III SA/Gd 345/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 3 września 2021 r., odmawiającej G. Ż. przyznania zasiłku celowego. Organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 22 września 2021 r. na adres wskazany przez stronę we wniosku z dnia 2 sierpnia 2021 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Termin przewidziany na złożenie odwołania upływał w dniu 6 października 2021 r. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło G. Ż. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżący wniósł odwołanie po terminie, który nie został przywrócony, to nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie G. Ż. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych związanych ze zmianą adresu do korespondencji skarżącego w związku z osadzeniem go w areszcie śledczym. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji powinien ustalić nowy adres skarżącego, skoro korespondencja kierowana do skarżącego powracała do organu jako nieodebrana. Ponadto skarżący wyjaśnił, że jego odwołanie z dnia 11 października 2021 r. dotyczyło decyzji Wójta Gminy z dnia 23 września 2021 r. nr [...] i zostało wniesione w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie, stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zdaniem Sądu decyzja Wójta Gminy z dnia 3 września 2021 r. została uznana prawidłowo przez organ odwoławczy za skutecznie doręczoną w dniu 22 września 2021 r. Nie miało przy tym znaczenia, że jak wynika z akt administracyjnych skarżący w dniu 17 sierpnia 2021 r. został tymczasowo aresztowany. Próby doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji w dniach 8 i 16 września 2021 r., pod adresem zamieszkania wskazanym we wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego miały zatem miejsce w dniach, w których skarżący nie przebywał na wolności. Jednakże, jak wynika z akt administracyjnych, dopiero w dniu 21 września 2021 r. organ pierwszej instancji powziął wiedzę o umieszczeniu skarżącego w areszcie śledczym. Wynikało to z treści pisma Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 14 września 2021 r. Organ pierwszej instancji doręczając zatem decyzję z dnia 3 września 2021 r. nie posiadał wiedzy na temat zmiany adresu skarżącego do korespondencji. Doręczenie dokonywane na adres wskazany przez skarżącego w treści wniosku o przyznanie zasiłku celowego pozostawało zgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Skutek doręczenia skarżącemu ww. decyzji nastąpił zgodnie z art. 44 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1); zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (2 ); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jednocześnie w świetle art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1); w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Postępowanie zakończone decyzją organu pierwszej instancji z dnia 3 września 2021 r. w przedmiocie zasiłku celowego zostało wszczęte w dniu 2 sierpnia 2021 r., na skutek wniosku skarżącego. Od tego dnia obciążał skarżącego obowiązek powiadomienia organu o każdej zmianie swego adresu, którego to obowiązku skarżący nie dochował, skoro przebywając od dnia 17 sierpnia 2021 r. w areszcie śledczym nie poinformował organu o tym fakcie. Doręczenie pod adresem dotychczasowym ma zatem skutek prawny. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym funkcjonowało nadto ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2022 r. nr [...], odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie przewidzianego w art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Skoro zatem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, był on zobowiązany do wydania orzeczenia zgodnego w treścią art. 134 k.p.a. Odnosząc się do kwestii złożenia przez skarżącego także wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 3 września 2021 r. wskazać w tym miejscu należy na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1696/19 ( dostępnym w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych): "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogi logiki nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 i 59 K.p.a. może być na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 K.p.a. niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony. Jednocześnie nie ma przeszkód, aby w jednym czasie stwierdzić uchybienie do wniesienia odwołania i odmówić przywrócenia terminu do jego wniesienia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W tej sprawie, organ rozstrzygnął postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – postanowienie to poddane zostało kontroli sądowoadministracyjnej w odrębnym od niniejszego postępowaniu. Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 664/18 Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1695/19 oddalił skargę kasacyjną. Tym samym kwestia przywrócenia terminu pozostaje otwarta, a organ odwoławczy będzie ponownie rozstrzygał w tym przedmiocie, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyrokach Sądów administracyjnych. Pozostawanie w obiegu prawnym postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania nie stoi temu na przeszkodzie". W niniejszej sprawie tok postępowania był podobny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r. nr [...] odmówiło skarżącemu G. Ż. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 3 września 2021 r. w sprawie zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nieprawomocnym wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 344/22 postanowienie to uchylił. Tak więc pozostawanie w obiegu prawnym zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania nie stoi na przeszkodzie ponownemu rozstrzyganiu o kwestii przywrócenia terminu. Wskazać też należy, że argumentacja skarżącego, który podnosił, że organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany jego adresu do korespondencji, wynikającej z osadzenia w areszcie śledczym nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Okoliczności podnoszone przez skarżącego mogą mieć znaczenie dla oceny zasadności jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zakończone postanowieniem rozstrzygającym tę kwestię i nie odnoszącym się do kwestii przywrócenia terminu. Poza granicami sprawy w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania pozostaje ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu, skoro rozstrzygnięcie w tym zakresie zapada w odrębnym postanowieniu i w oparciu o inne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.