II SA/Łd 407/20

SENTENCJA Dnia 28 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 roku sprawy ze skargi A z siedzibą w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. z dnia [...] roku nr [...], znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie oddalające zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu stawowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 285), dalej jako: "k.p.a.", stwierdził niedopuszczalność zażalenia A z siedzibą w S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., Nr [...], o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał V. T. dokonanie rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego przy ul. B 19, w miejscowości S., wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przedstawionego na mapie zasadniczej stanowiącej załącznik do decyzji, w skład którego wchodzą: stawy pstrągowe oznaczone na mapie zasadniczej jako baseny B1, B2, B3, B4, kanały doprowadzające oznaczone na ww. mapie jako K-1, K-2, K-3 oraz rurociąg oznaczony na ww. mapie jako C, zlokalizowane na terenie działki nr ew. 2501/3 przy ul. A 19, w miejscowości S.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] r., po rozpoznaniu odwołania V. T., utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a po rozpoznaniu odwołania J. H. umorzył postępowanie odwoławcze. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu 10 września 2018 r. skierował do V. T. upomnienie, wzywając ją do wykonania, w terminie 7 dni, obowiązku rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego zlokalizowanego w miejscowości S. przy ul. A 19 wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Następnie w dniu 6 grudnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował do V.T. tytuł wykonawczy Nr [...]. Pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. V. T. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a.", orzekł o oddaleniu zarzutów V.T. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A z siedzibą w S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przywołanym na wstępie postanowieniem, stwierdził niedopuszczalność zażalenia A z siedzibą w S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. o oddaleniu zarzutów. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i odwołując się uprzednio do treści art. 141 § 1 i art. 141 § 2 oraz art. 144 k.p.a., podkreślił, że postępowanie zażaleniowe rozpoczyna się od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wniesienia zażalenia. Na tym etapie postępowania wstępnego organ odwoławczy zobowiązany jest ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Wśród przyczyn niedopuszczalności zażalenia o charakterze podmiotowym mieści się okoliczność w postaci oczywistego, niekwestionowanego, braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej oraz niezdolności odwołującego do czynności prawnych. Jak zaakcentował [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., organ pierwszej instancji w pouczeniu w postanowieniu z dnia [...] r. wskazał, że stronom przysługuje zażalenie do organu drugiej instancji. Z akt sprawy, jak i z zaskarżonego postanowienia, bezsprzecznie wynika, iż wnoszący zażalenie – A z siedzibą w S. nie jest stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie, nie była adresatem tego postanowienia, a w konsekwencji nie posiadała legitymacji prawnej do wniesienia zażalenia na ten akt administracyjny. Ocena w tym zakresie znajduje potwierdzenie w wyrokach zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (wyrok z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Łd 176/14; z dnia 29 października 2015 r., sygn. II SA/Łd 1121/14), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. II OSK 936/16) wydanych w sprawie. W ocenie organu, bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że V.T., jak i J.H. są członkami Zarządu A, bowiem ww. Spółka nie posiada prawa własności nieruchomości nr ewid. 2501/3, na której zlokalizowany jest obiekt stawowy pstrągowy wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Takie prawo posiadała w dacie wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] r. i posiada do chwili obecnej wyłącznie V. T. Z tych powodów organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia A z siedzibą w S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie wniosła A z siedzibą w S. (dalej jako: "Spółka"), która wskazała na naruszenie: 1. art. 61 § 4 w zw. z art. 28 i art. 30 ust. 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 6, 31, 38f, 41 Prawa ochrony środowiska i art. 17 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r.; 2. art. 71 ust. 1 – 3, art. 32 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 4 oraz art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych; 3. art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1c ustawy o rybactwie śródlądowym oraz art. 44 kodeksu cywilnego; 4. Działu X Rozdział 1 Prawa wodnego; 5. art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 335 ust. 1 pkt 1, art. 334 ust. 13 oraz art. 388 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego i art. 6 ust. 18 Prawa geologicznego i górniczego. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r. do czasu zakończenia postępowania skargowego ze skarg A przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarejestrowanych pod sygn. II SA/Łd 81/19 oraz II SAB/Łd 10/20. W motywach skargi Spółka wskazała, iż J. H. z był w 2008 r. i jest obecnie osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki, zatem był reprezentantem strony postępowania. Zespół basenów pstrągowych stanowi instalację, w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Tytuł prawny do prowadzenia instalacji posiada Spółka na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Wody pochodzące z odwadniania zakładów górniczych są zaliczane do ścieków na podstawie art. 3 ust. 38e Prawa ochrony środowiska. B Spółka Akcyjna w B. posiada tytuł prawny do prowadzenia instalacji powodującej wprowadzanie ścieków do rzeki W. powyżej km 37+690 w S. z wykorzystaniem do tego jazu w km 38+050 tej rzeki, który jest wyposażony w stały (nieregulowany) żelbetowy przelew, usytuowany na poziomie o rzędnej 163,50 m n.p.m. W sprawach dotyczących budowli hydrotechnicznych, a szczególnie przeznaczonych do wyprowadzania ścieków do wód właściwym jest organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego. Na gruntach rolnych można prowadzić działalność rolniczą, w tym rybacką. Uwzględniając powyższe skarżąca Spółka wskazała, iż podejrzewa możliwość udziału pracowników organu w oszustwie polegającym na doprowadzeniu Spółki oraz jej członków do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości. W sprawie umyślnego wprowadzania w błąd skarżącej toczy się obecnie kilka postępowań administracyjnych, a dotychczasowe wyniki postępowań administracyjnych wskazują na zorganizowaną grupę oszustów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia i wskazując, że zarzuty skargi nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącej Spółki w piśmie z dnia 28 sierpnia 2020 r. oświadczył, iż popiera skargę i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Spółce z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone. Zarządzeniem z dnia 27 października 2020 r. niniejsza sprawa została na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjaśnić przy tym należy, że rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów było możliwe na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W przypadku tego rodzaju sprawy sądowoadministracyjnej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie wskazanego powyżej zarządzenia z dnia 27 października 2020 r. Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach nakreślonej na wstępie kognicji sądów administracyjnych, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przedmiotowe postanowienie jest zgodne z prawem i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia A z siedzibą w S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie oddalenia zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem egzekucji administracyjnej jest wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., Nr [...], nałożony na V.T. nakaz rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego, zlokalizowanego w miejscowości S., ul. A 19 wraz z infrastrukturą towarzyszącą, tj. stawów pstrągowych oznaczonych na mapie zasadniczej jako baseny B1, B2, B3, B4; kanałów doprowadzających oznaczonych na mapie jako K-1, K-2, K-3 oraz rurociągu oznaczonego na ww. mapie jako C. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W świetle tych regulacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacje te znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. wyróżnia dwojakie przyczyny niedopuszczalności zażalenia – przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji (np. gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia). Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia zażalenia przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Pogląd powyższy znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. III SA/Wr 848/13; w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. II SA/Ol 410/13; w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. II SA/Wa 598/13 i z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Wa 1794/12 i inne; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to podziela także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Bez wątpienia jedną z przyczyn niedopuszczalności zażalenia – jak prawidłowo zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. – jest przyczyna o charakterze podmiotowym, czyli skorzystanie z tego środka zaskarżenia przez podmiot do tego nieuprawniony. W ocenie Sądu, zaprezentowany przez organ drugiej instancji pogląd jest uzasadniony. W sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca Spółka nie była stroną zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak wynika z art. 1a pkt 20 ab initio u.p.e.a., zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Bezspornie natomiast, to nie obowiązek skarżącej Spółki był dochodzony w prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu egzekucyjnym, lecz obowiązek V.T. Decyzje organów nadzoru budowlanego będące podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego określają V. T., jako osobę zobowiązaną do wykonania nakazu rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Oceny w zakresie stwierdzenia czy skarżącej Spółce przysługuje przymiot strony postępowania, nie zmienia także okoliczność, iż V.T. pełni funkcję członka zarządu skarżącej Spółki. Przedstawiony pogląd znajduje swoje potwierdzenie w wyrokach wydanych w sprawie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2014 roku, sygn. II SA/Łd 176/14 i z dnia 29 października 2015 roku, sygn. II SA/Łd 1121/14 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 roku, sygn. II OSK 936/16). Wobec powyższego, w okolicznościach kontrolowanej sprawy wystąpiła podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skarżącej Spółki, zatem kwestionowane w skardze postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. jest prawidłowe, a skarga podlega oddaleniu. Także w sprawie, która zawisła przed Sądem, konsekwentnie do poczynionych już rozważań, brak jest podstaw, aby przeprowadzić ocenę zgodności z prawem decyzji zobowiązującej do wykonania nakazu rozbiórki obiektów stawowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Stwierdzić trzeba, że ocena legalności decyzji organów nadzoru budowlanego wykracza poza granice rozpoznawanej aktualnie sprawy sądowoadministracyjnej (art. 135 p.p.s.a.), której przedmiot zawężony jest do kwestii dopuszczalności zażalenia, jakie złożone zostało przez skarżącą Spółkę, a nie dotyczy już prawidłowości nałożenia na V.T. nakazu rozbiórki. Z tego powodu żaden z argumentów wskazanych w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie kreuje podstaw do uwzględnienia tego rodzaju wniosków. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1c i § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 68). dc