II SA/Gl 1530/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na pismo Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejęcia pojazdu na własność gminy p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 października 2021 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] informujące o przejęciu pojazdu marki [...], nr rej. [...] na własność Gminy Miasta C. Pismo to zostało wystosowane w trybie § 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz.U. Nr 143, poz. 845, ze zm.) oraz art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę wskazano, że objęte skargą pismo ma wyłącznie charakter informacyjny, zaś przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji, albowiem nabycie prawa własności pojazdu przez gminę miało miejsce z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że kwestionowane pismo nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Przedmiotowa skarga została wniesiona w związku z usunięciem z drogi pojazdu marki [...] nr rej. [...], w trybie art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym i następnie umieszczeniem tego pojazdu na parkingu strzeżonym w C. Zgodnie z tym przepisem, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Zgodnie z ust. 2, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Postępowanie z tym związane reguluje rozporządzenie z dnia 22 czerwca 2011 r., gdzie w § 6 przewidziano, że o przejęciu pojazdu na własność gminy w przypadkach, o których mowa w art. 50a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie powiadamia właściciela pojazdu, jeżeli został ustalony. Pismo takie ma wyłącznie charakter informacyjny, albowiem do przejęcia pojazdu na własność gminy dochodzi z mocy prawa. Charakter tego przejęcia przedstawił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, w którym stwierdził, że art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje sytuację, w której dochodzi do przejścia z mocy ustawy na rzecz gminy własności pojazdów porzuconych. W takiej sytuacji mamy do czynienia z usunięciem pojazdu z drogi w związku z pozostawieniem go bez tablic rejestracyjnych lub w stanie wskazującym na nieużywanie (art. 50a ust. 1 ww. ustawy). Pojazd nie jest zatem odbierany właścicielowi, ale usuwany w związku z okolicznościami świadczącymi o jego porzuceniu, wyzbyciu się władztwa nad rzeczą. Następnie, na skutek nieodebrania takiego pojazdu przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się, że został porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (art. 50a ust. 2 ww. ustawy). Określone w art. 50a ww. ustawy przesłanki przejścia pojazdu na rzecz gminy świadczą o uzewnętrznieniu porzucenia pojazdu z zamiarem wyzbycia się i nawiązują do instytucji porzucenia rzeczy, o której mowa w art. 180 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. W myśl art. 181 Kodeksu cywilnego własność ruchomej rzeczy niczyjej nabywa się przez jej objęcie w posiadanie samoistne. Podstawą nabycia własności takiego pojazdu nie jest ten przepis, lecz art. 50a ust. 2 in fine ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że pojazd taki przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (zob. R. A. Stefański, Komentarz do art. 50a p.r.d., Lex 2008 r. oraz uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, LEX nr 621105). Przedstawione regulacje nie przewidują możliwości władczego orzekania przez organy administracji ani o pozbawieniu właściciela posiadania pojazdu, ani o przejęciu jego prawa własności. Nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej zarówno dyspozycja usunięcia pojazdu jak i nie mające cech władczych pismo organu kierowane do właściciela (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1840/13). Wniesiona skarga do sądu administracyjnego, kwestionująca zastosowanie art. 50a ww. ustawy podlegała zatem odrzuceniu ze względu na jej niedopuszczalność. Wobec braku ustawowej regulacji szczególnej, w celu rozstrzygnięcia, czy w konkretnym przypadku zostały spełnione przesłanki przejścia pojazdu na własność gminy z mocy prawa (w trybie art. 50a ww. ustawy) należy odwołać się do zasad ogólnych dotyczących nabycia rzeczy porzuconej, dla których właściwy jest tryb postępowania cywilnego. W ramach tego postępowania przedmiotem badania może być kwestia zaistnienia podstaw do przejęcia własności na rzecz gminy w trybie art. 50a ww. ustawy. Wszelkie zatem zarzuty dotyczące postępowania w tym zakresie strona może podnosić w sprawie cywilnej. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.