I FZ 191/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1843/19 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wraz z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1843/19, o oddaleniu skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia zanonimizowanych danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1843/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.M. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia zanonimizowanych danych osobowych. 2. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, pismem z dnia 20 marca 2020 r. wniosła o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku i doręczenie Skarżącej na adres pełnomocnika jego odpisu wraz z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono Skarżącej do rąk jej pełnomocnika w dniu 29 kwietnia 2020 r. (vide: karta 44 akt) 3. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2020 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem ściągnięcia (jej od strony - dop. NSA). Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia opłaty została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 6 maja 2020 r. (vide: karta 49 akt) 4. Na zarządzenie z dnia 25 marca 2020 r. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.) w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) w związku z "art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568)" przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym orzeczeniu o obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie było bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu. 5.2. W sprawie poza sporem było to, że za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia pobiera się opłatę kancelaryjną, która zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia wynosi 100 zł. Natomiast sporne było to, czy Skarżącą - z uwagi na wstrzymanie i zawieszenie biegu terminów sądowych - przedwcześnie wezwano do uiszczenia tej opłaty, pod rygorem jej ściągnięcia. Z akt sądowych (karta 48) wynika, że Skarżąca w dniu 7 maja 2020 r. uiściła na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł na rzecz sprawy - czyli toczącej się przed Sądem pierwszej instancji pod sygn. akt I SA/Gd 1843/19. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego - 100 zł od złożonej przez nią skargi kasacyjnej w dniu 30 czerwca 2020 r. uiściła w żądanej wysokości opłatę na rzecz sprawy o sygn. akt I SA/Gd 1843/19 (karty 50-53). 5.3. Stosownie do obowiązującego w dniu 6 maja 2020 r. (data doręczenia Skarżącej odpisu zarządzenia z dnia 25 marca 2020 r.) art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z powołanych przepisów wynika, że w okresie istnienia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu COVID-19 nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stan ten zawieszał bądź wstrzymywał termin na wykonanie obowiązku nałożonego przez sąd na stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Przepisy te nie uniemożliwiały jednak podejmowania przez sąd czynności, w tym wydawania stosownych zarządzeń jej dotyczących. Nie zasługiwała zatem na uwzględnienie argumentacja Skarżącej, że została ona przedwcześnie i bezzasadnie wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wstrzymanie i zawieszenie na mocy wspomnianego art. 15 zzs ust. 1 pkt 1, terminów procesowych/sądowych miało między innymi na celu ochronę strony postępowania przed negatywnymi skutkami prawnymi w związku z niemożnością podjęcia odpowiednich działań procesowych w trakcie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a nie uniemożliwienia podejmowania przez sąd stosownych czynności celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania sądu i rozpoznania w przyszłości spraw bez zbędnej zwłoki. Prawidłowo więc zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 marca 2020 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek (art. 234 § 2 P.p.s.a.) Doręczenie odpisu zarządzenia (z dnia 25 marca 2020 r.) nastąpiło w okresie obowiązywania art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, na mocy którego nastąpiło wstrzymanie biegu terminu sądowego. Oznaczało to zaś, że w wyznaczonym zarządzeniem z dnia 25 marca 2020 r. terminie 7 dni na uiszczenie opłaty kancelaryjnej pod rygorem jej ściągnięcia Skarżąca nie miała obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty. 5.4. Dodać należało, że zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został wspomniany wcześniej art. 15 zzs. Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone - biegną dalej. Mając na uwadze, że ustawa weszła w życie 16 maja 2020 r. (por. art. 76 ustawy zmieniającej), ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenia biegu terminów procesowych nastąpiło w dniu 23 maja 2020 r. Oznacza to, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemi. 5.5. W realiach tej sprawy, przy łącznym uwzględnieniu dwóch jej okoliczności, nie zachodziła jednak potrzeba ponownego wzywania Skarżącej do wykonania zarządzenia z dnia 25 marca 2020 r. - co mogłoby być podyktowane zaskarżeniem tego zarządzenia przez Skarżącą. Po pierwsze, na Skarżącej w sensie prawnym ciążyła powinność uiszczenia należnej opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek zgłoszonego przez nią żądania (nie było to w sprawie kwestionowane), którą - co należy podkreślić - pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Po drugie, Skarżąca uiściła w dniu 7 maja 2020 r. stosowną opłatę 100 zł na rzecz tej sprawy (poza wymaganym od niej wpisem od skargi kasacyjnej w takiej samej wysokości). W konsekwencji odpadła przyczyna ponownego wzywania jej do uiszczenia opłaty - 100 zł, pod rygorem jej ściągnięcia. 5.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. ----------------------- 4