III SA/Kr 1069/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 maja 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/1587/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 maja 2022 r. znak: SKO.ŚR/4111/1587/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 2 oraz art. 148 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. dalej: k.p.a.), umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2019 r. znak: SKO.ŚR/4111/648/2018 w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 listopada 2017 r. znak: SKO.ŚR/4111/915/2017. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 4 września 2017 r. nr SO-03-6.833.39045.2016-1/17 orzekł o odmowie przyznania W. G. (dalej: skarżący) świadczenia wychowawczego na dziecko. Decyzją z dnia 9 listopada 2017 r. nr SKO.ŚR/4111/915/2017 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 22/18 oddalił skargę na ww. decyzję. Skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku przez skarżącego została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1227/19. Wnioskami z dnia 14 kwietnia 2018 r. oraz 16 kwietnia 2018 r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, w dniu 20 grudnia 2019 r. wydało postanowienie znak: SKO.ŚR/4111/648/2018 o wznowieniu postępowania, jednak z uwagi na toczące się postępowania sądowo-administracyjne zawiesiło to postępowanie, aż do czasu ich zakończenia. Po zakończeniu postępowań, postanowieniem z dnia 17 września 2020 r. SKO.ŚR/4111/648/2018 Kolegium podjęło postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 9 października 2020 r. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie Kolegium zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1356/20, uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium. Mając na uwadze zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w ww. wyroku, Kolegium zwróciło się do skarżącego o przedstawienie dowodów na okoliczność kiedy (podanie daty) uzyskał informację o zaistnieniu przesłanek wznowienia postępowania. Odpowiadając na wezwanie skarżący przesłał do Kolegium pisma z dnia 20 kwietnia 2022 r., 22 kwietnia 2022 r. i 28 kwietnia 2022 r., nie wskazując jednak na jakiej przesłance opiera swój wniosek o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium opisane wyżej postępowanie należało umorzyć w całości z uwagi na fakt, że po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających stwierdzono, że jest ono bezprzedmiotowe, gdyż postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 9 listopada 2017 r. Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu wznowieniowym nie rozpoznaje się ponownie sprawy, lecz bada się wyłącznie, czy w przypadku zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem postępowania, zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Wnoszący o wznowienie postępowania zobowiązany jest wykazać, że zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wykazanie zachowania terminu obciąża wyłączenie wnioskodawcę. Kolegium w pierwszej kolejności było zobligowane ustalić, czy skarżący zachował miesięczny termin na wniesienie podania o wznowienie. W ocenie organu skarżący nie wykazał, że zachował miesięczny termin na złożenie wniosku. Skarżący polemizował jedynie z rozstrzygnięciem Kolegium zapadłym w sprawie i powoływał się na swoją trudną sytuację zdrowotną. Skarżący nie odniósł się do żadnej z przesłanek wznowienia, nie przedstawił również żadnej okoliczności, która mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, o której skarżący powziąłby wiadomość najpóźniej na miesiąc przed złożeniem rozpatrywanego wniosku o wznowienie postępowania. W świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, Kolegium przyjęło, że o decyzji kończącej postępowanie w sprawie skarżący dowiedział się w chwili, gdy decyzja ta została mu doręczona. Dodatkowo rozstrzygnięcie Kolegium było badane przez sądy administracyjne obu instancji i zostało uznane za prawidłowe. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego, że dopiero w dniu 16 kwietnia 2018 r. został "poinformowany o możliwych przesłankach wznowienia" i przez kogo (osobę fizyczną, czy instytucję). Kolegium wskazało, że skarżący decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 listopada 2017 r. odebrał osobiście w dniu 27 listopada 2017 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem pomiędzy odebraniem ww. decyzji Kolegium, a wniesieniem przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania z dnia 16 kwietnia 2018 r. upłynęło ponad 4 miesiące, a więc ustawowy termin miesięczny nie został zachowany. Jeśli chodzi o podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu - zły stan zdrowia i inwalidztwo oraz złą sytuację dochodową, to zdaniem Kolegium same w sobie nie uprawdopodabniają one wniosku o przywrócenie terminu, który został przekroczony o miesiąc. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że skoro postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 listopada 2017 r., to obecne postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości i należało je umorzyć. W obszernej skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że Kolegium nie przeprowadziło postępowania w sposób wnikliwy i staranny, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu. Zdaniem skarżącego Kolegium z premedytacją nie rozpoznało jego wniosku, który został złożony w terminie. Kolegium nie wykazało także, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe i zachodzą podstawy do jego umorzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była prawidłowość wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania. Kwestia wcześniejszego orzekania przez tut. Sąd w sprawie skarżącego wyrokiem z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1357/20, ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, nie mogą w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Związanie oceną prawną nie dotyczy przypadku, gdy nastąpiła zmiana przepisów prawnych. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę, dokonało ustalenia i wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1357/20, zostało zobowiązane do wezwania skarżącego w trybie art. 79a § 1 k.p.a., który stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując ją o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Skoro bowiem powstały wątpliwości w zakresie dotrzymania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ winien był wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia dotrzymania terminu, w szczególności poprzez wykazanie kiedy skarżący uzyskał informacje o zaistnieniu podstaw do wznowienia postępowania. Jest to szczególnie istotne, ponieważ ustalenie faktu dotrzymania bądź niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, warunkuje dalsze postępowanie organów, polegające na ocenie zaistnienia przesłanek do wznowienia, a w dalszej kolejności ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Ponownie rozpatrując sprawę organ ustalić miał okoliczność dochowania przez skarżącego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, wówczas dopiero rozważyć czy w sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania. Mając zatem na uwadze zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazane w wyroku z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1357/20, Kolegium zwróciło się do skarżącego o przedstawienie dowodów na okoliczność, kiedy uzyskał informację o zaistnieniu podstaw wznowienia postępowania. Odpowiadając na wezwanie skarżący przesłał do Kolegium pisma z dnia 20 kwietnia 2022 r., 22 kwietnia 2022 r. i 28 kwietnia 2022 r., nie wskazując jednak na jakiej przesłance opiera swój wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący, odpowiadając na wezwanie Kolegium, nie odniósł się do żadnej z przesłanek stanowiących ewentualną podstawę do wznowienia postępowania. We wniosku o wznowienie nie została przedstawiona żadna okoliczność, która mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, o której skarżący powziąłby wiadomość najpóźniej na miesiąc przed złożeniem rozpatrywanego wniosku o wznowienie postępowania. W świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy Kolegium przyjęło, że o decyzji kończącej postępowanie w sprawie skarżący dowiedział się w chwili, gdy decyzja ta została mu doręczona, tj. w dniu 27 listopada 2017 r. Zatem pomiędzy odebraniem ww. decyzji Kolegium, a wniesieniem wniosku o wznowienie postępowania z dnia 16 kwietnia 2018 r. upłynęło ponad 4 miesiące, a więc ustawowy termin miesięczny nie został znacznie przekroczony. Prawidłowo Kolegium uznało, że podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu - zły stan zdrowia i inwalidztwo oraz zła sytuację dochodowa, same w sobie nie uprawdopodabniają wniosku o przywrócenie terminu, który został przekroczony. W odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza natomiast dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez inną osobę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. SA/Sz 1435/97, LEX nr 34150, A. Golęba w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Wolters Kluwer Polska 2019, komentarz do art. 58). Postępowanie należało umorzyć w całości z uwagi na fakt, że po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających Kolegium stwierdziło, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 9 listopada 2017 r. Prawidłowo także Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu wznowieniowym nie rozpoznaje się ponownie sprawy, lecz bada się wyłącznie, czy w przypadku zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem postępowania, zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. a wnoszący o wznowienie postępowania zobowiązany jest wykazać, że zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wykazanie zachowania terminu obciąża wyłączenie wnioskodawcę. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.