I FZ 487/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2310/06 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2310/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 maja 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. W motywach postanowienia Sąd przedstawił sytuację materialną i rodzinną skarżącego, wynikającą z danych zawartych we wniosku PPF. Ustalono, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która nie pracuje, posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 61,62 m kw. i uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1000 zł. Skarżący wskazał także na problemy zdrowotne własne i małżonki. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem strona, oprócz ogólnych stwierdzeń o "znikomych dochodach", "braku innych zasobów pieniężnych oraz wartościowych" oraz problemach zdrowotnych nie wykazała, że uiszczenie wpisu wywoła uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla skarżącego i jego rodziny i w żaden sposób nie udokumentowała wysokości ewentualnych wydatków ponoszonych na leczenie. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, że wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji, która zagraża jego elementarnym potrzebom życiowym i nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: u.p.p.s.a. Sąd zaznaczył również, że mimo odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi skarżący, przy uzyskiwaniu dochodów na poziomie 1000 zł, uiścił wymagany prawem wpis w wysokości 500 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zwrócił uwagę na fakt, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się kilka spraw skarżącego, a konieczność uiszczenia wpisów we wszystkich tych sprawach oznacza znaczny uszczerbek środków, jakie skarżący posiada na utrzymanie swoje i niepracującej żony. Zdaniem skarżącego odmowa przyznania mu prawa pomocy powoduje niemożność skorzystania z konstytucyjnego prawa obywatela do sądu. Autor zażalenia podkreślił również, że twierdzenie Sądu, jakoby posiadanie stałego dochodu i mieszkania wykluczało możliwość przyznania prawa pomocy, jest krzywdzące, ponieważ na skarżącego i jego małżonkę przypada dochód w wysokości około połowy minimalnego wynagrodzenia, a skarżący ponosi wydatki na opłacenie czynszu, żywności i lekarstw oraz rachunków za media. Wnioskodawca powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. (sygn. akt OZ 862/04), w którym stwierdzono, że obowiązek partycypacji w kosztach postępowania dotyczy w szczególności osób, których dochody miesięczne przekraczają minimalne wynagrodzenie za pracę, a w przypadku skarżącego dochody stanowią około połowy minimalnego wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd pierwszej instancji nie zostało w sposób dostateczny podważone. W toku badania, czy zachodzą przesłanki przyznania pomocy prawnej wskazane w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. Sąd musi mieć na względzie cel, dla realizacji którego ustawodawca powołał instytucję prawa pomocy. Celem tym jest umożliwienie dochodzenia swych praw przed sądem osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, np. osobom bezrobotnym, nie posiadającym stałego dochodu, dla których wygospodarowanie środków pieniężnych dla opłacenia wymaganych ustawą kosztów sądowych stanowi nieusuwalną przeszkodę. Ponadto, w każdym przypadku Sąd winien badać, jakie koszty są niezbędne na danym etapie postępowania i czy w istocie wysokość owych kosztów jest niewspółmierna do środków pieniężnych, jakimi dysponuje wnioskodawca. W omawianej sprawie szereg okoliczności przemawia za stwierdzeniem, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Przede wszystkim podkreślić należy, że na skutek wcześniejszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w kwocie 500 zł postanowieniem z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 2310/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonawszy rzetelnej analizy wniosku strony oraz nadesłanych dodatkowo dokumentów, odmówił udzielenia wnioskowanego zwolnienia, a prawomocnym postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. (sygn. akt I FZ 61/07) Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Na obecnym etapie postępowania skarżący wnosi o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, jednakże we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF nie wskazał na jakiekolwiek nowe okoliczności, które mogłyby w sposób istotny wpływać na pogorszenie jego sytuacji finansowej w porównaniu ze stanem, który miał miejsce w dacie wydania powyższego postanowienia. Argumenty odnośnie problemów zdrowotnych małżonki były podnoszone na wcześniejszych etapach postępowania, aczkolwiek nie zostały uwiarygodnione żadnymi dowodami. Podobnie koszty związane z leczeniem wnioskodawcy nie zostały wskazane konkretnie i nie są poparte żadną dokumentacją, a zatem nie sposób przyjąć twierdzeń skarżącego w tym zakresie za wiarygodne. Przechodząc do kolejnej kwestii tutejszy Sąd pragnie zauważyć, że w sytuacji gdy wnioskodawca osiąga dochód z pracy zarobkowej, a z akt sprawy wynika, że obok skarżącego i jego niepracującej żony w gospodarstwie domowym zamieszkuje ich pełnoletni syn, który partycypuje w kosztach miesięcznego utrzymania, wydatek w wysokości 100 zł tytułem wpisu od zażalenia nie przekracza możliwości finansowych skarżącego. Słusznie zresztą zwraca uwagę Sąd pierwszej instancji, że wobec odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w kwocie 500 zł skarżący wymagany prawem wpis uiścił, a zatem w chwili obecnej, dysponując takimi samymi środkami pieniężnymi, tym bardziej jest w stanie dokonać opłaty w wysokości 100 zł. Wobec opisanych powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić zażalenie.