I SA/Gl 1378/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na upomnienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 15 lipca 2020 r. nr UP Z/147331/0401/2020 w przedmiocie skargi na czynność p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE W piśmie procesowym z dnia 2 września 2022 r., zatytułowanym skarga i skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Z.K. (dalej w skrócie: "skarżąca") wyraziła swoje niezadowolenie z czynności podjętych przez [...] Urząd Skarbowy w K. i Pocztę Polską S.A. Centrum Obsługi Finansowej. W wyniku wstępnego badania ww. pisma w kontekście wymogów formalnych, zobowiązano skarżącą do jednoznacznego oznaczenia organu, którego działania, bezczynność lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu, pisma) lub zaskarżonej czynności (patrz akta I DK/Gl 22/22). Odpowiadając na ww. wezwanie, skarżąca oświadczyła (patrz pismo z dnia 22 września 2022 r.), iż zaskarża działanie Poczty Polskiej S.A., która dysponując jej danymi osobowymi, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzania. Należy w tym miejscu wspomnieć, iż w dniu 15 lipca 2020 r. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, działając w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479; dalej w skrócie: "u.p.e.a."), wystosowało do skarżącej upomnienie wzywające do zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Granice właściwości sądów administracyjnych określone zostały w art 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że sądy te sprawują, w zakresie określonym ustawą, kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli został sprecyzowany przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że na gruncie cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. rozszerzono kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, co jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej, oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (por. Woś Tadeusz. Art. 3. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwers, 2016.). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę w drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Bazując na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trzeba w tym miejscu odnotować, że użyte w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kryteria, chociaż obejmują dość zróżnicowane kategorie działań administracji, które trudno dokładnie scharakteryzować, stanowią akty lub czynności, które: 1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a., 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 341/20, LEX nr 3027153, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1840/21, LEX nr 3287606). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu). W świetle wyjaśnień skarżącej, udzielonej przez nią w piśmie z dnia 22 września 2022 r., ustalono, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest upomnienie Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej wydane w trybie art. 15 § 1 u.pe.a. Zgodnie z jego brzmieniem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Wymaga w tym miejscu zaakcentowania, iż art. 15 u.p.e.a. normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Samo upomnienie stanowi niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jako akt przedegzekucyjny nie może być przedmiotem skargi jako "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i przez to nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Działając na podstawie art. 6 P.p.s.a. wypada w tym miejscu wskazać, że podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego (w tym wypadku skarżącej) w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.