II SA/Bd 506/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Burmistrz M. i Gminy N. nad Notecią decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] odmówił M. T. (Skarżącej) przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na M. N. H.. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskowane świadczenie stronie nie przysługuje z uwagi na niespełnianie przesłanki z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 t.j., zwanej w skrócie "u.p.p.w.d.") gdyż strona nie posiada karty pobytu z dopiskiem "dostęp do rynku pracy". W odwołaniu od decyzji Skarżąca wyjaśniła, że przebywa na terytorium [...] od 1996 r., syn M. N. H. urodził się w [...], a od 2008 r. jest żoną obywatela [...]. Od 2015 r. strona posiada pozwolenie na pobyt stały na terytorium RP i od tego czasu prowadzi własną działalność gospodarczą. Cudzoziemiec, który posiada zezwolenie na pobyt stały, w ocenie odwołującej uprawniony jest do wykonywania pracy na terytorium [...] bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] 11/239/20 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że podaniem z [...] listopada 2019 r. Skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na M. N. H., urodzonego w dniu [...] lipca 2002 r. Z oświadczenia strony z [...] października 2019 r. wynikało, że strona nie posiada karty pobytu z dopiskiem "dostęp do rynku pracy" i od 9 lat prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto wskazano, że z oświadczenia strony z [...] stycznia 2020 r. wynika, iż ojciec dziecka przebywa w [...] i nie pobiera żadnych świadczeń rodzinnych na syna. Z zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały wynika, że M. N. H. jest zameldowany na pobyt stały przy ul. [...] w N. nad N.. Z odpisu skróconego aktu małżeństwa Nr [...] z [...] listopada 2013 r. wydanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Sadkach wynika, że strona jest żoną E. J. D., natomiast z decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] wydanego na podstawie ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.) wynika, że stronie udzielono zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej [...]. Kolegium wyjaśniło, że zezwolenie na osiedlenie się wydane zostało na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573). Przepis art. 76 tej ustawy, precyzujący treść danych, które umieszcza się na karcie pobytu, nie wskazywał wówczas na konieczność umieszczania adnotacji o dostępie do rynku pracy. Ustawa ta obowiązywała do [...] maja 2014 r., w tym dniu bowiem w życie weszła ustawa z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, z późn. zm.). Ustawa ta w art. 244 wprowadziła wymaganą treść karty pobytu, dodając pkt 11 i wprowadzając adnotację o "dostępie do rynku pracy". Z przedłożonej do akt sprawy karty pobytu zdaniem Kolegium wynika, że została ona wydana w dniu [...] sierpnia 2015 r. a więc pod rządami nowej ustawy, jednak na karcie pobytu strony brak jest adnotacji "dostęp do rynku pracy", a jak wynika z informacji Urzędu do Spraw Cudzoziemców (internethttps://www.bip.udsc.gov.pl/informacia-w-sprawie-wzorow-dokumentow) w karcie pobytu umieszcza się adnotację: "DOSTĘP DO RYNKU PRACY" - w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Adnotacji tej nie zamieszcza się na kartach pobytu wydanych cudzoziemcom w związku z nadaniem statusu uchodźcy, udzieleniem ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W skardze do Sądu M. T. wyjaśniła, że niniejsza sprawa nie dotyczy umieszczenia na karcie pobytu adnotacji o dostępie do rynku pracy. Skarżąca podniosła, że brak na jej karcie pobytu jest adnotacji "dostęp do rynku pracy" wynika z błędu urzędnika. Okoliczność tą potwierdziła w Urzędzie Wojewódzkim i stosownie do informacji urzędnika ponownie złożyła dokumenty w celu wymiany karty pobytu na kartę z adekwatnym wpisem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego stanowi art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. W niniejszej sprawie organy odmówiły skarżącej (obywatelce [...]) wnioskowanego świadczenia, ponieważ posiadana przez nią karta pobytu nie zawiera adnotacji "dostęp do rynku pracy". W ocenie organów, brak tej adnotacji powoduje, że zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, skarżąca nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia. Sąd stwierdził, że z dosłownego (literalnego) brzmienia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. istotnie wynika, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Jednocześnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach wynika, że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. W ocenie Sądu, z zestawienia tych dwóch przepisów wynika niewątpliwie, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą stałego pobytu uzależnione jest od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie takie może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Cudzoziemcy, którzy posiadają zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, ze zm., zwana dalej: u.p.z.r.p.) są z mocy tego przepisu uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że cudzoziemiec, który posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem należy uznać, że spełnia warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego. Analiza powołanych przepisów wskazuje zatem, że skoro cudzoziemcowi przysługuje z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce, to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny. Wobec powyższego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został pogląd, który skład orzekający tutejszego Sądu w pełni podziela, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d) u.p.p.w.d. przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1197/16, z 15 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1388/16, wyrok WSA w Gliwicach z 7 grudnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 663/16, wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 995/16, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zdaniem Sądu taki sposób rozumienia przepisu znajduje uzasadnienie również w wykładni celowościowej i co najważniejsze odpowiada wartościom przyjętym w Konstytucji, jak i w Konwencji o prawach dziecka. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle uzasadnienia projektu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz treści art. 4 ust. 1 tego aktu, celem świadczenia wychowawczego jest udzielenie pomocy finansowej rodzinom wychowującym dzieci, która to pomoc polega na częściowym pokryciu wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Przy czym przepis nie wyłącza spod jej działania dzieci cudzoziemców posiadających prawo pobytu i uprawnienie do pracy w Polsce. Sąd stoi na stanowisku, iż za niedopuszczalne uznać należy różnicowanie cudzoziemców legalnie przebywających w Polsce i mających dostęp do rynku pracy z mocy prawa na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy otrzymali kartę pobytu bez adnotacji zwłaszcza, że adnotacja potwierdza tylko fakt posiadanego uprawnienia, a cudzoziemcy na jej ujawnienie w dokumencie nie mają żadnego wpływu. Skoro przesądzenie o braku podstaw przyznania świadczenia wychowawczego wyłącznie w oparciu o formalne kryterium posiadania zapisu na karcie pobytu o dostępności do rynku pracy nie daje pogodzić się z rezultatem wykładni celowościowej, systemowej i prokonstytucyjnej, za uzasadnione uznać należy odejście od językowego brzmienia omawianego przepisu. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie oznacza to odmowy zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d) u.p.p.w.d., lecz przyjęcie za prawidłowo dokonaną wykładnią, iż cudzoziemiec posiadający kartę pobytu i uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce spełnia określony w tym unormowaniu warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego. W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę – zgodnie z regulacją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – orzekające w sprawie organy zobowiązane będą do uwzględnienia wykładni przepisów prawa wyrażoną w niniejszym wyroku. Z powyższej wykładni wprost wynika, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, treść normatywna art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d) u.p.p.w.d nie stanowi przeszkody przyznania Skarżącej świadczenia wychowawczego. Mając powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.