II SA/Go 964/21
Administrative courts2021-12-21
Case number
II SA/Go 964/21
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Judgment date
2021-12-21
Type
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Judges
Adam Jutrzenka-TrzebiatowskiKamila KarwatowiczMichał Ruszyński
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Marszałek Województwa, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.), art. 72 ust.1 pkt 2 i art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268, ze zm., aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212; dalej jako u.k.p.), art. 26 ust. 3 pkt 1, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 110, ze zm., aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 450; dalej jako p.r.d.) oraz § 16 ust.1 pkt 1 i § 28 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206; dalej jako r.e.o.u.u.k.p.), unieważnił egzamin państwowy P.C. na prawo jazdy kategorii B (część praktyczna), przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego - punkt egzaminacyjny [...] w dniu [...] grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., zgodnie z art. 68 ust. 2 u.k.p., przekazał skargę z dnia [...] grudnia 2020 r. P.C. wraz z wyjaśnieniami i niezbędną dokumentacją. Powyższa skarga dotyczyła oceny części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2020 r. przez egzaminatora P.M. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego - punkt egzaminacyjny [...]. Skarżący podniósł, że egzamin został niesłusznie przerwany z uwagi na to, że egzaminator uznał, iż egzaminowany wyprzedził pojazd, który stał po lewej stronie przed przejściem dla pieszych.
W związku z tym Marszałek Województwa wszczął postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na podstawie art. 72 u.k.p. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał skargę zdającego za zasadną. Zdaniem Marszałka ocena, czy istnieją podstawy do wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu, sprowadza się do merytorycznej oceny, czy ujawnione przy przeprowadzaniu egzaminu nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (art. 72 ust. 1 pkt. 2 u.k.p.). Do merytorycznej oceny prawidłowości przeprowadzenia egzaminu państwowego na prawo jazdy stosuje się przepisy r.e.o.u.u.k.p. Zgodnie z § 28 ust 1 tego rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje:
1) pozytywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli poprawnie wykonała zadania, o których mowa w § 23 lub § 24;
2) negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli:
a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne,
b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.
Egzaminator przerywa egzamin państwowy, jeżeli zaistniały przesłanki,
o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia (§ 16 ust. 1 pkt 1 r.e.o.u.u.k.p.).
Na podstawie odtworzenia i przeglądu zapisu egzaminu oraz przekazanej dokumentacji organ I instancji stwierdził brak podstaw do jego przerwania
i negatywnej oceny, z powodu opisanego w arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, tj. wyprzedzanie na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim (poz. 3 w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do r.e.o.u.u.k.p.), wskazując, że obowiązki kierującego w związku ze zbliżaniem się do przejścia dla pieszych reguluje art. 26 ust. 3 p.r.d., zgodnie z którymi kierującemu pojazdem zabrania się:
1) wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia na którym ruch jest kierowany;
2) omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się
w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu.
Z nagrania przebiegu egzaminu wynika, że część praktyczna egzaminu realizowana w ruchu drogowym rozpoczęła się o godz. 09:02:45; o godz. 09:09:11 pojazd egzaminacyjny wjechał na ulicę [...], następnie o godz. 09:09:16 egzaminowany otrzymał polecenie "na skrzyżowaniu w prawo". O godz. 09:09:21 osoba egzaminowana sygnalizuje zmianę pasa ruchu na prawy i wykonuje ją zjeżdżając do prawej krawędzi jezdni. Na pasie ruchu, którym wcześniej poruszał się pojazd egzaminacyjny widoczny jest stojący samochód z włączonymi światłami hamowania STOP, światła te po chwili gasną. Analizując nagranie przebiegu egzaminu (obserwując położenie przedniego prawego koła tego pojazdu) organ stwierdził, że pojazd ten nie poruszał się. Ta sytuacja trwała do czasu, gdy oba pojazdy znalazły się obok siebie i kiedy nastąpiła interwencja egzaminatora. Po zahamowaniu pojazdu egzaminacyjnego przez egzaminatora na nagraniu widoczne jest, że w pojeździe stojącym za przejściem dla pieszych gasną światła hamowania STOP i za chwilę pojazd ten rusza. Ponieważ zatrzymanie pojazdu przed przejściem dla pieszych wymuszone było zatrzymaniem pojazdu znajdującego się za przejściem, pojazd znajdujący się obok pojazdu egzaminacyjnego również rusza, co widoczne jest na obrazie z bocznej kamery. Reasumując analizę nagrania przebiegu egzaminu organ uznał, że gdyby nie nastąpiła interwencja egzaminatora doszłoby
w tym przypadku do omijania pojazdu, który oczekiwał na możliwość wjazdu zarówno na przejście dla pieszych, jak i skrzyżowanie, a nie do jego wyprzedzenia. Zatrzymanie pojazdu na sąsiednim pasie nie było związane z ustępowaniem pierwszeństwa pieszemu, a z nagrania wynika, że w czasie zbliżania się pojazdu do przejścia dla pieszych, jak i w czasie interwencji egzaminatora zarówno na przejściu, jak również w jego otoczeniu nie było żadnego pieszego.
Następnie Marszałek podał, że z pisemnych wyjaśnień egzaminatora z dnia
[...] stycznia 2021 r. wynika, iż osoba egzaminowana otrzymała ocenę negatywną
"w związku z wyprzedzaniem pojazdu z prawej strony na drodze dwukierunkowej
z niewyznaczonymi pasami ruchu na przejściu dla pieszych". Z arkusza przebiegu egzaminu wynika natomiast, że wynik negatywny został ustalony z powodu "wyprzedzania na przejściu dla pieszych". Organ podkreślił, że w miejscu przerwania egzaminu odcinek ulicy [...] posiada trzy pasy ruchu, z czego dwa w kierunku, w którym poruszał się pojazd egzaminacyjny. Odcinek ten jest wadliwie oznakowany (bez znaków poziomych i pionowego) oraz dodatkowo - na prawym pasie ruchu znajduje się przystanek autobusowy. W tym jednak przypadku egzaminator nie zakwestionował skrętu z niewłaściwego pasa ruchu.
Odnosząc się do subiektywnej oceny przez egzaminatora zaistniałej sytuacji, zakładając, że do minimalnego wyprzedzenia doszło (jednakże innego rodzaju niż zabrania to ustawodawca), organ I instancji uznał, że karanie uczestnika ruchu za tak przeprowadzony manewr byłoby obarczone nadmierną drobiazgowością
i nadgorliwością ze strony służb kontrolnych, przyjmując istotę przedmiotowych zapisów ustawy, tj. ochrona pieszego na przejściu dla pieszych. Zdaniem organu, takim zachowaniem wykazał się egzaminator, reagując zbyt wcześnie
i nieadekwatnie do sytuacji.
P.M. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od powyższej decyzji Marszałka Województwa, w którym wskazał, że art. 72 u.k.p. pozwala marszałkowi na unieważnienie egzaminu tylko w przypadku, gdy egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Podniósł, że analiza przez organ odwoławczy dokonanej przez egzaminatora oceny sytuacji na drodze jest niedopuszczalna z punktu widzenia przesłanek warunkujących unieważnienie państwowego egzaminu na prawo jazdy. Ocena taka należy bowiem do wyłącznej kompetencji egzaminatora. Egzamin został przerwany i oceniony negatywnie
w związku z wyprzedzaniem pojazdu z prawej strony na drodze dwukierunkowej
z niewyznaczonymi pasami ruchu na przejściu dla pieszych. W momencie, gdy zdający wjeżdżał na przejście, pojazd, który wcześniej zatrzymał się, był już w ruchu, co zarejestrowała boczna kamera pojazdu egzaminacyjnego. Zatrzymanie pojazdu przez egzaminatora nastąpiło już na przejściu dla pieszych. Odnosząc się do stwierdzenia organu, iż "do minimalnego wyprzedzania doszło" odwołujący się stwierdził, że przepisy prawa nie różnicują w żaden sposób wyprzedzania na normalne i minimalne.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dnia [...] lipca 2021 r. decyzję nr [...], którą – powołując się na art. 52 ust 2, art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 68 ust. 1 i 1a oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., art. 26 ust. 3 p.r.d, § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 r.e.o.u.u.k.p. oraz art. 138 § 2 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji w pierwszej kolejności powołał treść art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i wskazał, że unieważnienie egzaminu państwowego na podstawie tego przepisu wymaga spełnienia dwóch podstawowych przesłanek: po pierwsze - wykazania, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, przy czym pojęciem "przepisy ustawy" należy także objąć inne przepisy prawa zawarte w aktach wykonawczych do ustawy (w szczególności w rozporządzeniach), zaś niezgodność z przepisami traktować trzeba jako uchybienie tak materialne jak i procesowe; po wtóre - uchybienie takie powinno mieć charakter istotny, a więc wpływać na wynik egzaminu. Organ podkreślił przy tym, że o ile cena przebiegu egzaminu i zachowania osoby egzaminowanej w ruchu drogowym pozostawiona została przez ustawodawcę egzaminatorowi, o tyle ocena zasadności przerwania egzaminu praktycznego podlega kontroli organu nadzoru (marszałka województwa). Zgodnie z treścią art. 52 ust. 2 u.k.p., część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W ocenie Kolegium w sprawie zachodzą przesłanki unieważnienia egzaminu, jakiemu poddał się P.C. Egzamin został bowiem przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy i niewątpliwie niezgodność ta miała wpływ na wynik egzaminu, albowiem doszło do przerwania egzaminu praktycznego i wystawienia oceny negatywnej przez egzaminatora. Zdaniem Kolegium z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przyczyną przerwania egzaminu przez odwołującego się było zachowanie osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu określone w pkt 3 tabeli nr 1 załącznika nr 2 do r.e.o.u.u.k.p. polegające na wyprzedzaniu na przejściu dla pieszych. Takie zachowanie jest niedozwolone na podstawie przepisu art. 26 ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z treścią którego zabrania się wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia, na którym ruch jest kierowany. Przez wyprzedzanie należy rozumieć przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku (art. 2 pkt 28 p.r.d.). Dalej organ II instancji wskazał, iż analiza nagrania z przebiegu części praktycznej egzaminu, poprzedzającego przerwanie egzaminu (godz. 9:09:20-9:09.30) wskazuje, że przed skrzyżowaniem egzaminowany zmienił pas ruchu w celu wykonania skrętu w prawo zgodnie z poleceniem egzaminatora. Na dotychczasowym pasie ruchu, przed przejściem dla pieszych stał pojazd koloru białego, który oczekiwał na opuszczenie skrzyżowania przez pojazd znajdujący się za przejściem dla pieszych. W pewnym momencie manewr skrętu w prawo został przerwany przez egzaminatora i pojazd egzaminacyjny zatrzymał się. Z zapisu kamery bocznej wynika - w ocenie Kolegium jednoznacznie - że pojazd koloru białego ruszył dopiero po zatrzymaniu pojazdu egzaminacyjnego wskutek interwencji egzaminatora, a zatem gdyby egzaminowany kontynuował skręt w prawo doszłoby do omijania pojazdu koloru białego, a nie do jego wyprzedzenia. Przez omijanie należy rozumieć przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody (art. 2 pkt 27 p.r.d.). Omijanie nie jest objęte zakazem wynikającym z treści art. 26 ust. 3 pkt 1 p.r.d., a zatem osoba egzaminowana nie naruszyła tego przepisu, skoro pojazd znajdujący się przed przejściem dla pieszych na pasie obok nie poruszał się w momencie zrównania się z nim przez pojazd egzaminacyjny. Na przejściu nie było pieszych, a zatem osoba egzaminowana nie naruszyła również zakazu wynikającego z pkt 2 tego przepisu (zakazu omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu). Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że odcinek ul. [...] w miejscu przerwania egzaminu jest wadliwie oznakowany, aczkolwiek na nagraniu widoczne są ślady oznakowania poziomego oddzielające pasy ruchu na wysokości przystanku (zatarte bezpośrednio przed przejściem dla pieszych). Jednakże brak właściwego oznakowania skrzyżowania nie może obciążać osoby egzaminowanej. Tym samym Kolegium uznało, że brak było podstaw do przerwania egzaminu P.C. i wystawienia oceny negatywnej.
Skargę na decyzję Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. P.M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 52 ust. 2
w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i § 16 pkt 1 (i odpowiednimi pozycjami tabeli nr 1 załącznika nr 2) r.e.o.u.u.k.p. w sytuacji, gdy skarżący egzamin ten przeprowadził zgodnie z obowiązującymi przepisami;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 7 oraz 77 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy
i uznanie m. in. że pojazd koloru białego ruszył dopiero po zatrzymaniu pojazdu egzaminacyjnego wskutek interwencji egzaminatora, podczas gdy prawidłowa ocena materiałów zgromadzonych w sprawie prowadzi do przyjęcia, że pojazd koloru białego był w ruchu w momencie przejeżdżania obok niego pojazdu egzaminacyjnego, wobec czego nie można mówić w przedmiotowej sprawie
o omijaniu stojącego pojazdu ale o jego wyprzedzaniu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz
o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego nie zgodził się
z twierdzeniem SKO, jakoby odcinek ul. [...] w miejscu przerwania egzaminu jest wadliwie oznakowany. Zdaniem strony, pasy ruchu nie muszą być wyznaczone, a oznakowanie widoczne na nagraniu nie oddziela pasów ruchu i nie kończy się bezpośrednio przed pasami. Oznakowanie to wyznacza zatokę autobusowa umiejscowioną zdecydowanie wcześniej w odległości około dziesięciu metrów przed wiatą przystankową i około piętnaście metrów przed przejściem dla pieszych. Z nagrania i jego analizy poklatkowej jednoznacznie wynika, że po zatrzymaniu pojazdu egzaminacyjnego pojazd wyprzedzany jest w ruchu, a okoliczność, że pojazd koloru białego ruszył dopiero po zatrzymaniu pojazdu egzaminacyjnego można by stwierdzić w przypadku, jeżeli kilka klatek z tego momentu nagrania dowodziłoby statycznej pozycji tego pojazdu. Takiego zachowania pojazdu wyprzedzanego z nagrania nie można stwierdzić. Pełnomocnik podkreślił, że nagranie zrealizowane jest w technologii około 25 klatek/sekundę. Kolejne klatki nagrania od momentu unieruchomienia pojazdu egzaminacyjnego ukazują sukcesywne przesuwanie się obrazu pojazdu wyprzedzonego o 5-10 centymetrów na klatkę, co daje prędkość tego pojazdu w granicach 5 do 9 km/h.
W chwili, kiedy pojazd egzaminacyjny był w odległości około 20 metrów przed przejściem dla pieszych, pojazd koloru jasnego zatrzymał się przed przejściem, gdyż pojazd ciemnego koloru stał częściowo na pasach. Następnie można zauważyć ruch pojazdu ciemnego pomimo zapalonych świateł hamowania, który powoli zjeżdżał
z pasów. Zmiana sytuacji drogowej spowodowała, że pojazd koloru jasnego ruszył
w momencie, kiedy pojazd egzaminacyjny był swoim przodem na wysokości jego tylnego koła.
Znamienne, w ocenie pełnomocnika, jest też to, że nawet organ I instancji zauważył, że do "minimalnego wyprzedzania doszło", zarzucając jednocześnie skarżącemu nadmierną drobiazgowość i nadgorliwość. Przepisy prawa nie rozróżniają "minimalnego wyprzedzania" od "normalnego wyprzedzania". Zdaniem skarżącego organ nadzoru nie jest uprawniony do tego, aby tylko i wyłącznie na podstawie nagrania (które nie pokazuje pełnego oglądu sytuacji), ocenić sytuację drogową na podstawie domniemań i tego co działo się wcześniej. Ocena, czy podczas wjeżdżania na pasy dla pieszych doszło do wyprzedzania innego pojazdu, co więcej wyprzedzania z niewłaściwej – prawej strony, pozostaje w zakresie zastrzeżonej dla egzaminatora, a nie dla organu nadzoru, oceny zachowania osoby egzaminowanej. Uwzględniając, iż egzaminator musi podejmować decyzję w sytuacjach dynamicznych, należy uznać że miał on prawo uznać, iż jego odruchowa reakcja na zachowanie egzaminowanego - wyprzedzanie pojazdu na przejściu dla pieszych, była uzasadniona. Co więcej było to wyprzedzanie z niewłaściwej strony - prawej. W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej, właśnie zachowanie zdającego, jakie on ocenił jako zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego było przyczyną przerwania egzaminu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] lutego 2021 r. unieważniającą egzamin państwowy P.C. na prawo jazdy kategorii B (część praktyczna), przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego - punkt egzaminacyjny [...] w dniu [...] grudnia 2020 r.
Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny
z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Podkreślić należy, iż w myśl art. 68 ust. 1a u.k.p. egzaminator jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, a tym samym skarżący w niniejszej sprawie był osobą uprawnioną do wniesienia skargi zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika z akt administracyjnych, zdawany przez P.C. egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B, został przerwany przez egzaminatora z uwagi na zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., którym w jego ocenie było "wyprzedzanie na przejściu dla pieszych". Zgodnie z tym przepisem część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby egzaminowanej zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu uczestników ruchu drogowego. W celu ograniczenia językowej nieostrości i uznaniowości powołanego przepisu ustawy w § 16 ust. 1 r.e.o.u.u.k.p. doprecyzowano, że egzaminator może przerwać egzamin państwowy, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2., w której pod poz. 3 zostało wymienione "wyprzedzanie na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim". Tego rodzaju zachowanie stanowi naruszenie zakazu wynikającego
z art. 26 ust. 3 pkt 1 u.k.p. Stosownie bowiem do tego przepisu kierującemu pojazdem zabrania się wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych
i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia, na którym ruch jest kierowany.
Organy orzekające w przedmiocie zgodności powyższego egzaminu z prawem miały do dyspozycji arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, wyjaśnienia skarżącego i egzaminowanego kandydata na kierowcę, opinię egzaminatora nadzorującego oraz płytę z nagraniem z egzaminu praktycznego. Tak zgromadzony materiał był wystarczający dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji oceny czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności tego egzaminu. Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nakładający na nich obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Po zapoznaniu się z powyżej wskazanymi dokumentami oraz z nagraniem obrazującym przebieg egzaminu praktycznego Sąd uznał, iż organy rozpatrzyły całość tego materiału dowodowego, a ich ocena jest wszechstronna (odnosi się do wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu) i nie nosi cech dowolności. Dlatego też nie sposób skutecznie zarzucić im naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Najistotniejsze znaczenie ma tu oczywiście wspomniane nagranie, a mianowicie jego fragment ( od 20.10 min do 20.24 min.), na podstawie którego – w ocenie Sądu – organy trafnie ustaliły, że samochód, którym poruszał się egzaminowany przed skrzyżowaniem zmienił pas ruchu w celu wykonania skrętu w prawo zgodnie z poleceniem egzaminatora, w czasie, gdy na dotychczasowym pasie ruchu, przed przejściem dla pieszych stał pojazd koloru białego, który oczekiwał na opuszczenie skrzyżowania przez pojazd znajdujący się za przejściem dla pieszych. W związku
z tym egzaminowany nie wykonywał manewru wyprzedzania, którym zgodnie z art. 2 pkt 28 p.r.d. jest przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku, lecz wykonał manewr omijania w rozumieniu art. 2 pkt 27 p.r.d., t.j. przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody. Powyższą ocenę potwierdza również opinia egzaminatora nadzorującego, który jest osobą dysponującą odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie przeprowadzenia egzaminów prawa jazdy, w tym również w zakresie analizy tego rodzaju nagrań. Nie podważa powyższego stanowiska argumentacja zawarta w skardze, odwołująca się do technologii nagrania - 25 klatek na sekundę. Podkreślić bowiem należy, iż oceny dokonywać należy przez pryzmat tego, co może zaobserwować kierowca wykorzystując narząd wzroku, a nie tego co możliwe byłoby do ustalenia na podstawie nagrania, odtworzonego "poklatkowo" w zwolnionym tempie
i wyprowadzanie z tego wniosku o minimalnym poruszaniu się pojazdu znajdującego się przed pojazdem egzaminacyjnym. Akceptacja tego rodzaju sposobu rozstrzygania sytuacji spornych w odniesieniu do naruszeń przepisów p.r.d. oznaczałaby stawianie nierealnych oczekiwań od kandydatów na kierowców. Dokonana - zarówno przez egzaminatora nadzorującego oraz organy administracji, jak i skład sądu administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie - analiza nagrania przez pryzmat możliwości percepcji kierowcy pozwala jednoznacznie skonstatować, iż egzaminowany nie wykonywał manewru wyprzedzania, lecz omijania. Zważyć należy, iż sformułowanie o "minimalnym wyprzedzaniu" pojawiło się jedynie w końcowej części uzasadnienia decyzji organu I instancji i odnosiło się ono do subiektywnej oceny w tym zakresie egzaminatora, w żadnym stopniu nie podważało to wcześniejszego stanowczego ustalenia co do rodzaju wykonywanego manewru przez egzaminowanego.
Ponadto trzeba podkreślić, że uprawnienia dyskrecjonalne egzaminatora, pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób poddających się egzaminowi na prawo jazdy w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, nie upoważniają go do arbitralnego, niemożliwego do zakwestionowania stwierdzenia, czy osoba egzaminowana posiada wymagane kwalifikacje, niezbędne do kierowania pojazdem mechanicznym, czy też ich nie posiada. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takimi rozstrzygnięciami, podejmowanymi zazwyczaj
w sytuacji dynamicznej, w której brak jest czasu na spokojną ocenę sytuacji, jest właśnie postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który
w oparciu o zarejestrowany przebieg egzaminu jest w stanie dokonać rzetelnej, wyważonej oceny zasadności stanowiska egzaminatora (por.wyrok NSA
z 8 września 2021 r., II GSK 1367/21)..
Stwierdzając, iż egzaminowany wykonywał manewr omijania nie można było zatem przypisać mu, iż dopuścił się on naruszenia zakazu z art. 26 ust. 3 pkt 1 p.r.d. Słusznie również organy zwróciły uwagę, że z nagrania nie wynika, aby pojazd jadący w tym samym kierunku co pojazd egzaminacyjny zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu, a tym samym nie doszło do złamania zakazu
z art. 26 ust. 3 pkt 2 u.k.p. W konsekwencji nie można było osobie zdającej przypisać, że swym zachowaniem zagroziła bezpośrednio życiu lub zdrowiu uczestników postępowania. Wobec tego doszło do niezgodnego z art. 52 ust. 2 u.k.p. zakończenia egzaminu przed wykonaniem wszystkich określonych jego zakresem zadań, co miało wpływ na jego negatywny wynik. Zgodnie bowiem z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b r.e.o.u.u.k.p. osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.
Zwrócić również należy uwagę, iż podstawą przerwania egzaminu było wykonanie przez zdającego manewru "wyprzedzania na przejściu dla pieszych", gdyż tylko ta okoliczność została wpisana w arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy. Dopiero na etapie postępowania
o unieważnienie egzaminu egzaminator wskazał w swych wyjaśnieniach, iż negatywna ocena była spowodowana "wyprzedzaniem pojazdu z prawej strony na drodze dwukierunkowej z niewyznaczonymi pasami .....". Pomijając kwestię dopuszczalności rozszerzania podstaw negatywnego wyniku egzaminu już po jego zakończeniu należy wskazać, iż wobec bezspornego ustalenia, iż doszło do omijania pojazdu, nie można było przypisać zdającemu również tego naruszenia. Stąd też podnoszona kwestia prawidłowości oznakowania - w kontekście art. 24 ust. 10 p.r.d., który dopuszcza wyprzedzanie z prawej strony na odcinku drogi
z wyznaczonymi pasami ruchu, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 i 7 na jezdni jednokierunkowej oraz na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym przeznaczone są do jazdy w tym samym kierunku - nie ma istotnego znaczenia w sprawie.
Na koniec należy zauważyć, iż organ w podstawie prawnej sentencji decyzji wskazał art. 138 § 2 k.p.a., zamiast prawidłowo art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.