I OZ 1741/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1284/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1284/14 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego i zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. skarżący J. M. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wskazując, że w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 23 kwietnia 2015 r. był chory (miał ciężką i długą infekcję) i nie mógł wychodzić z domu za wyjątkiem najniezbędniejszych zakupów w pobliskim sklepie spożywczym i aptece. Oddalając ww. wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – powołując się na treść art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a."– uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki zaznaczył, że sama choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć. Na wnioskodawcy ciążył zatem obowiązek uprawdopodobnienia nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu jego zdrowia na niemożność działania, co mogło nastąpić chociażby poprzez przedstawienie stosownego zaświadczenia lekarskiego. Ograniczenie się zatem przez skarżącego wyłącznie do stwierdzenia, że był on ciężko chory, nie stanowiło dostatecznej podstawy do uwzględnienie jego wniosku. Poza oświadczeniem skarżącego, który wskazywał na swoją prawie trzytygodniową niedyspozycję, zakończoną dopiero w dniu 24 kwietnia 2015 r., Sąd nie dysponował bowiem żadnymi dowodami, które mogłyby uprawdopodobnić jego twierdzenia, także w zakresie możliwości posłużenia się przez niego w czasie trwania choroby osobami trzecimi w dokonaniu czynności procesowej. J. M., w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zażaleniu, kwestionując jego prawidłowość, wskazywał przede wszystkim, że w przypadku istnienia wątpliwości dotyczących charakteru choroby wnioskodawcy na Sądzie Wojewódzkim ciążył obowiązek zwrócenia się do niego o przedstawienie dokumentów potwierdzających stan jego zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego przez ten Sąd wyroku. Powoływanie się bowiem przez niego wyłącznie na fakt, iż w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 23 kwietnia 2015 r. był chory (miał ciężką i długą infekcję), a w konsekwencji nie mógł wychodzić z domu za wyjątkiem najniezbędniejszych zakupów w pobliskim sklepie spożywczym i aptece, nie uzasadniało w dostatecznym stopniu złożonego przez niego wniosku. Należy bowiem zaznaczyć, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Choroba taka musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Wnioskodawca, powołując się na tego rodzaju okoliczność, zobligowany jest w związku z tym uprawdopodobnić, że stan jego zdrowia w danym okresie uniemożliwiał mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. W niniejszym jednak przypadku, skarżący, poza złożeniem ww. oświadczenia, nie przedstawił na te okoliczności żadnego dowodu mogącego uwiarygodnić zawarte we wniosku twierdzenia. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, aby uznać za wystarczające nie tylko jego twierdzenia o przebytej we wskazanym wyżej okresie chorobie, ale przede wszystkim, że stan jego zdrowia uniemożliwiał mu złożenie ww. wniosku oraz, że nie mógł on wówczas skorzystać z pomocy innych osób. Odnosząc się do wyrażonego w zażaleniu stanowiska, iż w przypadku istnienia wątpliwości dotyczących charakteru choroby wnioskodawcy, na Sądzie Wojewódzkim ciążył obowiązek zwrócenia się do niego o przedstawienie dokumentów potwierdzających stan jego zdrowia, należy zaznaczyć, iż – w świetle przytoczonych wyżej przepisów – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn niezawinionego niedochowania terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd zaś nie może go w tym zakresie wyręczać. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.