I OZ 1021/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 636/10 o oddaleniu wniosku o wyłączenie wskazanych sędziów oraz referendarzy sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 74/09 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE A. Z. dnia 19 września 2011 r. złożył wniosek na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a i art. 19 p.p.s.a. o wyłączenie sędzi NSA Janiny Kosowskiej, sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak - Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej i Wiesławy Pierechod oraz referendarzy sądowych : Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10. Wniosek uzasadnił tym, że zachodzi uzasadnione podejrzenie braku obiektywizmu tego Sądu i w/w sędziów. Skarżący wskazał, że domagał się już ich wyłączenia w innych sprawach. Sędziowie rozpatrywali wnioski wniesione przez skarżącego o wyłączenie sędziów. Ponadto rozpatrywali jego skargi na organy administracji z różnymi skutkami procesowymi, a wydane przez nich orzeczenia były zaskarżane do NSA w Warszawie. Wskazani wyżej sędziowie oraz referendarze sądowi w złożonych oświadczeniach wskazali, że między nimi a stroną nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto dodatkowo podnieśli, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 18 § 1 p.p.s.a, wedle których zachodziłaby podstawa do wyłączenia ich z mocy prawa. Postanowieniem z dnia 25 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów i referendarzy sądowych. Jak wskazał Sąd, sędziowie oraz referendarze sądowi w złożonych oświadczeniach wskazali, że między nimi a stroną nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto dodatkowo podnieśli, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 18 § 1 p.p.s.a, wedle których zachodziłaby podstawa do wyłączenia ich z mocy prawa. Zdaniem Sądu, skoro sędziowie i referendarze, których dotyczy wniosek, złożyli oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, prawdziwość ich oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o ich wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie oraz referendarzy sądowych wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie. Podstawą do wyłączenia sędziego nie może być natomiast okoliczność, że sędzia ten orzekał w innej sprawie, z której wyniku wnioskodawca był niezadowolony, nawet jeżeli ta sprawa łączy się w jakiś sposób ze sprawą, w której został złożony wniosek o wyłączenie tego sędziego z tej właśnie przyczyny. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów orzekających w tej sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2011 r., oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie wskazanych sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.