargę;</p>
<p>2.
na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 759;art. 759 § 2)">art. 759 § 2 k.p.c.</a>:</p>
<p>a.
uchylić wezwanie do uiszczenia zaliczki (w tym do uiszczenia 1 500 zl opłaty egzekucyjnej) z 30.07.2024 r.;</p>
<p>a.
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić pkt. 2., pkt 3. oznaczyć jako pkt 2. i w miejsce kwoty 1 719,60 zł wpisać 219,60 zł, a w miejsce „dłużnika” wpisać „wierzyciela”; uchylić pkt 4.; pkt 5. oznaczyć jako pkt 3. i w miejsce kwoty 1 719,60 zł wpisać 219,60 zł; pkt 6. oznaczyć jako pkt 4.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Skarga, jako kwestionująca umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie zasługiwała na uwzględnienie. Komornik sądowy powinien był bowiem odmówić wszczęcia postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 800(1);art. 800(1) § 1;art. 800(1) § 1 pkt. 3)">art. 800<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 pkt 3 k.p.c.</a>) z uwagi na brak tytułu wykonawczego. Skoro postępowanie zostało (nieprawidłowo) wszczęte, konieczne jest jego umorzenie jako niedopuszczalnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>, por. również <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 6)">art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c.</a> <em>
<!-- -->in fine</em>).</p>
<p>Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 999;art. 999 § 1)">art. 999 § 1 k.p.c.</a> tytułem wykonawczym jest prawomocne postanowienie o przysądzeniu <span class="underline">
<!-- -->własności</span>. Wierzyciel złożył natomiast jako „tytuł wykonawczy” prawomocne postanowienie o przysądzeniu <span class="underline">
<!-- -->udziału we współwłasności</span>. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 999;art. 999 § 1)">art. 999 § 1 k.p.c.</a> <em>
<!-- -->a contrario</em> nie jest to tytuł wykonawczy.</p>
<p>Nie zmienia tego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1004)">art. 1004 k.p.c.</a>, który stanowi o <span class="underline">
<!-- -->odpowiednim</span> stosowaniu przepisów o egzekucji z nieruchomości do egzekucji z ułamkowej części nieruchomości (a nie stosowaniu wprost jedynie z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1005;art. 1007;art. 1009;art. 1012;art. 1013)">art. 1005, 1007, 1009, 1012-1013 k.p.c.</a>). Odpowiednie stosowanie oznacza bowiem uwzględnienie specyfiki danego rodzaju postępowania, w tym przypadku różnic między własnością a udziałem we współwłasności. Tymczasem współwłaściciel (w przeciwieństwie do właściciela) nie ma prawa do korzystania z rzeczy na zasadzie wyłączności, tylko musi liczyć się z uprawnieniami innych współwłaścicieli (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a>), nie może więc z samego faktu nabycia udziału we współwłasności (wspólności s.w.p.l.) samodzielnie żądać opróżnienia lokalu, choćby z osoby byłego współwłaściciela. W tym celu musiałby wytoczyć powództwo wraz z pozostałymi współwłaścicielami (tzw. legitymacja łączna konieczna – zob. I. Wolwiak, w: Komentarz KPC, red. Rylski/Olaś, 2024, art. 72, nt. 34.1), a w razie niemożności porozumienia się z nimi – wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> W razie natomiast chęci dopuszczenia do współposiadania takiej rzeczy jak mieszkanie, w razie sporu między współwłaścicielami konieczne jest wystąpienie do sądu o tzw. podział <em>
<!-- -->quoad usum</em>, a następnie egzekwowanie orzeczenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1050;art. 1051)">art. 1050-1051 k.p.c.</a> (por. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z 28.09.1963 r., III CO 33/62; wyrok SN z 25.10.1973 r., III CRN 247/73). Nie zachodzi tym samym, w razie nabycia (przysądzenia) udziału we współwłasności (wspólności s.w.p.l.) sytuacja analogiczna jak w przypadku nabycia własności, uprawniająca nabywcę do przeprowadzenia postępowania eksmisyjnego na podstawie własnej decyzji.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, komornik nie powinien był więc wszczynać postępowania, w tym nie powinien był w ogóle wzywać wierzyciela do uiszczenia opłaty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 126(2);art. 126(2) § 2)">art. 126<sup>
<!-- -->2</sup> § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>) ani podejmować żadnych dalszych czynności. Tym samym brak podstaw do obciążania którejkolwiek ze stron opłatą egzekucyjną. Natomiast faktycznie poniesione przez komornika sądowego wydatki niecelowo wszczętego postępowania na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> (na zasadzie odstępstwa od reguły z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 770;art. 770 § 1)">art. 770 § 1 k.p.c.</a>) musi ponieść wierzyciel.</p>
<p>Na koniec wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym sąd egzekucyjny na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 759;art. 759 § 2)">art. 759 § 2 k.p.c.</a> usuwa spostrzeżone uchybienia komornika sądowego niezależnie od etapu postępowania i okoliczności ich wykrycia. W szczególności nie ma zastosowania zakaz <em>
<!-- -->reformationis in peius</em> (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 384)">art. 384 k.p.c.</a>). Ponadto na gruncie niniejszej sprawy nie można nawet mówić o zmianie orzeczenia na niekorzyść skarżącego, skoro uzyskuje on niezwłoczny (po uprawomocnieniu się orzeczenia) zwrot od komornika 1 500 zł opłaty w miejsce możliwości wszczęcia przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjnego o 1 719,60 zł, być może kosztownego, długotrwałego i nieskutecznego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Zarządzenia:</span>
</strong>
</p>
<p>1.
zakreślić sprawę w repertorium;</p>
<p>2.
odpis postanowienia doręczyć pełnomocnikowi wierzyciela (r. pr. <span class="anon-block">J. B.</span>), dłużnikowi i komornikowi – każdemu z pouczeniem o zażaleniu poziomym;</p>
<p>3.
podłożyć kwit z opłatą;</p>
<p>4.
po uprawomocnieniu:</p>
<p>a.
zobowiązać komornika do poinformowania w terminie 7 dni o zwrocie wierzycielowi opłaty egzekucyjnej;</p>
<p>b.
o wydanym postanowieniu zawiadomić prezesa sądu.</p>
<p>Warszawa, 21 marca 2025 r. sędzia Mateusz Janicki</p>
</div>