Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I C 355/24

Common courts2025-04-03
Case number
I C 355/24
Judgment date
2025-04-03
Type
SENTENCE

Judges

Mateusz Berent (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt. I C 355/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 3 kwietnia 2025 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Mateusz Berent</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. w Gdyni</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">I. A.</span> i <span class="anon-block">D. A.</span> </p> <p>przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo;</p> <p>zasądza od powodów <span class="anon-block">I. A.</span> i <span class="anon-block">D. A.</span> solidarnie na rzecz pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 355/24</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->I.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)</em> </strong> </p> <p>1.  Powodowie <span class="anon-block">I. A.</span> oraz <span class="anon-block">D. A.</span> wystąpili przeciwko pozwanej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. <span class="anon-block">F. S.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> z powództwem o zapłatę kwoty 18.180,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 lutego 2024 roku do dnia zapłaty, wnosząc o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>2.  Wartość przedmiotu sporu stanowiła łączna suma kosztów kredytu poniesionych przez kredytobiorców w czasie faktycznego trwania umowy kredytowej, podlegających zwrotowi z tytułu sankcji kredytu darmowego.</p> <p> <em> <!-- -->(pozew, k. 3-12)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->II.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(stanowisko pozwanej)</em> </strong> </p> <p>3.  Pozwana w odpowiedzi na pozew domagała się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>4.  Pozwana zaprzeczyła, aby zawarta z konsumentami umowa zawierała opisane w pozwie naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwana zwróciła uwagę na instrumentalne wykorzystanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> </p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew, k. 52-58)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->III.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>5.  Dnia 22 listopada 2021 roku doszło do zawarcia umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr <span class="anon-block"> (...)</span> pomiędzy pozwaną Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. <span class="anon-block">F. S.</span> w <span class="anon-block">G.</span> a powodami <span class="anon-block">I. A.</span> oraz <span class="anon-block">D. A.</span>.</p> <p>6.  Umowa została zawarta na okres od dnia jej zawarcia do dnia 22 listopada 2030 roku. Pożyczka miała być spłacana w co miesięcznych ratach. Całkowita kwota kredytu wynosiła 61.938,39 zł i nie obejmowała kredytowanych kosztów pożyczki.</p> <p>7.  Oprocentowanie kredytu było zmienne i w dniu zawarcia umowy wynosiło 9,50% w skali roku i odniesione zostało do całkowitej kwoty kredytu powiększonej o kredytowane koszty kredytu (łącznie 69.900,00 zł).</p> <p>8.  W związku z zawarciem umowy pożyczkobiorcy zobowiązani byli uiścić: prowizję 7.961,61 zł. Koszt prowadzenia rachunku wyniósł 1.765,50 zł.</p> <p>9.  Szacunkowy całkowity koszt kredytu określono na kwotę 44.278,90 zł, na co składały się ww. koszty pożyczki oraz szacunkowa wartość odsetek 34.551,79 zł.</p> <p>10.  Rzeczywistą roczna stopę oprocentowania kredytu określono na 13,96%, a całkowitą kwotę do spłaty w dniu zawarcia umowy na 106.217,29 zł wraz z podaniem założeń, w oparciu o które ją wyliczono.</p> <p>11.  Wskazano, że pożyczkobiorcy mają prawo w każdym czasie do spłaty całości lub części pożyczki przed terminem określonym w umowie, poprzez dokonanie spłaty w kasie osobiście lub na wskazany w umowie rachunek bankowy. W przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie, w braku odmiennej dyspozycji pożyczkobiorców dokonane wpłaty miały być zaliczone na poczet spłaty kapitału w taki sposób, że wpłata miała zostać przeznaczona w następującej kolejności na: spłatę najbliższej wymagalnej raty w kwocie odpowiadającej jej wysokości pomniejszonej o odsetki za okres od dnia dokonania wcześniejszej spłaty do dnia wymagalności raty oraz w dalszej kolejności na spłatę kapitału pożyczki w taki sposób, że czas obowiązywania umowy ulegnie skróceniu; w takim przypadku całkowity koszt pożyczki ulega obniżeniu proporcjonalnie do tego okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy licząc od momentu spłaty pożyczki przed terminem.</p> <p>12.  Postanowiono również, że pożyczkobiorca poprzez złożenie oświadczenia stanowiącego załącznik nr 5 do umowy może złożyć odmienną dyspozycję w zakresie wcześniejszej spłaty pożyczki. Rozliczenie z pożyczkobiorcami z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki miało nastąpić w terminie 14 dni od dnia dokonania wcześniejszej spłaty pożyczki w całości. Z tytułu spłaty pożyczki przed terminem kasa nie pobierała prowizji ani opłat.</p> <p>13.  Ustalono także, że pożyczkobiorcy mają prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od zawarcia umowy bez podania przyczyny. Wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy stanowił załącznik nr 4 do umowy.</p> <p>14.  Umowa zawarta została według wzorca umownego stosowanego przez pozwaną oznaczonego jako „P/U/<span class="anon-block">K.</span>/4.6”. Częścią tego wzorca były załączniki w postaci: regulaminu, harmonogramu spłaty pożyczki, tabeli prowizji i opłat dla pożyczek i kredytów, wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, wzoru dyspozycji spłaty pożyczki oraz wzoru umowy <span class="anon-block">przelewu wierzytelności (nr (...)</span>).</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa, k. 20-27)</em> </p> <p>15.  Pismem z dnia 28 grudnia 2023 roku powodowie złożyli pozwanej oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">art. 45 u.k.k.</a> w odniesieniu do ww. umowy. Jednocześnie powodowie wezwali pozwaną do zwrotu uiszczonych przez nich kwot z tytułu odsetek prowizji oraz kosztów okołokredytowych w łącznej kwocie 18.180,23 zł. Pismo doręczono pozwanej dnia 4 stycznia 2024 roku.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: oświadczenie, k. 31-33, potwierdzenie nadania, k. 34, wydruk z systemu śledzenia przesyłek, k. 35)</em> </p> <p>16.  Na dzień 8 grudnia 2023 roku na poczet spłaty ww. pożyczki konsumenci wpłacili kwoty:</p> <p>- 8.700,38 zł zaliczoną na kapitał,</p> <p>- 17.224,84 zł zaliczoną na odsetki umowne,</p> <p>- 25,15 zł zaliczoną na odsetki karne.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: rozliczenie, k. 29)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->IV.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(ocena dowodów)</em> </strong> </p> <p>17.  Powyższy stan faktyczny był bezsporny pomiędzy stronami, zaś rozstrzygnięcie sprawy zależało głównie od prawnej oceny ustalonych wyżej okoliczności faktycznych.</p> <p>18.  Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować autentyczność przedstawionych przez strony dokumentów. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do autentyczności tych dokumentów, a nadto wymienione powyżej dokumenty zostały podpisane i nie noszą żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Podobnie sytuacja miała się do kopii dokumentów, które jako niekwestionowane w ramach swobodnej oceny dowodów uznano za wiarygodne. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, że osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami lub ich kopiami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych.</p> <p> <strong> <!-- -->V.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)</em> </strong> </p> <p>19.  Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>20.  Przystępując do rozważań należało zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby ani obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (<em> <!-- -->vide:</em> wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 r. w sprawie II UKN 282/98, OSNP 1999/23/758). Dopuszczalne – a w świetle brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 2)">art. 327<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.p.c.</a> wręcz konieczne – jest rozprawienie się z poszczególnymi zarzutami niejako <em> <!-- -->en bloc</em>, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa niepozostawiające przestrzeni dla racjonalnej obrony pozostałych zarzutów, które – przy uwzględnieniu koncepcji sądu – stają się wówczas bezprzedmiotowe (<em> <!-- -->vide:</em> uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20.12.2017 r. w sprawie VI ACa 1651/15, LEX nr 2457546).</p> <p>21.  Podstawę prawną powództwa stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1)">art. 410 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> </p> <p>22.  Jak stanowi ten ostatni, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.</p> <p>23.  Ocena roszczenia powodów wymagała uprzedniego stwierdzenia, czy konsumenci złożyli skuteczne oświadczenie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.</p> <p>24.  Stosownie do brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> w przypadku naruszenia przez kredytodawcę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 29;art. 29 ust. 1;art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 2;art. 30 ust. 1 pkt. 3;art. 30 ust. 1 pkt. 4;art. 30 ust. 1 pkt. 5;art. 30 ust. 1 pkt. 6;art. 30 ust. 1 pkt. 7;art. 30 ust. 1 pkt. 8;art. 30 ust. 1 pkt. 10;art. 30 ust. 1 pkt. 11;art. 30 ust. 1 pkt. 14;art. 30 ust. 1 pkt. 15;art. 30 ust. 1 pkt. 16;art. 30 ust. 1 pkt. 17;art. 31;art. 32;art. 33;art. 33 a;art. 36 a;art. 36 c)">art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c</a> konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega zatem na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(wykładnia przepisów normujących instytucję sankcji kredytu darmowego, wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. C-472/23)</em> </strong> </p> <p>25.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">Art. 45 u.k.k.</a> stanowi transpozycję do polskiego porządku prawnego art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającą dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U.UE L z dnia 22 maja 2008 r., dalej również jako: dyrektywa 2008/48/WE), który nakazuje stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji, mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą. Przepis prawa krajowego nie wynika więc bezpośrednio z ww. dyrektywy w tym sensie, że nie jest tłumaczeniem zawartego w niej przepisu. Instytucja sankcji kredytu darmowego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45 u)">art. 45 u.k.k.</a> została ustanowiona w polskim porządku prawnym w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 23 dyrektywy 2008/48/WE.</p> <p>26.  Z uwagi na fakt, że przepis jest wyrazem realizacji obowiązków nałożonych na Polskę przez nadrzędne w stosunku do krajowego porządku prawnego prawo Unii Europejskiej, musi być on interpretowany zgodnie z duchem i celem dyrektywy 2008/48/WE.</p> <p>27.  Wynikający z dyrektywy obowiązek państw członkowskich do osiągnięcia przewidzianego w niej celu oraz wynikający z art. 5 [10] TWE obowiązek podjęcia wszelkich środków, zarówno ogólnych jak i szczególnych, do zapewnienia realizacji tego obowiązku, wiąże wszystkie organy państwa członkowskiego, w tym sądy, w sprawach należących do ich jurysdykcji. Wynika stąd, że stosując prawo krajowe, bez względu na to czy przepisy te zostały wydane przed czy po przyjęciu dyrektywy, sąd krajowy powinien zinterpretować je tak dalece, jak jest to możliwe, w świetle treści i celu dyrektywy, by osiągnąć przewidziany w niej cel i w ten sposób zachować się w sposób zgodny z art. 189 ust. 3 [249] TWE. (<em> <!-- -->vide:</em> wyrok ETS z dna 13 listopada 1990 r., C-106/89, <span class="anon-block">M.</span>, <span class="anon-block">L.</span> również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2019 roku, sygn. akt III CZP 45/19, OSNC 2020/10/83). Obowiązek wykładni przepisów prawa krajowego w celu efektywnej transpozycji dyrektywy wynika również z wyroku ETS z dnia 10 kwietnia 1984 r. w sprawie C-14/83, von <span class="anon-block">C.</span> i <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>28.  Dokonując wykładni przepisów normujących instytucję sankcji kredytu darmowego, należy w pierwszej kolejności mieć na względzie treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: <span class="anon-block"> (...)</span>) z dnia 13 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. C-472/23 (Legalis nr 3181142; dalej również jako wyrok <span class="anon-block"> (...)</span>, C-472/23), w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w przedmiocie pytań prejudycjalnych przedstawionych przez Sąd Rejonowy dla m.st <span class="anon-block">W.</span> w <span class="anon-block">W.</span> postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r.</p> <p>29.  Przedmiotowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnosi się bezpośrednio do instytucji sankcji kredytu darmowego obowiązującej w polskim porządku prawnym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zważył co następuje:</p> <p>1)  <strong> <!-- -->Artykuł 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span>.</strong> </p> <p>2)  <strong> <!-- -->Artykuł 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span> należy interpretować w ten sposób, że: fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania.</strong> </p> <p>3)  <strong> <!-- -->Artykuł 23 dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span> w związku z jej motywem 47 należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje – w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy – jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.</strong> </p> <p>30.  Należy zauważyć, że zgodnie z treścią przedmiotowego wyroku instytucja sankcji kredytu darmowego nie jest sprzeczna z prawem Unii Europejskiej, przy czym skuteczność oświadczenia konsumenta w przedmiocie skorzystania z sankcji kredytu darmowego podlega każdoczesnej ocenie Sądu. Jak zważył, <span class="anon-block"> (...)</span> w pkt 56 i 57 przedmiotowego wyroku: „z utrwalonego orzecznictwa wynika, że konsekwencje naruszenia obowiązków informacyjnych związanych z umową o kredyt mogą się znacznie różnić w zależności od tego, o jaki konkretnie obowiązek chodzi, przy czym waga tego naruszenia zależy ponadto w praktyce od liczby i wagi elementów, których nie zamieszczono w danej umowie o kredyt. Takie naruszenia mogą w szczególności utrudniać konsumentowi korzystanie z praw wynikających z umowy o kredyt (zob. podobnie wyrok z dnia 24 października 2024 r., Horyzont,C-339/23,EU:C:2024:918, pkt34). W związku z tym, <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->z zastrzeżeniem weryfikacji, których powinien dokonać sąd odsyłający</span> </strong>, zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie postanowiło przewidzieć jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów za naruszenie różnych obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 10 ust. 2 dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span>, <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->mimo że indywidualna waga naruszenia każdego z tych obowiązków oraz konsekwencje, jakie z tego wynikają dla konsumenta, mogą różnić się w zależności od przypadku</span> </strong>.”</p> <p>31.  Skoro sankcja tzw. kredytu darmowego ma być konsekwencją niedochowania przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych, należy na wstępie ustalić jakim celom służą te obowiązki.</p> <p>32.  W dalszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie pozwana rzeczywiście naruszyła obowiązki informacyjne, wprowadzając konsumentów w błąd co do zakresu ich zobowiązania i czy skala tego ewentualnego naruszenia uzasadnia sankcję w postaci pozbawienia jej wszelkiego zysku z zawartej umowy pożyczki.</p> <p>33.  Motyw 18. dyrektywy 2008/48/WE stanowi, że konsumentom powinno zapewnić się ochronę przed nieuczciwymi lub wprowadzającymi w błąd praktykami, w szczególności w odniesieniu do ujawnianych przez kredytodawcę informacji, zgodnie z dyrektywą 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 roku dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych). Niniejsza dyrektywa powinna zawierać szczegółowe przepisy dotyczące zarówno reklam odnoszących się do umów o kredyt, jak i pewnych standardowych informacji, które konsumenci powinni otrzymywać, by mieć w szczególności możliwość porównania różnych ofert. W motywie 19 dyrektywy mowa z kolei o tym, że w celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które konsument może zabrać ze sobą i je rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób.</p> <p>34.  Z analizy przytoczonych wyżej motywów dyrektywy 2008/48/WE wprost wynika, że jednym z podstawowych celów nałożenia na kredytodawców określonych obowiązków informacyjnych względem konsumentów, w tym w szczególności obowiązku wskazywania w umowach rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, jest zapewnienie konsumentom możliwości porównania różnych ofert i wyboru najkorzystniejszej z nich.</p> <p>35.  W konsekwencji, mając na uwadze cel dyrektywy w zakresie instytucji sankcji kredytu darmowego obejmujący ustanowienie sankcji skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających, Sąd zważył, że naruszenie przez kredytodawcę przepisu ustawy wskazanego w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim nie skutkuje automatycznym powstaniem po stronie kredytobiorcy uprawnienia kształtującego w przedmiocie zastosowania sankcji kredytu darmowego.</p> <p>36.  W ocenie Sądu, dopuszczalność i skuteczność wykonania uprawnienia kształtującego, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> wymaga zbadania rodzaju i stopnia naruszenia ustawy przez kredytodawcę przez pryzmat proporcjonalności skutków zastosowania sankcji kredytu darmowego, tj. przekształcenia stosunku prawnego łączącego strony umowy kredytu na skutek odpadnięcia obowiązku zapłaty odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. W każdym przypadku Sąd jest obowiązany zbadać wagę i skutki naruszenia przepisu ustawy przez kredytodawcę i rozważyć, czy w konkretnym przypadku kredytobiorcy służy wskazane uprawnienie, mając na względzie daleko idące skutki wykonania tego uprawnienia kształtującego.</p> <p>37.  Innymi słowy, naruszenie przepisu ustawy przez kredytodawcę nie rodzi automatycznie po stronie kredytobiorcy uprawnienia do zastosowania sankcji kredytu darmowego bez względu na rodzaj i stopień naruszenia przepisu ustawy, cel naruszonego przepisu i skutki naruszenia.</p> <p>38.  Taka wykładnia przedmiotowych przepisów jest zgodna z wykładnią dyrektywy 2008/48/WE przyjętej przez <span class="anon-block"> (...)</span> w przytoczonym wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. C-472/23 (pkt 56 i 57).</p> <p>39.  Dotychczasowa praktyka sądowa w zakresie rozpoznawania spraw tego rodzaju koncentrowała się wyłącznie na stwierdzeniu faktu naruszenia przepisu ustawy, z czego wywodzono wniosek o skuteczności wykonania sankcji kredytu darmowego przez konsumenta. Sąd doszedł do przekonania, że stwierdzenie naruszenia przepisu ustawy stanowi jedynie punkt wyjścia do dalszej oceny, czy waga tego naruszenia oceniana z pespektywy ochronnych celów dyrektywy uzasadnia skuteczne zastosowanie tak daleko idącej sankcji, co znajduje odzwierciedlenie w wyroku <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23.</p> <p>40.  Wynika stąd, że skonkretyzowane zarzuty przeciwko umowie pożyczki nie mogą być oderwane od ich ciężaru. Sąd odrzuca pogląd, że każde naruszenie obowiązków szczegółowo opisanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1 u)">art. 30 ust. 1 u.k.k.</a> (niezależne od rodzaju i wagi tego obowiązku) stanowi przesłankę stosowania tej instytucji. Nie należy tracić z pola widzenia, że sankcja ta ma być wprawdzie odstraszająca i skuteczna, ale również proporcjonalna.</p> <p>41.  Chodzi o to, że o ile obowiązki informacyjne wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> same w sobie są bezwzględne, to jednak oceniając skutki ich naruszenia, należy brać pod uwagę <em> <!-- -->in casu</em> ich istotność i doniosłość, aby sankcja kredytu darmowego nie była mechanizmem automatycznym, pomijającym istotne okoliczności danego przypadku. Pomysł i konstrukcja polskiego ujęcia ustawowego sankcji kredytu darmowego jest w całości przejawem inwencji ustawodawcy krajowego (tj. nie ma żadnego umocowania konstrukcyjnego w prawie unijnym – państwa mają swobodę w zakresie ukształtowania sposobu sankcjonowania naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawców). Sąd zważył, że za wyżej przedstawioną wykładnią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> przemawiają cele powołanej dyrektywy, w tym jej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 23)">art. 23</a>. W konsekwencji, nie ma potrzeby zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> do oceny żądania opartego na twierdzeniu o skuteczności sankcji kredytu darmowego. Instytucja nadużycia prawa podmiotowego zakłada brak sprzeczności określonego uprawnienia z normą prawa materialnego, którego jednak wykonanie na skutek sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa nie korzysta z ochrony prawnej w okolicznościach konkretnego przypadku. Skuteczność sankcji kredytu darmowego należy oceniać przede wszystkim przez pryzmat celu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> i immanentnie z nim związanego kryterium proporcjonalności sankcji. Przytoczony przepis stanowi wystarczającą podstawę prawną do stwierdzenia, że z uwagi na wagę ewentualnych naruszeń oświadczenie konsumenta nie wywołało skutku w postaci odpadnięcia obowiązku zapłaty kosztów określonych w tym przepisie.</p> <p>42.  Tak więc prawidłowa wykładnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> nie narusza zasadniczego wymogu efektywności i jednocześnie proporcjonalności środków zmierzających do ochrony praw konsumenta w świetle prawa Unii Europejskiej. Dotkliwość i nieuchronność sankcji kredytu darmowego nie może być absolutyzowana, gdyż byłaby całkowicie pozbawiona wymogu proporcjonalności.</p> <p>43.  Należy również zauważyć, że na obszarze Unii Europejskiej problematyka stawiania zarzutów przeciwko treści konsumenckich umów kredytu/pożyczek nie jest nowa i spotkała się z reakcją polegającą na zmianach w prawie francuskim uniemożliwiających w ogóle skuteczne kwestionowanie <span class="anon-block"> (...)</span> bez wykazania rzeczywistej szkody majątkowej po stronie konsumenta (Artykuł <span class="anon-block"> (...)</span>-1 <em> <!-- --> <span class="anon-block">C.</span> de la consommation </em>[Kodeks konsumencki], wersja obowiązująca od 19 lipca 2019 r., https://www.legifrance.gouv.fr/codes/id<span class="anon-block"> (...)</span>2019-07-19), co było odpowiedzią ustawodawcy francuskiego na spory cywilne powstałe na tym tle. Choć należy podkreślić, że jeszcze przed tą zmianą legislacyjna pojawił się judykat idący w tym właśnie kierunku, zauważając – podobnie jak w niniejszej sprawie – że wskaźnik <span class="anon-block"> (...)</span> (fr. <span class="anon-block"> (...)</span>) w danej sprawie „nie działał na niekorzyść” pożyczkobiorców, bo był błędnie zawyżony (wyrok francuskiego Sądu Kasacyjnego z dnia 12 października 2016 r., numer skargi: 15-<span class="anon-block"> (...)</span>, Pierwsza Izba Cywilna, https://juricaf.org/arret/FRANCE<span class="anon-block"> - (...) (...)- (...)</span>).</p> <p>44.  Powyższe uwagi na tle prawnoporównawczym zdaniem sądu są niezbędne, skoro sporna sankcja jako taka jest wymagana przez przepisy prawa unijnego, a szerszy ogląd tej problematyki w ustawodawstwie innego państwa członkowskiego może korzystnie wpłynąć na wykładnię przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.</p> <p>45.  Należy ponownie zwięźle podkreślić, że stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> winno być uzależnione od stwierdzenia w umowie ewidentnych braków, a nie roztrząsaniu w procesach sądowych wątpliwości interpretacyjnych przy jej wykładni bądź konsekwencji zmian tekstu ustawy.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(ocena umowy pod kątem naruszeń ustawy)</em> </strong> </p> <p>46.  W niniejszym przypadku zasadnicza oś sporu zasadzała się na kwestii zakazu pobierania przez kredytodawcę odsetek od skredytowanych kosztów kredytu i niewłaściwego oznaczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (dalej jako: <span class="anon-block"> (...)</span>) na skutek przyjęcia za podstawę do jej obliczenia odsetek naliczonych od kredytowanej prowizji.</p> <p>47.  W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, kwestia pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o skuteczności zastosowania sankcji kredytu darmowego. Jak wynika z przytoczonego wyroku <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23, przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g) tej dyrektywy obowiązek podania <span class="anon-block"> (...)</span> jest spełniony, jeżeli <span class="anon-block"> (...)</span> wskazane w danej umowie odpowiada <span class="anon-block"> (...)</span> obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta” w rozumieniu art. 3 lit. g) tej dyrektywy, <strong> <!-- -->który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy, w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta </strong>(wyrok <span class="anon-block"> (...)</span>, C-472/23, pkt 35 i 36).</p> <p>48.  W wyroku z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zważył w pkt 30 i 31, że mając w szczególności na względzie zasadnicze znaczenie <span class="anon-block"> (...)</span> dla konsumenta, wskazanie <span class="anon-block"> (...)</span>, które nie odzwierciedla wiernie wszystkich kosztów wymienionych w art. 3 lit. g) dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span>, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak wskazania tej stopy [zob. podobnie wyrok z dnia 21 marca 2024 r., <span class="anon-block"> (...)</span> Bulgaria (Usługi dodatkowe do umowy o kredyt),C-714/22,EU:C:2024:263, pkt 55]. Art. 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy <span class="anon-block"> (...)</span> należy interpretować w ten sposób, iż obowiązek wskazania <span class="anon-block"> (...)</span> w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły nie ogranicza się do zakazu zaniżania go, ponieważ błędne wskazanie <span class="anon-block"> (...)</span> może również zasadniczo polegać na zawyżeniu jego wartości.</p> <p>49.  W niniejszej sprawie, pozwana spełniła obowiązek informacyjny w zakresie oznaczenia <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>50.  Błędne oznaczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania miało stanowić naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 7 u)">art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.</a> i wynikać z faktu naliczania odsetek również od skredytowanych kosztów kredytu, w tym przypadku prowizji i opłaty za przelew składki ubezpieczeniowej. Jak twierdzili powodowie – skoro uznać za abuzywne lub nieważne postanowienia umowne w tym zakresie – błędnie określono kwoty do zapłaty przez konsumentów i błędnie obliczono <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>51.  W ocenie Sądu, do naruszenia powołanych przepisów ustawy dotyczących obowiązku wskazania <span class="anon-block"> (...)</span> dochodzi wówczas, gdy podana w umowie <span class="anon-block"> (...)</span> jest ustalona w sposób rażąco sprzeczny ze wzorem wskazanym w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim albo w sposób dowolny, oderwany od kosztów obciążających konsumenta wskazanych w umowie. Kredytodawca nie dopuszcza się naruszenia obowiązku informacyjnego w zakresie wskazania <span class="anon-block"> (...)</span>, jeżeli jest ona obliczona zgodnie z wzorem określonym w załączniku do ustawy oraz na podstawie założeń przyjętych w umowie. Przy obliczeniu <span class="anon-block"> (...)</span> kredytodawca powinien uwzględnić wszelkie koszty ponoszone według treści umowy przez konsumenta, nawet jeśli ich podstawą miałyby być postanowienia bezskuteczne (klauzule abuzywne) albo nieważne (postanowienia wprost sprzeczne z przepisem rangi ustawowej).</p> <p>52.  W umowie wskazano wszystkie założenia do obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>. Należy jednak z urzędu zauważyć, że założenia przedstawione w pkt 12. umowy pożyczki nie pomijają żadnego założenia wymienionego w załączniku numer 4 do ustawy o kredycie konsumenckim (por. pkt 3 ppk 1-4). Umowa nie miała cech nietypowych, wymagających przyjmowania dodatkowych założeń (pkt 4 ww. załącznika do tej ustawy), a same wzory matematyczne stanowią sposób obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>, a nie założenie do obliczeń. Nie ma więc obowiązku przedstawiania w umowie wzoru matematycznego do obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>. Należy zauważyć, że już na pierwszej stronie umowy pożyczki (pkt 5.) wyraźnie i jednoznacznie oraz prostym językiem wytłumaczono konsumentom, że koszty udzielenia pożyczki są kredytowane, a więc – co jest oczywiste – wliczone do sumy podlegającej oprocentowaniu. Prościej – przy zachowaniu niezbędnej zwięzłości – nie da się tego ująć. Jasnym jest, że zawierając umowę, powodowie zostali w tym zakresie należycie poinformowani.</p> <p>53.  W ocenie Sądu przeciętny konsument z pewnością w niniejszym przypadku bez problemu zidentyfikuje w umowie parametryczne dane z założeń niezbędnych do samodzielnego obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>: czas trwania umowy jest wskazany zwięźle (dwie daty) i łatwy do odnalezienia (pkt 4 umowy), całkowity koszt pożyczki został wskazany przez odwołanie się do pkt 17. umowy (jest tam jedna kwota), harmonogram pożyczki został wydany konsumentom – bezcelowe byłoby przepisywanie go do postanowień umowy określających założenia do wyliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>, data wypłaty pożyczki jest znana konsumentom (pkt 6). Niczego więcej – poza odpowiednią wiedzą matematyczną – konsumentom nie potrzeba do samodzielnego obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>54.  Przyjęcie poglądu, że wykonanie obowiązku informacyjnego w zakresie oznaczenia <span class="anon-block"> (...)</span> wymaga uwzględnienia wyłącznie świadczeń należnych na gruncie prawa materialnego, a nie wszystkich świadczeń określonych w umowie skutkowałoby tym, że jakakolwiek sprzeczność umowy z rzeczywistym zakresem obowiązku świadczenia przez kredytobiorcę automatycznie uzasadniałaby zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Jakakolwiek zmiana założeń przyjętych do obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span> skutkuje bowiem jego zmianą. Należy również podkreślić, że w przypadku bezskuteczności któregokolwiek postanowienia umownego przewidującego obowiązek świadczenia przez konsumenta na rzecz przedsiębiorcy (w szczególności postanowienia przewidującego prowizję, <em> <!-- -->vide:</em> uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt III CZP 43/20, LEX nr 3246823), <span class="anon-block"> (...)</span> wskazana w umowie nie odpowiadałaby rzeczywistemu zakresowi obowiązku świadczenia ciążącego na konsumencie. Uznanie w takim przypadku skuteczności sankcji kredytu darmowego prowadziłoby w rezultacie do wniosku, że jakiekolwiek naruszenie dokonane przez przedsiębiorcę mogłoby skutkować odpadnięciem obowiązku zapłaty kosztów kredytu przez konsumenta po złożeniu oświadczenia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> W ocenie Sądu treść i cel dyrektywy 2008/48/WE (w szczególności wymóg proporcjonalności sankcji) stoi na przeszkodzie takiej wykładni powyższych przepisów. Pozbawienie podmiotu prawa prywatnego wszelkich korzyści wynikających z zawartej umowy z uwagi na zastrzeżenie w umowie nienależnego świadczenia byłoby niesprawiedliwe i w istocie miałoby na celu wyeliminowanie z obrotu przedsiębiorcy działającego w celach zarobkowych. Jeżeli strony zastrzegły w umowie świadczenie nienależne, zasadne jest żądanie zwrotu tego świadczenia, nie zaś brak obowiązku zapłaty kosztów kredytu przez konsumenta.</p> <p>55.  W niniejszej sprawie, strona powodowa nie kwestionowała prawidłowości obliczenia <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie założeń przyjętych w umowie.</p> <p>56.  Należy podkreślić przy tym przejrzystość przyjętych założeń – gdyby nawet dyskutować, czy są one poprawne (orzecznictwo w zakresie dopuszczalności pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nie jest jednolite – <em> <!-- -->vide:</em> postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2023 r. I CSK 4175/22, LEX nr 3569756), to niespornym jest, że w umowie ujawniono wszelkie obciążenia faktycznie ponoszone przez konsumenta. Wyraźnie zaznaczono, że <span class="anon-block"> (...)</span> przedstawiono przy uwzględnieniu (doliczeniu) do podstawy wyliczenia także kosztów udzielonej pożyczki.</p> <p>57.  Istotne jest, że <span class="anon-block"> (...)</span> jest wskaźnikiem, który ma służyć konsumentowi wyłącznie jako środek do porównywania różnych ofert rynkowych. Nawet jeżeli w danej umowie został on wskazany niepoprawnie z powodu błędu rachunkowego, to i tak nie zmienia to konkretnych praw i obowiązków finansowych wynikających z umowy kredytu. Jest więc tylko wskaźnikiem ujętym (w formie wyrażenia procentowego) mającym zbiorczo określać opłacalność oferty. Ma więc zupełnie inną cechę, niż te dotyczące pozostałych wymogów ustawowych dotyczących umów kredytowych w ustawie o kredycie konsumenckim (np. wskaźnik oprocentowania pożyczki).</p> <p>58.  Nie zmienia to oczywiście faktu, że ta jego specyficzna rola jest istotna rynkowo, bo w jednym parametrze odzwierciedla ważną cechę oferty, która pozwala na jej porównanie z innymi ofertami kredytu dostępnymi na rynku.</p> <p>59.  Tu z kolei należy wrócić do kwestii skutków sankcji kredytu darmowego, która niewątpliwie jest dotkliwa dla kredytobiorcy, gdyż w razie jej ziszczenia kredytodawca pozbawiony jakiegokolwiek dochodu z umowy. Należy więc uznać, że oceniając zarzuty, które mogą skutkować skutecznością sankcji kredytu darmowego, należy badać ich doniosłość. Należy zauważyć, że niektóre samoistne, jednostkowe naruszenia obowiązków informacyjnych wykluczają dopuszczalność zastosowania sankcji kredytu darmowego. Zdaniem Sądu taka sytuacja może dotyczyć np. obowiązku wskazania adresu do doręczeń elektronicznych. Może bowiem mieć miejsce sytuacja, gdy umowa nie zawiera wyłącznie adresu kredytobiorcy do doręczeń elektronicznych, ale konsument z określonych przyczyn i tak nie zamierzał nigdy z takiej formy kontaktu korzystać.</p> <p>60.  <span class="anon-block"> (...)</span> samo w sobie nie tworzy i nie zmienia zobowiązań konsumenta (jest w czystej postaci parametrem finansowym) – ma tylko walor informacyjny umożliwiający porównanie ofert, o ile wszyscy uczestnicy rynku stosują dokładnie takie same założenia wyjściowe. W ujęciu założonego horyzontu czasowego ma cechy wskaźników antycypacyjnych (<em> <!-- -->ex ante</em>), bo opiera się na założeniu zrealizowania umowy w określonym czasie i niezmienionym oprocentowaniu oraz ma charakter czysto analityczny (tj. nie rodzi konkretnych zobowiązań stron). W danym wypadku – w kontekście twierdzeń powodów można wręcz stwierdzić, że <span class="anon-block"> (...)</span> zaprezentowane przez pozwaną było zawyżone, a więc niekorzystne dla pożyczkodawcy w kontekście porównawczym, co oznacza, że pozwana pogorszyła swoją pozycję rynkową.</p> <p>61.  Pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu powoduje zwiększenie kosztów kredytu w porównaniu do ofert, w których odsetek nie nalicza się od tych kosztów, co wynika wprost z legalnej definicji tego wskaźnika: „całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym” (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 5;art. 5 pkt. 12 u)">art. 5 pkt 12 u.k.k.</a>).</p> <p>62.  Należy mieć zatem na względzie fakt, że pozwana słusznie uwzględniła przy obliczeniu <span class="anon-block"> (...)</span> odsetki od skredytowanych kosztów kredytu, które według umowy konsumenci mieli zapłacić. Tym samym, pozwana wypełniła obowiązek informacyjny względem konsumentów w zakresie oznaczenia <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>63.  Na marginesie, należy zauważyć, że w wyroku z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23 <span class="anon-block"> (...)</span> przyjął, że błędne wskazanie <span class="anon-block"> (...)</span> może polegać również na zawyżeniu jego wartości (pkt 30 i 31). W ocenie Sądu podanie zawyżonego <span class="anon-block"> (...)</span> nie jest równoważne jednak ze skutecznością oświadczenia o zastosowaniu sankcji kredytu darmowego. Nie można apriorycznie uznać za proporcjonalną sankcji, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> w sytuacji, gdy kredytodawca podał w umowie <span class="anon-block"> (...)</span> wyższą niż w rzeczywistości. Tego typu ocena wymaga analizy okoliczności danego przypadku, a w szczególności stopnia naruszenia tego obowiązku informacyjnego (w tym różnicy między prawidłowo obliczonym <span class="anon-block"> (...)</span> a <span class="anon-block"> (...)</span> podanym w umowie).</p> <p>64.  Jak wcześniej wspomniano, z punktu widzenia oceny naruszenia obowiązku informacyjnego w zakresie podania <span class="anon-block"> (...)</span> bez znaczenia pozostaje ocena zasadności pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, tym bardziej, że judykatura w tym zakresie nie jest zgodna. <span class="anon-block">P.</span> należy zauważyć, że zakaz pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nie wynika wprost z przepisu rangi co najmniej ustawowej, a stanowi wyraz jednego z poglądów przyjętego na gruncie wykładni przepisów ustawy o kredycie konsumenckim i dyrektywy 2008/48/WE.</p> <p>65.  Przechodząc do oceny pozostałych naruszeń wskazywanych przez stronę powodową, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że właściwe rozpoznanie zarzutów zależy od wykładni umowy pożyczki zgodnej z ustawowymi dyrektywami, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385;art. 385 § 2)">art. 385 §2 k.c.</a> W szczególności umowie i jej poszczególnym postanowieniom nie należy nadawać znaczenia absurdalnego lub wynikającego z apriorycznie krytycznego nastawienia zmierzającego wyłącznie do stwierdzenia w niej błędów i braków. Tymczasem wszystkie wywody i argumenty uzasadniające żądanie pozwu stanowią przejaw ukierunkowanej wykładni umowy pożyczki.</p> <p>66.  Punkt 20. umowy nie jest wadliwy, gdyż powodowie otrzymali przy zawarciu umowy m.in. Tabelę opłat i prowizji. Tabela ta nie musiała być od strony redakcyjnej elementem samej umowy. Nie ma żadnego dowodu, że pożyczkobiorcy otrzymali tę Tabelę w niewłaściwej formie. Wręcz przeciwnie, konsumenci oświadczyli, że otrzymali ten załącznik do umowy. Umowa nie odnosiła się w tym zakresie do tabeli dostępnej na stronie internetowej, w serwisie bankowości elektronicznej, przesłanej e-mailem lub wiadomością tekstową z hiperłączem do strony internetowej. Nie doszło więc do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 4;art. 30 ust. 1 pkt. 10 u)">art. 30 ust. 1 pkt 4 i 10 u.k.k.</a> Umowa określała całkowitą kwotę kredytu, szacunkowy całkowity koszt kredytu, szacunkową wartość odsetek, koszt innych opłat (w tym prowizji, składki ubezpieczeniowej oraz kosztu przelewu).</p> <p>67.  Nie jest błędem informacyjnym wskazanie innych parametrów niż te, które wynikają z uznania poszczególnych postanowień umownych za abuzywne lub nieważne, zwłaszcza wobec niejednolitej linii orzeczniczej dotyczącej zwłaszcza zasadniczego zarzutu skoncentrowanego wokół problematyki pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu.</p> <p>68.  Analiza umowy doprowadziła do wniosku, że konsumenci zdawali sobie sprawę, jaką kwotę kredytu otrzymują, jaka jej część zostanie przeznaczona na koszty kredytu, a także, że koszty te zostają skredytowane i będą od nich naliczane odsetki umowne, tak samo znany był harmonogram spłat ze wskazaniem na zmienną stopę procentowaną w konkretnej wysokości, a także warunki, od których zależy, że koszty te ulegną zmianie. Konsumentów poinformowano także, że mogą odstąpić od umowy, spłacić ją w całości lub w części. Powodowie nie wskazali, jak kwestionowane postanowienia powinny zostać sformułowane, aby nie narazić się w jej ocenie na zarzut niedoinformowania konsumenta.</p> <p>69.  Sąd miał także na uwadze, że nie ma ustawowego wymogu przenoszenia na grunt umowy o kredyt konsumencki wszelkich efektów sądowej wykładni prawa na podstawie różnorodnych orzeczeń, w tym takich, które określony podmiot prawa prywatnego uznaje subiektywnie za „istotne” lub „ważne”. Orzecznictwo na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> nie wykształciło jednolitej ugruntowanej linii. Uprawnienie do odzyskania – w razie wcześniejszej spłaty – określonych kosztów poniesionych przez kredytobiorcę ostatecznie (w razie sporu stron) zależy od rozstrzygnięcia sądowego i interpretacji postanowień umowy <em> <!-- -->in casu</em>. Tymczasem sankcja kredytu darmowego dotyczy ewidentnych braków w umowie, widocznych <em> <!-- -->prima vista</em>, a nie problemu interpretacji umowy w kontekście zróżnicowanego orzecznictwa sądowego. Zarzut ten jest chybiony również dlatego, że ustawa w zacytowanym przepisie wymaga wyłącznie zawarcia informacji o prawie konsumenta do wcześniejszej spłaty kredytu i taka informacja w umowie została zawarta. Ustawa nie nakładała na kredytodawcę obowiązku zawierania w umowie szczegółowych informacji takich, jak procedura i warunki, na jakich mogą ulec zmianie koszty kredytu. Nie doszło więc do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 10 u)">art. 30 ust 1 pkt 10 u.k.k.</a> </p> <p>70.  Nieprawdą jest, że w umowie nie wskazano na prawo do spłaty kredytu przed terminem oraz nie opisano skutków odstąpienia od umowy oraz wcześniejszej spłaty pożyczki w całości lub części, w tym zwrotu prowizji. Opisano to szczegółowo odpowiednio w punktach 26. oraz 27. umowy. W rezultacie, nie doszło więc do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15-17 ustawy o kredycie konsumenckim.</p> <p>71.  Podkreślenia wymaga, że pkt 7. umowy w sposób szczegółowy opisywał warunki zmiany stopy procentowej, uzależniając jej wysokość od wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Postanowienie umowne wskazywało termin do podjęcia uchwały w przedmiocie zmiany (podwyższenia/obniżenia) stopy procentowej. Zmiana stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego rodziła obowiązek dokonania odpowiedniej zmiany stopy procentowej, nie pozostawiając kwestii zmiany uznaniu zarządu pozwanej. Tym samym, umowa opisywała w sposób jednoznaczny przesłanki obligatoryjnej zmiany oprocentowania.</p> <p>72.  Z uwagi na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że oświadczenie złożone w trybie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim było bezskuteczne, albowiem nie zaktualizowały się przesłanki zastosowania sankcji kredytu darmowego. W tym stanie rzeczy, nie odpadł obowiązek uiszczenia przez konsumentów odsetek i innych kosztów kredytu.</p> <p>73.  Na marginesie wskazać należy, że celem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> nie jest eliminacja z umów pożyczki niedozwolonych lub nieważnych postanowień umownych. Odstraszający charakter sankcji dotyczy obowiązku zawarcia w umowie określonych informacji, co jest niezależne od skutków wyeliminowania z umowy poszczególnych postanowień umownych.</p> <p>74.  Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 §2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 45;art. 45 ust. 1 u)">art. 45 ust. 1 u.k.k.</a> stosowanych <em> <!-- -->a contrario</em> oddalił powództwo.</p> <p> <strong> <!-- -->VI.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->(koszty procesu)</em> </strong> </p> <p>75.  O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 k.p.c.</a> obciążając powodów całością poniesionych przez pozwaną kosztów procesu, na co składały się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (3.600 zł) ustalonej na podstawie §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).</p> <p>76.  Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> od zasądzonej kwoty tytułem kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p> </div>