I OW 110/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia WSA del. do NSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Skoczowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta Skoczowa a Prezydentem Miasta Katowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych K. S. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Katowice jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Burmistrz Miasta Skoczowa wnioskiem z dnia 4 września 2008 r. wystąpił na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Katowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla K. S. W motywach wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach uznał się za niewłaściwy w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych K. S. zamieszkałej w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej, Pogórze 190, 43-430 Skoczów i przekazał podanie wniesione w tej sprawie przez S. S. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Skoczowie. Organ podał, że K. S. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną a jej opiekunem prawnym jest S. S. zamieszkały w K., ul. [...]. W ocenie Burmistrza Miasta Skoczowa Prezydent Katowic błędnie wywodzi, że nie jest organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy, bowiem zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Katowic podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przekazaniu wniosku według właściwości Burmistrzowi Miasta Skoczowa. W uzasadnieniu podał, że nie kwestionuje stanu faktycznego sprawy, jednakże właściwość Burmistrza Miasta Skoczowa wywodzi z treści art. 3 pkt 11, art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które są przepisami lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazuje na to wprost dyspozycja art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Tym samym decydującą przesłanką o właściwości miejscowej organu jest miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne, co wyklucza stosowanie normy generalnej, do której zastosowanie mają przepisy art. 25 - 28 Kodeksu Cywilnego. Podmiotem świadczenia, osobą ubiegającą się o nie, jest K. S. zamieszkała na terenie Skoczowa, a nie jej opiekun prawny, który pełni w tym postępowaniu jedynie rolę zastępcy - reprezentanta osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, nie będąc jednak adresatem świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Spór jaki powstał pomiędzy Burmistrzem Miasta Skoczowa a Prezydentem Miasta Katowice jest negatywnym sporem o właściwość miejscową, który z organów ma rozpoznać sprawę z wniosku S. S. opiekuna prawnego K. S. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz K. S. Oba organy uważają, że wniosek o zasiłek pielęgnacyjny powinien rozpoznać organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Istota sprowadza się do tego, że Burmistrz Miasta Skoczowa twierdzi, iż miejscem zamieszkania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego, podczas gdy Prezydent Miasta Katowice z takim stanowiskiem się nie zgadza, uznając, że jest to miejsce zamieszkania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, gdyż to ona jest adresatem świadczenia rodzinnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zwanej dalej ustawą, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (a takim jest zasiłek pielęgnacyjny - art. 2 pkt 2 ustawy) oraz ich wypłata następują na wniosek (...) osoby upoważnionej do reprezentowania pełnoletniej osoby niepełnosprawnej - ust. 1, przy czym wniosek ten składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1 - ust. 2. Natomiast art. 3 pkt 11 ustawy stanowi, że przez organ właściwy należy rozumieć wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne. Oba wskazane przepisy posługują się pojęciem "miejsca zamieszkania" osoby ubiegającej się o świadczenie, czy występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji miejsca zamieszkania. Takiej definicji nie zawiera również Kodeks postępowania administracyjnego, choć w art. 21 § 3 w odniesieniu do właściwości miejscowej organów posługuje się pojęciem miejsca zamieszkania. Należy zatem odnieść się w tej kwestii do uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym. Art. 25 k.c. stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jednak od tej ogólnej zasady przewidziane są wyjątki dotyczące dzieci - art. 26 k.c. i osób pozostających pod opieką - art. 27. W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz całkowicie ubezwłasnowolnionej K. S. wystąpił jej opiekun prawny S. S. I chociaż świadczenie to przysługiwać ma K. S. to jednak postępowanie w sprawie ma prowadzić organ miejsca zamieszkania jej opiekuna, bowiem zgodnie z art. 27 kc miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Miejscem zamieszkania S. S. są Katowice i Prezydent tego miasta jest organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla K. S. Wobec powyższego wskazano Prezydenta Miasta Katowice jako organ właściwy w sprawie, działając na podstawie art. 4 i 15 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).