I OZ 1040/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.L. i J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/OI 344/10 o pozostawieniu wniosku G.L. i J.G. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi G.L. i J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 344/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania wniosek G.L. i J.G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G.L. i J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż we wniosku z dnia 2 września 2010 r. (k. 88-89 akt) małżonkowie G.L. i J.G. zwrócili się o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 344/10. Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. (k. 195-197) skarżący cofnęli wniosek o przyznanie prawa pomocy, stwierdzając przy tym, że postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, sygn. akt II SO/Bk 26/10, przyznano im prawo pomocy. W wykonaniu zarządzenia Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 kwietnia 2011 r. (k. 200) poinformowano wnioskodawców, że przyznane im przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawo pomocy dotyczyło sprawy o sygn. akt II SO/Bk 26/10 - wyłączenia od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie, zaś zakres przyznanego prawa pomocy nie rozciąga się na sprawę o sygn. akt II SA/Ol 344/10. Dlatego też wezwano strony do potwierdzenia w terminie 7 dni, czy rzeczywiście cofają wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi, pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. (k. 205-206), G.L. i J.G. wskazali, że z całą mocą podtrzymują swoje pismo z dnia 12 kwietnia 2011 r. (o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy) i wnioski w nim zawarte. Z tego powodu, postanowieniem z dnia 9 maja 2011 r. (k. 208-210), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił ich wniosek o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu na to postanowienie (k. 222-228) skarżący podnieśli m.in., iż nie znajduje żadnego uzasadnienia informacja Sądu, że prawo pomocy przyznanie w sprawie o sygn. akt II SO/Bk 26/10 "nie rozciąga się" na sprawę o sygn. akt II SA/Ol 344/10. Zdaniem skarżących "kwestię numeracji i sygnatur akt regulują zasady biurowości, które nie mają wpływu na przedmiot zaskarżenia sprawy". Wskazali, że z takich powodów podtrzymali pismo z dnia 12 kwietnia 2011 r. i wnioski w nim zawarte. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r. (k. 281- 284) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie z wniosku skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie podziału nieruchomości. Uznał, iż w zażaleniu zasadnie podniesiono, że sprawa owego wniosku, wskutek jego cofnięcia, stała się bezprzedmiotowa, a więc winna zostać umorzona, a nie oddalona. Podkreślił jednak, iż sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił skarżącym uwagę, iż postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 26/10, przyznające prawo pomocy w zakresie całkowitym, dotyczy tylko i wyłącznie sprawy wpadkowej prowadzonej przed tym sądem, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 listopada 2010 r. wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku tylko do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Kiedy więc w piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. (k. 301) skarżący "podtrzymali wniosek z 27.12.10 r. o przyznanie prawa pomocy, który złożyli na urzędowym formularzu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku w trakcie postępowania wpadkowego o wyłączenie Sędziów WSA w Olsztynie", referendarz sądowy zarządził doręczenie im urzędowych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy z wezwaniami do ich wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni. W wezwaniach zawarte zostało pouczenie, iż niezłożenie żądanego formularza w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi wpłynęło pismo z dnia 12 lipca 2011 r. (k. 312), w którym skarżący stwierdzili, iż "podtrzymują pismo z 30.06.11r., i wyjaśniają, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został już złożony na urzędowym formularzu w WSA w Białymstoku, w dniu 27.12.10 r. Zatem nie jest prawdą aby go złożyli 30.06.11r. i nie mają też obowiązku ponownego jego składania na urzędowym formularzu." Wskazując na fakt, iż żaden ze skarżących nie zastosował się do wezwania, referendarz sądowy wydał w dniu 13 października 2011 r. zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżących z dnia 30 czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy (k. 320-321). Z zachowaniem przewidzianego ku temu terminu, skarżący wnieśli sprzeciw od tego zarządzenia (k. 329-330). Sąd I instancji wskazał, że w rozpatrywanym przypadku rozstrzygające znaczenie ma fakt prawomocnego umorzenia postępowania z wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie podziału nieruchomości. Podkreślił, że oczywistym jest, iż powtórne wszczęcie postępowania w tym zakresie nie było możliwe bez złożenia kolejnego wniosku, który dla swej skuteczności wymaga zawsze przepisanej formy (art. 252 § 2 w/w ustawy). Skoro więc skarżący w piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. ponowili postulat zwolnienia ich od kosztów sądowych i ustanowienie na ich rzecz radcy prawnego "/m.in. do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie/ w tej sprawie ,gdzie przedmiotem jest (...) skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie", a mimo wezwań, nie dostarczyli wypełnionego urzędowego formularza, należało w ocenie Sądu, stosownie do art. 257 wskazanej ustawy pozostawić wniosek skarżących bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli G.L. i J.G., wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. Wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF przewiduje art. 252 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącym w dniu 12 lipca 2011 r. Pomimo wezwania skarżący nie złożyli wymaganego formularza w zakreślonym terminie. Skarżący złożyli pismo w którym wyjaśnili, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyli już na urzędowym formularzu w dniu 27 grudnia 2010 r. Ubocznie wyjaśnić należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożyli wprawdzie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jednakże wszczęte na skutek tego wniosku postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 427/11. A zatem złożenie przez skarżących ponownego wniosku o przyznanie pomocy, inicjuje nowe postępowanie w tym zakresie i wymaga zachowania formy określonej w art. 252 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.