II SA/Rz 1133/17

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B.C.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Sygn. II SA/Rz 1133/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek tym, że jest samotną emerytką ze świadczeniem w wysokości 1143,22 zł. Z uwagi na konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania opłata sądowa jest obciążeniem trudnym do sprostania, dlatego wnosi o zwolnienie. Jako majątek zadeklarowała dom o pow. 100 m² oraz działkę o pow. 850 m². Wskazała, że stałe wydatki w miesiącu to: utrzymanie własne 443,22 zł, utrzymanie domu 50 zł, media 300 zł, leczenie 350 zł. Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej skarżąca podała, że dzierżawi działkę za kwotę 1200 zł rocznie, a zatem jej dochód miesięczny netto wynosi 1243,22 zł, kwoty związane z utrzymaniem zostały przez nią już podane w treści formularza, a "uzyskanie wyciągów bankowych związane jest z dodatkowymi opłatami w kwocie 5 zł za wyciąg , co jest wydatkiem, który wraz z innymi poniesionymi już wydatkami do skargi umniejsza ponad miarę ulgę wynikającą z ewentualnego przyznania zwolnienia". Skarżąca załączyła kserokopie: decyzji o waloryzacji renty, faktur za: gaz, telefon, energię elektryczną, wodę i ścieki, odpady oraz cztery faktury za leki. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– zwanej dalej: "P.p.s.a."), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w takim jak wnioskowany, może być przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Samo zaś zwolnienie powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest przez nią rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku rozpoznający go referendarz uznał, że w istniejącym stanie faktycznym Skarżąca nie pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co stanowi przesłankę do zwolnienia od ich ponoszenia, a na które na wstępie składa się wpis od skargi i wynosi on 200 zł. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w wysokości 1243,22 zł , z czego w miesiącu średnio stałe wydatki na podstawie dostarczonych faktur sięgają kwoty ok. 500 zł. Na ową kwotę składają się opłaty za gaz ok. 180 zł, telefon 52 zł, energię elektryczną 83,73 zł, wodę i ścieki ok. 40 zł, śmieci 9 zł, leki 100 zł. Z pozostałej kwoty ok. 750 zł skarżąca jest w stanie wygospodarować środki konieczne na prowadzenie niniejszej sprawy. Nie powołuje się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Dlatego przy uwzględnieniu całokształtu podanych informacji, w tym że osiąga dochody jak w zadeklarowanej wysokości, rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżąca może uiścić koszty sądowe związane z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Istotne w sprawie jest również to, że Skarżąca nie udostępniła wyciągów bankowych, które pozwoliłyby na weryfikację przepływów pieniężnych na jej rachunku. Argument w postaci opłaty za wyciąg w kontekście poniesionych już wydatków związanych ze skargą i zmniejszeniem ulgi z ewentualnego przyznania zwolnienia jest w istocie odmową ujawnienia tych danych, a to z kolei wpływa na podjęte rozstrzygnięcie w sprawie. Dodać należy, że współuczestniczką postępowania jest siostra Skarżącej. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (§ 1), z tym że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne podlega jednej opłacie - § 2. Przepis § 2 art. 214 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas gdy uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości. Skarżący - zobowiązani solidarnie- mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności. Zatem skarżąca może podjąć próbę porozumienia w tej sprawie z siostrą, by wspólnie wywiązać się z nałożonego obowiązku uiszczenia opłaty sądowej lub ewentualnie innych przyszłych kosztów, o ile wystąpią (biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi, inne koszty nie przekroczą kwoty 100 zł). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.