I OZ 1109/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miejskiego Zarządu Dróg w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 755/14 przywracające P. z siedzibą w C. termin do wniesienia skargi na akt Miejskiego Zarządu Dróg w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania oświadczenia o możliwości połączenia działki z drogą publiczną postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywrócił P. S.A. z siedzibą w C. termin do złożenia skargi na akt Zarządu Dróg w B. w przedmiocie odmowy wydania oświadczenia o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z [...] listopada 2013 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Zarządu Dróg w B. z wnioskiem o wydanie oświadczenia o możliwości połączenia działki [...] z drogą publiczną ul. L. w B. W dniu [...] stycznia 2014 r. skarżącej doręczono pismo zarządcy drogi z [...] stycznia 2014 r. nr [...] o odmowie wydania powyższego oświadczenia. Skarżąca pismem z [...] stycznia 2014 r. wystąpiła o ponowne przeanalizowanie sprawy. W odpowiedzi organ pismem z [...] marca 2014 r. (doręczonym Spółce w dniu [...] marca 2014 r.) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu 25 kwietnia 2014 r. (data nadania na poczcie) P. S.A. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Miejskiego Zarządu Dróg w B. z [...] stycznia 2014 r. nr [...], podważając zasadność odmowy złożenia wnioskowanego oświadczenia. Przedmiotowa skarga wpłynęła do Sądu 28 kwietnia 2014 r. W dniu 30 kwietnia 2014 r. Sąd przekazał skargę Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w B., celem nadania jej dalszego biegu, stosownie do wymogu zawartego w treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. Sąd odrzucił powyższą skargę, uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, który upłynął z dniem 28 kwietnia 2014 r. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącej 16 lipca 2014 r. W dniu 21 lipca 2014 r. do siedziby organu wpłynął wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W jego uzasadnieniu skarżąca podniosła brak w zaskarżonym akcie pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia skargi. Wraz z wnioskiem Spółka ponownie złożyła skargę. Dokonując analizy okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Sad I instancji uznał, że strona skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W sprawie bezsporne jest, że Spółka skorzystała z możliwości wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu [...] marca 2014 r. została jej doręczona odpowiedź organu na to wezwanie, przy czym w żadnym z pism organu nie zawarto pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia skargi na akt z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA wskazał, że obowiązek udzielenia pouczenia wynika z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębiania zaufania do tychże organów. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Miejski Zarząd Dróg w B. podnosząc, że brak wiedzy Spółki na temat sposobu złożenia skargi na oświadczenie zarządcy drogi, nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia takiej skargi. Skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem procesów gospodarczych, a zatem i procesów administracyjno-prawnych, co oznacza, że nie może powoływać się na nieznajomość przepisów prawnych. Ponadto, jak wynika ze skarg Spółki, znane są jej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony, jeżeli strona nie dochowała terminu bez swojej winy. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie strona skarżąca, jako okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na akt Miejskiego Zarządu Dróg w B., wskazała brak pouczenia jej w pismach otrzymanych od organu, o możliwych środkach zaskarżenia. Bezpornym jest, iż zaskarżony akt nie zawierał pouczenia o sposobie i trybie zaskarżenia. W tych okolicznościach prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do złożenia skargi, nastąpiło bez jej winy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji czuwają - zgodnie z art. 9 K.p.a. - nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek. Strona nie może ponosić ujemnych następstw (konsekwencji) wynikających z zaniedbań organu administracji, w tym, z braku udzielenia pouczenia. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.