Ppolska.starec← UrzadnikLog in

I Ns 462/23

Common courts2025-04-09
Case number
I Ns 462/23
Judgment date
2025-04-09
Type
DECISION

Judges

Renata Rosiak-Doroz (PRESIDING_JUDGE)

Judgment text

<p>Sygn. akt I Ns 462/23</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 9 kwietnia 2025 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Kielcach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="514"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Renata Rosiak-Doroz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>starszy sekretarz sądowy Anna Kamińska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 roku w Kielcach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">E. P.</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> </p> <p>o zasiedzenie</p> <p>postanawia:</p> <p>1.  oddalić wniosek,</p> <p>2.  zasądzić od wnioskodawców <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span> solidarnie na rzecz uczestników <span class="anon-block">E. P.</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty,</p> <p>3.  nakazać pobrać od wnioskodawców <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span> solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę 5. 387,10 zł (pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt siedem złotych i 10/100) groszy tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;</p> <p>4.  orzec, że w pozostałym zakresie wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.</p> <p> Sędzia Renata Rosiak-Doroz</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I Ns 462/23</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z 14 czerwca 2023 roku <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkowie <span class="anon-block">B.</span> domagali się stwierdzenia z dniem 2 stycznia 2010 roku nabycia przez wnioskodawców <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małż. <span class="anon-block">B.</span> w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gm. <span class="anon-block">K.</span> o nr ewid. 107/2 i pow. 0.0886 ha, stanowiącej część nieruchomości o nr ewid. 107 i pow. 0,7253 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu żądania wskazali, że od stycznia 1980 roku objęli w posiadanie samoistne i użytkowali część działki o nr ewid. 107, tj. wyodrębniony obszar oznaczony jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>. Od ponad 30 lat wnioskodawcy użytkowali przedmiotową nieruchomość, częściowo ją ogrodzili drewnianym płotem, a w 2015 roku ogrodzenie to zostało zmienione na nowe i objęło już całą część działki. Na użytkowanym gruncie wnioskodawcy posiadali uprawy, urządzili ogród. <span class="anon-block">H. B.</span> od 1980 roku do chwili obecnej opłaca również za posiadaną przez siebie od ponad 30 lat część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> podatek od nieruchomości. Rzeczywisty właściciel nieruchomości, <span class="anon-block">A. P.</span>, nigdy nie użytkował tej działki, nie opłacał za nią podatku. Działka ta nie była także w jego faktycznym posiadaniu (k. 2-4v.).</p> <p>Uczestnicy <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">E.</span> małż. <span class="anon-block">P.</span> wnieśli o oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawców na ich rzecz kosztów postepowania według norm przepisanych. Uczestnicy zaprzeczyli jakoby od stycznia 1980 roku wnioskodawcy objęli w samoistne posiadanie część działki o nr ewid. 107, tj. obszar oznaczony na załączonej do wniosku mapie do zasiedzenia jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>. Uczestnicy zaprzeczyli również, aby wnioskodawcy uprawiali sporny grunt lub płacili za niego podatki. W dalszej kolejności uczestnicy wskazali, że wnioskodawcy do 1995 roku nie zamieszkiwali w <span class="anon-block">K.</span>, lecz w <span class="anon-block">J.</span>. Tam ich dzieci uczęszczały do szkół. <span class="anon-block">J.</span> był dla nich zatem centrum życiowym. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> przebywali sporadycznie, w żadnym wypadku nie prowadzili tam wówczas gospodarstwa rolnego. W tym czasie, gdy wnioskodawcy przybywali na działce ewid. nr 108/1, korzystali z tej działki i działek ewid. nr 107/2 i 108/3 w ograniczonym zakresie. Zdaniem uczestników wnioskodawcy nie korzystali z działek ewid. nr 108/1, 108/3 i 107/2 poza zagrodzonym obszarem aż do 2009 roku. Dopiero po tym czasie wnioskodawcy rozpoczęli korzystanie z <span class="anon-block">działek nr (...)</span> w części wykraczającej poza zagrodzony obszar – posadzili drzewa w linii prostej w stosunku do starego ogrodzenia w kierunku południowym, a w 2015 roku wnioskodawcy postawili tam nowy płot. Wówczas wnioskodawcy urządzili tam ogród. W tym stanie rzeczy, w ocenie uczestników nie ziściły się przesłanki zasiedzenia (k. 41-43v.).</p> <p>W toku postępowania strony konsekwentnie podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie (k. 64-65).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block">H. B.</span> z domu <span class="anon-block">P.</span> zawarli związek małżeński 28 lutego 1970 roku. Po ślubie zamieszkali w <span class="anon-block">D.</span>, w domu rodzinnym wnioskodawczyni. W tym czasie <span class="anon-block">J. B.</span> pracował w <span class="anon-block">J.</span> jako budowlaniec. Jego zakład pracy zaoferował mieszkanie pracownicze w <span class="anon-block">J.</span>, w którym małżonkowie <span class="anon-block">B.</span> mieszkali do 1984 roku. Następnie wyprowadzili się do <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> odpis skrócony aktu małżeństwa (k. 7), zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">H. B.</span> potwierdzające jej wyjaśnienia informacyjne (k. 134-135, 310), zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">J. B.</span> potwierdzające jego wyjaśnienia informacyjne (k. 135-136, 310), </em> </p> <p>Na podstawie aktu własności ziemi z 30 września 1979 roku, znak: <span class="anon-block"> (...)</span>451/891/79 <span class="anon-block">H. B.</span> stała się właścicielką nieruchomości o nr ewid. 78/6 i powierzchni 0,44 ha, położonej w <span class="anon-block">D.</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> akt własności ziemi znak: <span class="anon-block"> (...)</span>451/891/79 (k. 8)</em> </p> <p>Działki położone obecnie w <span class="anon-block">K.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (poprzednio w <span class="anon-block">D.</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>) o nr ewid. 107, 108, 110 i 111 stanowiły dawną nieruchomość oznaczoną nr 78.</p> <p>Następnie działka o nr ewid. 78 została podzielona na <span class="anon-block">działki nr (...)</span> i pow. 0,41 ha oraz nr 78/2 i pow. 1,94 ha.</p> <p>Działka o nr ewid. 78/1 stanowi własność <span class="anon-block">S. P.</span> i odpowiada działce o nr ewid 111.</p> <p>Kolejno dokonano podziału działki o nr ewid. 78/1 na działki o nr ewid. 78/3 i 78/4 oraz podziału działki o nr ewid. 78/2 na działki o nr ewid. 78/5 oraz 78/6.</p> <p>Działka o nr ewid. 78/6 odpowiada obszarowi obecnych <span class="anon-block">działek nr (...)</span> łącznie.</p> <p> <span class="anon-block"> Wojewódzkie Biuro Geodezji i (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> wykonało następnie w 1979 roku ponowny pomiar sytuacyjny działki o nr ewid. 78, w wyniku którego powstały nieruchomości: 78/1 o pow. 0,38 ha; 78/3 o pow. 0,85 ha; 78/4 o pow. 0,44 ha i 78/5 o pow. 0,80 ha.</p> <p>W wyniku wprowadzenia linii podziałowej wywłaszczenia, zmianie uległa numeracja i powierzchnia działek w rejestrach gruntów. I tak, w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,85 ha w rejestrach ujawniono <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,81 ha; w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,80 ha w rejestrach ujawniono <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,76 ha; a w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,44 ha w rejestrach ujawniono <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,43 ha.</p> <p>W 1984 roku dla obrębu wykonano opracowanie modernizacji ewidencji gruntów, w wyniku której w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,76 ha wpisano <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,7253 ha; w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,81 ha wpisano <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,6808 ha, a jako właściciela <span class="anon-block">działek nr (...)</span> wpisano <span class="anon-block">A. P.</span>. Natomiast w miejsce <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 0,43 ha, będącej własnością <span class="anon-block">H. B.</span>, wpisano <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 0,4078 ha.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> opinia geodezyjna z dn. 04.09.2020 r. wydana w sprawie tut. sądu o sygn. akt VIII Ns 841/18 (k. 9-10)</em> </p> <p>W sprawie z wniosku <span class="anon-block">A. P.</span> o zasiedzenie z udziałem m.in. <span class="anon-block">H. B.</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach pod sygn. akt VIII Ns 841/18, sporządzono szkic z oględzin i ustalono, że część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> oznaczono jako nową <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span>, będącą we władaniu <span class="anon-block">A. P.</span>, zaś części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> oznaczono jako nową <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span>, będącą we władaniu <span class="anon-block">H. B.</span>. Przebieg linii granicznej ustalono podczas czynności na gruncie w 2015 roku. Natomiast część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> oznaczono jako nową <span class="anon-block">działkę o nr (...)</span>, będącą we władaniu <span class="anon-block">A. P.</span>, zaś następna część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> oznaczona została jako nowa <span class="anon-block">działka o nr (...)</span>, będąca we władaniu <span class="anon-block">H. B.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> opinia geodezyjna z dn. 04.08.2019 r. wydana w sprawie tut. sądu o sygn. akt VIII Ns 841/18 (k. 11-12), mapa do zasiedzenia wraz z wykazem zmian gruntowych sporządzona w sprawie tut. sądu o sygn. akt VIII Ns 841/18 (k. 14) </em> </p> <p> <span class="anon-block">H. B.</span> obecnie jest właścicielem działek o nr ewid. 108/1 i 108/3 położonych w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Z kolei właścicielem działek sąsiadujących, tj. <span class="anon-block">działki nr (...)</span> jest <span class="anon-block">A. P.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> odpis zupełny KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 15-19), wypis z rejestru gruntów dla <span class="anon-block">działek nr (...)</span> z dn. 12.05.2023 r. wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej (k. 20-22v.) </em> </p> <p>Już w 1992 roku <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkowie <span class="anon-block">B.</span> mieli w posiadaniu obszar odpowiadający projektowanej <span class="anon-block">działce nr (...)</span> wraz z <span class="anon-block">działkami nr (...)</span>, a faktyczna granica użytkowania była w badanym okresie (od 1992 roku) niezmienna i zgodna z projektowaną granicą pomiędzy <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> opinia sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie fotointerpretacji i fotogrametrii <span class="anon-block">A. R.</span> (k. 153-216; 216-249)</em> </p> <p> <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkowie <span class="anon-block">B.</span> w latach 80-tych ogrodzili przedmiotową nieruchomość częściowo drewnianym płotem, a w 2015 roku ogrodzenie to zostało zmienione na nowe i objęło już całą część działki. Na użytkowanym gruncie wnioskodawcy w latach 90-tych urządzili ogród i oczko wodne. Posiadali uprawy.</p> <p> <span class="anon-block">H. B.</span> od 1980 roku opłaca za część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> podatek od nieruchomości.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> potwierdzenia wpłat podatku (k. 23), decyzje w sprawie ustalenia podatku (k. 24-25, 29-32), nakazy płatnicze (k. 26-28, 33), zaświadczenie (k. 34), zeznania świadka <span class="anon-block">J. W.</span> (k. 138), zeznania świadka <span class="anon-block">W. Z.</span> (k. 138), zeznania świadka <span class="anon-block">S. P.</span> (k. 139), zeznania świadka <span class="anon-block">S. B.</span> (k. 140-141), zeznania świadka <span class="anon-block">M. D.</span> (k. 141), zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">H. B.</span> potwierdzające jej wyjaśnienia informacyjne (k. 134-135, 310), zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">J. B.</span> potwierdzające jego wyjaśnienia informacyjne (k. 135-136, 310), częściowo zeznania uczestnika <span class="anon-block">A. P.</span> potwierdzające jego wyjaśnienia informacyjne (k. 136-137, 311), częściowo zeznania uczestniczki <span class="anon-block">E. P.</span> potwierdzające jej wyjaśnienia informacyjne (k. 137, 311)</em> </p> <p>Postanowieniem z 21 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VIII Ns 841/18 Sąd Rejonowy w Kielcach stwierdził, że <span class="anon-block">A. P.</span> nabył z dniem 1 stycznia 2012 roku przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego <span class="anon-block">S. W.</span>, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Prezydenta Miasta <span class="anon-block">K.</span> w dniu 27 stycznia 2021 roku pod numerem P.<span class="anon-block"> (...)</span>.2021.201, jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o powierzchni 0,0856 ha, stanowiącej część nieruchomości objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span>.</p> <p>Postanowienie uprawomocniło się z dniem 22 czerwca 2021 roku.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> postanowienie SR w Kielcach z dn. 21.04.2021 r. wydane w sprawie o sygn. akt VIII Ns 841/18 (k. 289)</em> </p> <p>Pozwem złożonym w Sądzie Rejonowym w Kielcach 18 marca 2022 roku <span class="anon-block">A. P.</span> wniósł o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie <span class="anon-block">działek (...)</span>, założenie dla nich odrębnej księgi wieczystej oraz wpisanie w niej powoda jako wyłącznego właściciela. W uzasadnieniu wskazał, że nabył prawo własności tych nieruchomości w drodze uwłaszczenia, co zostało stwierdzone aktem własności ziemi. Tymczasem w księdze wieczystej obejmującej również przedmiotowe działki, wpisany jest ojciec powoda, co nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu.</p> <p>Sprawa została zarejestrowana pod sygn. I C 371/22. Wyrokiem z 28 marca 2023 roku Sąd Rejonowy w Kielcach uzgodnił treść <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że nakazał wykreślenie z działu I-O tej księgi <span class="anon-block">działek nr (...)</span> położonych w <span class="anon-block">K.</span>, obręb <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz założenie dla tych działek nowej księgi wieczystej, przy jednoczesnym ujawnieniu <span class="anon-block">A. P.</span> w dziale II nowo założonej księgi wieczystej jako wyłączonego właściciela nieruchomości.</p> <p>Apelację od ww. wyroku złożył pozwany <span class="anon-block">S. P.</span>. Wyrokiem z 18 stycznia 2024 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II Ca 881/23 Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację.</p> <p>Pozwanymi w sprawie powyższej byli również <span class="anon-block">H. B.</span> i <span class="anon-block">J. B.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> wyrok SR w Kielcach z dn. 28.03.2023 r. wydany w sprawie I C 371/22 (k. 290), wyrok SO w Kielcach z dn. 18.01.2024 r. wydany w sprawie II Ca 881/23 (k. 292)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa własności na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. Uregulowane zostało generalnie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172;art. 173;art. 174;art. 175;art. 176;art. 177)">art. 172-177 k.c.</a> Na skutek zasiedzenia, które następuje ex lege, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego, jest więc ono pierwotnym sposobem nabycia prawa podmiotowego.</p> <p>Stosownie do treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 172)">art. 172 k.c.</a> posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, zaś po upływie lat trzydziestu nabywa on własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Taki stan prawny w tym zakresie obowiązuje od dnia 1 października 1990 roku, podczas gdy przed tą datą dla nabycia własności nieruchomości w złej wierze wystarczał okres lat dwudziestu, zaś w dobrej wierze – lat dziesięciu. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900550321" title="Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 (art. 9)">art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny</a> (Dz.U. Nr 55 poz. 321) do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, czyli przed 1 października 1990 roku stosuje się od tej chwili przepisy tejże ustawy, co oznacza tyle, iż w przypadku niezakończenia przed datą 1 października 1990 roku okresu samoistnego posiadania dotychczas wymaganego do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie (krótszego) do biegu tego okresu stosuje się nowe przepisy, a zatem do nabycia własności nieruchomości konieczny jest upływ lat trzydziestu, o ile posiadanie cechowała zła wiara, lub lat dwudziestu w przypadku dobrej wiary.</p> <p>Z powyższego wynika więc, że nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia uzależnione jest od istnienia po stronie władającego nieruchomością jej posiadania przez okres prawem wymagany, przy czym posiadanie to musi mieć charakter posiadania samoistnego, właścicielskiego, a zatem charakteryzującego się tym, że posiadacz włada rzeczą w zakresie, w jakim to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (orzeczenie SN z 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 9/87, poz. 138). Przesłankami warunkującymi nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie są zatem posiadanie samoistne oraz upływ czasu.</p> <p>Posiadaczem samoistnym rzeczy jest natomiast ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a>). Podkreślenia również wymaga, że jedynie wówczas, gdy zachodzi równocześnie corpus i animus, a zatem samoistne posiadanie nieruchomości z wolą władania nią jak jej właściciel, można mówić o tego rodzaju posiadaniu, które prowadzić może do zasiedzenia. Wola posiadania dla siebie, a więc traktowanie siebie jak właściciela, jest zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia. O samoistności nie świadczy przy tym sama tylko długotrwałość posiadania, która nie jest kryterium odróżniającym posiadanie samoistne od zależnego, podobnie zresztą jak fakt czynienia na przedmiot posiadania choćby znacznych nakładów finansowych, choć kwestia ta może oczywiście odgrywać rolę przy ocenie charakteru posiadania. Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter władania rzeczą z zamiarem posiadania jej dla siebie (cum animo rem sibi habendi).</p> <p>Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest zatem przede wszystkim faktyczne władanie rzeczą. Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym odpowiadającym prawu własności sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z rzeczą jak właściciel. Posiadanie rzeczy zostało zdefiniowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 336)">art. 336 k.c.</a> jako objęty ochroną prawną stan faktyczny. Polega ono na faktycznym władztwie nad rzeczą, które może prowadzić do zasiedzenia prawa, jeżeli władający uzewnętrzni wolę realizowania tego prawa dla siebie i będzie ono trwało przez wymagany okres. Samoistne posiadanie zasadza się zatem na faktycznej możliwości władania rzeczą w taki sposób i w takim zakresie, w jakim właściciel jest do tego uprawniony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2014 r., III CSK 354/13).</p> <p>Udowodnienie, że doszło do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, a zatem wykazanie faktu samoistnego posiadania i odpowiedniego okresu trwania takiego stanu rzeczy, należy do tego, kto jest zainteresowany w uzyskaniu takiego stwierdzenia, czyli do wnioskodawcy. Powinien on zatem przedstawić takie dowody, których kompleksowa ocena wsparta zasadami życiowego doświadczenia i logicznego rozumowania, da podstawę jednoznacznemu ustaleniu, iż posiadanie przez wnioskodawcę lub przez inną osobę przez wnioskodawcę wskazaną nieruchomości charakteryzował przymiot samoistności oraz że taki stan trwał przez okres wymagany wedle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> do nabycia własności przez zasiedzenie. Mimo, że w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia sąd nie jest związany żądaniem wniosku co do osoby, na której rzecz nastąpiło zasiedzenie, ani co do wskazanego terminu nabycia prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 610;art. 610 § 1)">art. 610 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677)">art. 677 k.p.c.</a>), nie ma jednak z urzędu obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia wnioskodawcy.</p> <p>W kontekście poczynionych powyżej uwag o charakterze ogólnym w ocenie sądu – wnioskodawczyni wraz z mężem bezspornie byli posiadaczami nieruchomości objętej wnioskiem. Niemniej jednak ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pozwem złożonym w Sądzie Rejonowym w Kielcach 18 marca 2022 roku <span class="anon-block">A. P.</span> wniósł o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie <span class="anon-block">działek (...)</span>, założenie dla nich odrębnej księgi wieczystej oraz wpisanie w niej powoda jako wyłącznego właściciela. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. I C 371/22. Wyrokiem z 28 marca 2023 roku Sąd Rejonowy w Kielcach uzgodnił treść <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że nakazał wykreślenie z działu I-O tej księgi <span class="anon-block">działek nr (...)</span> położonych w <span class="anon-block">K.</span>, obręb <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz założenie dla tych działek nowej księgi wieczystej, przy jednoczesnym ujawnieniu <span class="anon-block">A. P.</span> w dziale II nowo założonej księgi wieczystej jako wyłączonego właściciela nieruchomości. Apelację od ww. wyroku złożył pozwany <span class="anon-block">S. P.</span>. Wyrokiem z 18 stycznia 2024 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II Ca 881/23 Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację. W toku postępowania o uzgodnienie treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> z rzeczywistym stanem prawnym małżonkowie <span class="anon-block">B.</span> nie podnosili zarzutu zasiedzenia. Tymczasem zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z 7 czerwca 2019 roku sygn. akt I CSK 440/18: „Prawomocny wyrok uwzględniający powództwo oparte na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 10)">art. 10</a> u.k.w.h. jest podstawą do wnioskowania, że stan prawny nieruchomości w dacie jego uprawomocnienia się jest taki, jak stwierdzony jego sentencją. Wyrok wydany w takiej sprawie jest też podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości odpowiadającego jego treści, a dokonanie tego rodzaju wpisu wyłączy możliwość późniejszego ujawnienia w księdze wieczystej zdarzeń prawnych, których skutki miałyby wystąpić przed dniem, w którym wyrok uprawomocnił się. Oznacza to na przykład, że <strong> <!-- -->nie można ujawnić w księdze wieczystej nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, jeżeli określona w postanowieniu o stwierdzenie zasiedzenia data, z którą miało do niego dojść, jest wcześniejsza niż data uprawomocnienia się ujawnionego już w księdze wieczystej wyroku uzgadniającego treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.</strong> O ile zatem może być dyskusyjne stanowisko, czy powód w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może oprzeć żądanie pozwu wyłącznie na twierdzeniu, że prawo do nieruchomości nabył przez zasiedzenie (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 23 marca 1988 r., III CZP 20/88, OSNC 1989, nr 7-8, poz.122), o tyle nie powinno być wątpliwości co do tego, że podniesiony w celu obrony przed żądaniem uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zarzut nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie musi być oceniony w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, chyba że pozwany zgłaszający taki zarzut powoła się na okoliczność rozpoznawania kwestii zasiedzenia prawa do nieruchomości przez sąd w postępowaniu wszczętym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609;art. 610)">art. 609-610 k.p.c.</a> i prowadzonym równolegle. W takim przypadku postępowanie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, które miałoby nastąpić po zdarzeniu, z którego powód wywodzi swój tytuł do nieruchomości w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, może mieć dla uzgodnienia treści księgi wieczystej znaczenie prejudycjalne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>)”.</p> <p>Podzielając w pełni ww. stanowisko, Sąd przyjął, że skoro do zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gm. <span class="anon-block">K.</span> o nr ewid. 107/2 i pow. 0.0886 ha, stanowiącej część nieruchomości o nr ewid. 107 i pow. 0,7253 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> – zgodnie z wolą małżonków <span class="anon-block">B.</span>, wnioskodawców w sprawie – miało dojść 2 stycznia 2010 roku, a wyrok uzgadniający treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wydany w sprawie sygn. I C 371/22, uprawomocnił się 18 stycznia 2024 roku, to postępowanie uzgadniające treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym niejako skonsumowało żądanie małżonków <span class="anon-block">B.</span> dochodzone na gruncie niniejszego postępowania. Z tego powodu, wniosek o zasiedzenie podlegał oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2)">art. 520 § 2 k.p.c.</a> w myśl którego jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Skoro wnioskodawcy przegrali sprawę, to co do zasady powinni ponieść wszystkie koszty strony przeciwnej. Sąd uznał, jednak, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> i nie obciążył wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego uczestników. W niniejszej sprawie niewątpliwie wnioskodawcy wnosząc o stwierdzenie z dniem 2 stycznia 2010 roku nabycia w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gm. <span class="anon-block">K.</span> o nr ewid. 107/2 i pow. 0.0886 ha, stanowiącej część nieruchomości o nr ewid. 107 i pow. 0,7253 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kielcach VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, byli subiektywnie przeświadczeni o słuszności dochodzonego roszczenia. Tym bardziej, że w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym prowadzonej przed tut. sądem pod sygn. I C 371/22 wnioskodawczyni <span class="anon-block">H. B.</span> była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Te okoliczności w ocenie Sądu dają pełną podstawę do nie obciążania wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez uczestników. Uczestnicy uiścili jednak zaliczkę w kwocie 500 zł na poczet wynagrodzenia biegłego (k. 147). W tym stanie rzeczy, Sąd w punkcie 2 postanowienia zasądził od wnioskodawców <span class="anon-block">H. B.</span>, <span class="anon-block">J. B.</span> solidarnie na rzecz uczestników <span class="anon-block">E. P.</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty.</p> <p>Zgodnie z art. 83 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa. Dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia przez sąd z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę. W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113 ustawy, a więc obciążając nimi strony przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.</p> <p>W toku postępowania Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Kielcach poniósł wydatki w wysokości 5.387,10 zł (219,20 zł – k. 118; 5.167,90 zł – k. 218). Jako że ostateczne rozstrzygnięcie było niekorzystne <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block">H. B.</span>, Sąd nakazał pobranie tej kwoty od nich jako strony przegrywającej, w interesie której dowody były przeprowadzone.</p> <p>W punkcie 4 sentencji postanowienia Sąd orzekł, że w pozostałym zakresie wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>).</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia Renata Rosiak-Doroz</em> </p> </div>