I OZ 760/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/04 umarzające w punkcie pierwszym postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i oddalające w punkcie drugim wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym przyznane skarżącej prawomocnym postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/04 zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego tj. od opłaty kancelaryjnej i wydatków w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w kwestii zwrotu kwoty 804,84 zł postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Pismem z dnia 24 czerwca 2007 r. S. K. wniosła sprzeciw od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/04 oddalającego wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z niniejszego pisma wynika, iż skarżąca zrezygnowała z adwokata z urzędu i podtrzymała wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że konieczne dla niej leki i witaminy są coraz droższe i pełnopłatne. Utrzymanie mieszkania i żywność kosztuje więcej, niż w przypadku osoby żyjącej w rodzinie, ponieważ jest osobą samotną. W sprzeciwie wskazała także na niewłaściwe zachowanie Kierownika Filii nr [...] MOPS w K. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym przyznane skarżącej prawomocnym postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/04 zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego tj. od opłaty kancelaryjnej i wydatków w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w kwestii zwrotu kwoty 804,84 zł. W uzasadnieniu podano, że z powodu cofnięcia przez skarżącą wniosku o przyznanie adwokata postępowanie w tym zakresie umorzono. Wskazano dalej, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 21 września 2005 r. skarżącą zwolniono od obowiązku opłacenia wpisu. Złożony zatem przez skarżącą wniosek o prawo pomocy dotyczy zatem opłaty kancelaryjnej oraz wydatków. Podniesiono dalej, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Stwierdzono, że skarżąca jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych. Skarżąca posiada źródło utrzymania w postaci świadczenia emerytalnego wraz z dodatkami w łącznej wysokości [...] zł i po opłatach czynszu i mediów dysponuje kwotą ok. [...] zł na swoje potrzeby. Sąd wyjaśnił, że brak jest wystarczających przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej, która została zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego. Stwierdzono, że jest ona w stanie ponieść ciężar opłaty kancelaryjnej. Odnośnie dalszych wydatków wskazano, że na obecnym etapie postępowania nie zachodzi potrzeba ponoszenia przez skarżącą żadnych dalszych kosztów postępowania, tytułem wydatków. W przypadku zaistnienia takiej konieczności skarżąca może się ubiegać o zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała na swoje liczne problemy zdrowotne i konieczność – w związku z sytuacją opieki zdrowotnej w Polsce – korzystania z prywatnych wizyt lekarskich. Wskazała, że po wszystkich niezbędnych opłatach pozostaje jej [...] zł na ,,potrzeby własne". Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej z całości kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy powstała z myślą o zabezpieczeniu prawa do dochodzenia swoich praw dla osób, które w żaden sposób nie są w stanie ponieść ewentualnych kosztów postępowania ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Skarżąca posiada samodzielne źródło utrzymania w postaci świadczenia emerytalnego wraz z dodatkami w łącznej wysokości ok. [...] zł. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż po dokonaniu opłat za czynsz i media skarżącej na własne potrzeby pozostaje kwota ok. [...] zł miesięcznie. Sytuacji takiej nie można uznać za uniemożliwiający dostęp do sądu stan ubóstwa, nawet przy wzięciu pod uwagę wskazywanych przez skarżącą problemów zdrowotnych i związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów leczenia. Zdaniem NSA brak jest wystarczających przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej, która została zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego. W ocenie Sądu skarżąca jest w stanie ponieść ciężar opłaty kancelaryjnej. Należy podkreślić, iż w ramach planowania wydatków skarżąca, przewidując możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, powinna uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego i dokonać stosownych oszczędności. Biorąc pod uwagę dochód skarżącej oraz wysokość wymaganej kwoty opłaty kancelaryjnej stwierdzić należy, iż zgromadzenie przez skarżącą środków na jej pokrycie nie jest niemożliwe. Skoro zatem brak jest przesłanek do uznania zażalenia skarżącej, to stwierdzić należy iż zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z prawem. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.