I C 64/22
Common courts2025-04-10
Case number
I C 64/22
Judgment date
2025-04-10
Type
SENTENCE
Judges
Ewa Ligoń-Krawczyk (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 10 kwietnia 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk</p>
<p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Kocielnik</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. w Warszawie</p>
<p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. G.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>1.
umarza postępowanie w sprawie w zakresie żądania zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 500.000 (pięćset) złotych za okres od dnia 25 sierpnia 2021 roku do dnia 28 kwietnia 2022 roku,</p>
<p>2.
zasądza od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz <span class="anon-block">B. G.</span> kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia,</p>
<p>3.
oddala powództwo w pozostałym zakresie,</p>
<p>4.
postanawia zwolnić powódkę od ponoszenia kosztów postępowania w sprawie w zakresie opłaty od pozwu,</p>
<p>5.
ustala, że powódka wygrała proces w 10%, a pozwany w 90% i pozostawia rozliczenie kosztów postępowania referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.</p>
<p>Sygn. akt I C 64/22</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z dnia 10 kwietnia 2025 r.</strong>
</p>
<p>Pozwem z dnia 17 stycznia 2022 r. (data stempla pocztowego) skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">B. G.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 500 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć syna <span class="anon-block">N. G.</span> wskutek wypadku komunikacyjnego z dnia 8 marca 2021 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 25 sierpnia 2021 r do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniosła także o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów procesu w całości.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. w <span class="anon-block">W.</span> na skrzyżowaniu <span class="anon-block">ul. (...)</span> doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego śmierć poniósł jej syn <span class="anon-block">N. G.</span>. Podała, że samochód sprawcy wypadku – <span class="anon-block">K. B.</span>, ubezpieczony bł od odpowiedzialności cywilnej przez pozwanego – nr <span class="anon-block">polisy (...)</span>, nr szkody <span class="anon-block"> (...)</span>. Powódka zaznaczyła, że zgodnie z ustaleniami dokonanymi podczas śledztwa prowadzonego pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span>sprawca wypadku kierując pojazdem <span class="anon-block">T. (...)</span> i będąc pod wpływem substancji psychotropowych nie zastosował się do sygnalizatora ruchu nadającego kolor czerwony i spowodował kolizję z prawidłowo poruszającym się samochodem <span class="anon-block">F. (...)</span> prowadzonym przez <span class="anon-block">N. G.</span>, który w żadnym stopniu nie przyczynił się do zdarzenia szkodzącego. Dodała, że Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie XIV Wydział Karny postanowił o tymczasowym aresztowaniu podejrzanego <span class="anon-block">K. B.</span>. W dalszej kolejności powódka zaakcentowała, że na trzy miesiące przed tragicznym wypadkiem zmarł jej mąż, zaś wraz ze śmiercią syna jej życie zmieniło się w sposób niewyobrażalny. Zaznaczyła, że <span class="anon-block">N. G.</span> wprowadził się do niej na stałe po śmierci jej męża, opiekował się nią i dbał o jej zdrowie. Kolejno wskazała, że wraz ze śmiercią syna jej stan zdrowia pogorszył się znacznie, jej cierpienia, smutek i rozpacz przybrały wręcz niewyobrażalny rozmiar. Podała, że podupadła na zdrowiu i obecnie wymaga stałej opieki lekarskiej, w tym opieki psychologicznej i jest zmuszona zażywać silne lekarstwa uspakajające, a jej krzywdę i cierpienia potęguje podeszły wiek i wcześniejsza śmierć męża. Powódka podkreśliła, że skierowała do pozwanego pismo „Wezwanie do zapłaty zadośćuczynienia”, w którym zawiadomiła pozwanego o zaistniałej szkodzie i wezwała do zapłaty zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej wyznaczając 30-dniowy termin do zapłaty, zaś pozwany – w odpowiedzi – wskazał, że nie jest w stanie zakończyć postępowania. Powódka, jako podstawę odpowiedzialności pozwanego podała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 1)">art. 436 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. n)">art. 822 i n. k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 ()">ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony. Dodała, że w sprawie nie wystąpiła żadna okoliczność egzoneracyjna wymieniona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a> Podkreśliła jednocześnie, że adekwatną kwotą zadośćuczynienia należnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a> jest kwota 500 000,00 zł, która będzie miarodajna, odczuwalna ekonomicznie i uwzględniająca rozmiar krzywdy <span class="anon-block">B. G.</span> wynikający z obiektywnie ocenionych okoliczności wypadku komunikacyjnego i ogromu nieszczęścia, jakie ją spotkało <em>
<!-- -->
(pozew – k. 3-23)</em>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r. powódka została zwolniona od kosztów sądowych w części, tj. od całej opłaty sądowej od pozwu. Jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony w pozostałej części <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 14 lutego 2022 r. – k. 52)</em>.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew z dnia 4 kwietnia 2022 r. (data nadania w UP) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł również o wezwanie – stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 84;art. 84 § 1;art. 84 § 2)">art. 84 § 1 i 2 k.p.c.</a> – do udziału w sprawie sprawcy przedmiotowego wypadku <span class="anon-block">K. B.</span> wskazując, iż w przypadku ewentualnego niekorzystnego rozstrzygnięcia w sprawie pozwanej będzie przysługiwało do niego roszczenie regresowe.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwany zakwestionował swoją odpowiedzialność co do zasady i stwierdził, że okoliczności przedmiotowego zdarzenia nie są jasne, a co za tym idzie wyjaśnienia wymaga kwestia przebiegu wypadku oraz odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie, winy i przyczynienia się. Pozwany zaznaczył, iż żądana przez powódkę kwota zadośćuczynienia jest nieudowodniona i niewątpliwie wygórowana oraz prowadziłaby do nieuzasadnionego wzbogacenia powódki. Dodała także, że wszystkie okoliczności odnoszące się do podstawy odpowiedzialności pozwanej i wysokości świadczeń ustalone mogą zostać dopiero w toku procesu, co uzasadnia zasądzenie odsetek najwcześniej od daty wyrokowania <em>
<!-- -->(odpowiedź na pozew – k. 67-71)</em>.</p>
<p>W dalszym toku postępowania strona powodowa, w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego), z uwagi na przyznanie świadczenia w wysokości 31 077,00 zł na mocy decyzji pozwanej z dnia 28 kwietnia 2022 r., zmodyfikowała stanowisko co do daty, od której powinny być naliczane ustawowe odsetki za opóźnienie wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 500 000,00 zł z tym, że wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 29 kwietnia 2022 r., tj. dnia następującego po dniu przyznania świadczenia, do dnia zapłaty. W konsekwencji powyższego cofnęła pozew w zakresie roszczenia odsetkowego – od kwoty 500 000,00 zł od dnia 25 sierpnia 2021 r. do dnia 28 kwietnia 2022 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w ww. zakresie <em>
<!-- -->(replika na odpowiedź na pozew – k. 86-96; protokół z rozprawy z dnia 7 marca 2023 r. – k. 145)</em>.</p>
<p>Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2022 r. o toczącym się postępowaniu powiadomiono <span class="anon-block">K. B.</span> doręczając mu odpis pisma k. 67 i pouczając, iż może wstąpić do niniejszego postępowania w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 84)">art. 84 k.p.c.</a> Przesyłka ta została odebrana w dniu 8 grudnia 2022 r. i pozostała bez odpowiedzi <em>
<!-- -->(zarządzenie z dnia 10 listopada 2022 r. – k. 116; elektroniczne potwierdzenie odbioru – k. 290)</em>.</p>
<p>Strona pozwana natomiast w piśmie z dnia 23 grudnia 2022 r. (data nadania w UP) – po zapoznaniu się z aktami postępowania karnego – przyznała, iż <span class="anon-block">N. G.</span> nie przyczynił się do wypadku <em>
<!-- -->(pismo pozwanej – k. 129)</em>.</p>
<p>Tak sformułowane stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie do czasu zamknięcia rozprawy w dniu 14 marca 2025 r., przy czym strona powodowa oświadczyła do protokołu, iż wnosi o zasądzenie odsetek, jak w pozwie, tj. od dnia 25 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty <em>
<!-- -->(protokół z rozprawy z dnia 14 marca 2025 r. – k. 272-274)</em>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W 2018 r. <span class="anon-block">N. G.</span> rozstał się ze swoją ówczesną partnerką i zamieszkał wraz z rodzicami – <span class="anon-block">B. G.</span> oraz <span class="anon-block">J. G.</span>, którym pomagał w sprawach życia codziennego – zakupach, wizytach lekarskich oraz załatwianiu spraw administracyjnych. W tym czasie małżonkowie funkcjonowali normalnie, uczestniczyli we wszystkich uroczystościach rodzinnych, żyli wszystkimi wydarzeniami rodzinnymi, w tym wnuków. Nie wymagali stałej pomocy.</p>
<p>W grudniu 2020 r. <span class="anon-block">J. G.</span> – po wykonaniu rutynowych badań w szpitalu – zachorował na covid-19 w konsekwencji czego został przetransportowany do szpitala gdzie zmarł w dniu 14 grudnia 2020 r.</p>
<p>Powódce było ciężko po śmieci męża, jednak pogodziła się z tą stratą, bowiem miała wsparcie w osobie syna – <span class="anon-block">N. G.</span>, z którym mieszkała i z którym zaczęła dzielić wszystkie codzienne obowiązki. Cieszyło ją to, że może być dla kogoś wsparciem i służyć pomocą przy prostych czynnościach, takich jak np. przygotowywanie śniadania. <span class="anon-block">N. G.</span> stał się dla powódki najbliższą osobą w jej życiu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">J. G.</span> – k. 28; zeznania świadka <span class="anon-block">K. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 147-149; zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 149-152; zeznania świadka <span class="anon-block">M. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 152)</em>
</p>
<p>W dniu 8 marca 2021 r. <span class="anon-block">K. B.</span> – będąc pod wpływem substancji psychotropowych, tj. amfetaminy – poruszając się <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie zachował szczególnej ostrożności podczas zbliżania się do skrzyżowania <span class="anon-block">ul. (...)</span> z <span class="anon-block">Al. (...)</span>, nie zastosował się do sygnalizatora S-1 nadającego kolor czerwony, wjechał na skrzyżowanie i spowodował kolizję z prawidłowo poruszającym się <span class="anon-block">Al. (...)</span> samochodem prowadzonym przez <span class="anon-block">N. G.</span>, który w wyniku doznanych obrażeń wielonarządowych zmarł na miejscu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">N. G.</span> – k. 16; karta informacyjna leczenia szpitalnego <span class="anon-block">K. B.</span> – k. 29-30; zeznania świadka <span class="anon-block">G. C.</span> – k. 32-33, 34-36)</em>
</p>
<p>Zaniepokojona nieobecnością syna <span class="anon-block">B. G.</span> rozpoczęła jego poszukiwania kontaktując się z najbliższymi w celu ustalenia miejsca jego pobytu. <span class="anon-block">N. G.</span> zaczęli szukać <span class="anon-block">M. G.</span> – syn zmarłego oraz żona drugiego syna powódki <span class="anon-block">A. G.</span>, który ówcześnie wracał z wyjazdu.</p>
<p>O śmierci syna powódka dowiedziała się od synowej – żony <span class="anon-block">A. G.</span>. Wieść o tragicznej śmierci syna bardzo ją dotknęła. Przestała przyjmować posiłki, chudła. Nie pozwalała dotykać rzeczy zmarłego syna. Była przekonana o swojej niechybnej śmierci. Bała się świata zewnętrznego, zamknęła się w sobie. Wspominała zmarłego syna i wracała do detali technicznych wypadku.</p>
<p>Powódka przechodziła żałobę pod postacią zaburzeń adaptacyjnych przejawiających się głównie przewlekle obniżonym nastrojem, chwiejnością emocjonalną, stanami przygnębienia, natłokiem uporczywych myśli o synu, anhedonii i anergii. Reakcja żałoby nie konwertowała jednak u powódki do poziomu patologii – nie rozwinęła się u niej choroba psychiczna. Rodzina powódki nie udała się z nią ani do psychologa ani do psychiatry celem pomocy i leczenia ewentualnych zaburzeń depresyjnych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">K. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 147-149; zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 149-152; opinia sądowo-psychologiczno-psychiatryczna <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> – k. 175-185; ustna opinia uzupełniająca biegłych psychologa <span class="anon-block">P. B.</span> i psychiatry <span class="anon-block">M. W.</span> – k. 251-253)</em>
</p>
<p>Stan fizyczny powódki stale się pogarszał. W lipcu 2021 roku trafiła a na <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">B.</span> z powodu urazu głowy, a tydzień później, w dniu 17 lipca 2021 r. – w stanie ogólnym ciężkim – na Oddział chirurgiczny ogólny <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> z krwawieniem do górnego odcinka przewodu pokarmowego.</p>
<p>Powódka w Szpitalu przebywała do dnia 22 lipca 2021 r. U powódki stwierdzono chorobę otępienną. W dniu wypisu otrzymała m.in. zalecenie wsparcia osób trzecich, a także wystawiono skierowanie do MOPS.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zaświadczenie lekarskie – k. 135; skierowanie – k. 136; skierowanie od Zakładu opiekuńczo-leczniczego/Zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego – k. 139-140; karta informacyjna – k. 141-141; zeznania świadka <span class="anon-block">K. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 147-149; zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 149-152; opinia sądowo-psychologiczno-psychiatryczna <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span>– k. 175-185)</em>
</p>
<p>Po powrocie ze <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> straciła kontakt z rzeczywistością, myliła ludzi i fakty. Stała się osobą leżącą, nie chodziła samodzielnie, nie chodziła do toalety za potrzebą.</p>
<p>Członkowie rodziny powódki, w tym <span class="anon-block">K. G.</span> która jest praktykującym lekarzem neurologiem, zajmowali się nią naprzemiennie. Najwięcej czasu poświęcał jej drugi syn – <span class="anon-block">A. G.</span>. Została również wynajęta osoba do opieki.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">K. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 147-149; zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 149-152) </em>
</p>
<p>Obecnie śmierć syna nie ma wpływu na codzienne funkcjonowanie powódki i jej podstawowy nastrój. Zachowała ona poprawne relacje z pozostałymi członkami rodziny. Jej system motywacyjny nie uległ zaburzeniu. Powódka funkcjonuje sama w podstawowym zakresie, wymaga pomocy we wszystkich czynnościach dnia codziennego. Zapętla się, jej orientacja jest niepełna. Zaburzenia te mają związek z jej stanem somatycznym oraz zaburzeniami otępiennymi, które nie mają związku z przedmiotowym wypadkiem, bowiem wynikają z zaburzeń endogennych – zaburzeń mózgu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">K. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 147-149; zeznania świadka <span class="anon-block">A. G.</span> złożone na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – k. 149-152; opinia sądowo-psychologiczno-psychiatryczna <span class="anon-block">P. B.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> – k. 175-185; ustna opinia uzupełniająca biegłych psychologa <span class="anon-block">P. B.</span> i psychiatry <span class="anon-block">M. W.</span> – k. 251-253)</em>
</p>
<p>Winę za spowodowanie wypadku w dniu 8 marca 2021 r. i jego skutki ponosi wyłącznie <span class="anon-block">K. B.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 8 marca 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Prokurator Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">W.</span>
<span class="anon-block">(...)</span>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 313;art. 313 § 1;art. 313 § 2)">art. 313 § 1 i 2 k.p.k.</a> przedstawił <span class="anon-block">K. B.</span> zarzut o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178)">art. 178 k.k.</a>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt XIV Kp 595/21 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie zastosował wobec <span class="anon-block">K. B.</span> środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na czas 3 miesięcy, tj. od dnia 8 marca 2021 r. od godz. 2:20 do dnia 6 czerwca 2021 r. do godz. 2:20 wskazując na duże prawdopodobieństwo dopuszczenia się przez niego czynu, o który jest podejrzany i obawę ukrywania się podejrzanego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczność bezsporna oraz dowód: postanowienie z dnia 8 marca 2021 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>– k. 37; postanowienie z dnia 10 marca 2021 r. w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania – k. 38-40)</em>
</p>
<p>Sprawca wypadku przemieszczający się samochodem o <span class="anon-block">nr rej (...)</span> z tytułu OC posiadacza pojazdu mechanicznego ubezpieczony był w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> (nr <span class="anon-block">polisy (...)</span>).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczność bezsporna oraz dowód: informacja Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego – k. 17 )</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 20 lipca 2021 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 1 000 000,00 zł z tytułu zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a>, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania.</p>
<p>W odpowiedzi pozwany, pismami z dnia 25 sierpnia 2021 r. i 22 października 2021 r., wskazał, iż szkoda jest w trakcie likwidacji i nie jest w stanie jej zakończyć, bowiem nie dysponuje wszystkimi potrzebnymi informacjami do jej ustalenia.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wezwanie do zapłaty zadośćuczynienia – k. 18-23; pismo pozwanego z dnia 25 sierpnia 2021 r. – k. 24-25; pismo pozwanego z dnia 22 października 2021 r. – k. 26-27)</em>
</p>
<p>W dniu 28 kwietnia 2022 r. pozwany przyznał powódce zadośćuczynienie za doznaną przez nią krzywdę w związku ze śmiercią jej syna – <span class="anon-block">N. G.</span>, w łącznej wysokości 31 077,00 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: okoliczność bezsporna, pismo pozwanego z dnia 28 kwietnia 2022 r. – k. 97-99)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny, co do okoliczności śmierci syna powódki, ostatecznie był między stronami bezsporny, a pozwany jedynie zakwestionował wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia, przyznając podniesione przez stronę powodową okoliczności zdarzenia oraz przyjmując na siebie odpowiedzialność za skutki zdarzenia.</p>
<p>Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się na wyżej wymienionych, przedstawionych w toku postępowania dokumentach, bowiem fakt ich sporządzenia – w zakresie, w jakim stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego sprawy – nie budził wątpliwości, natomiast okoliczności wynikające z dokumentów znajdowały potwierdzenie w zeznaniach świadków.</p>
<p>Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd oparł się także w znacznym stopniu na zeznaniach świadków <span class="anon-block">K. G.</span>, <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>. W odniesieniu do zeznań wyżej wymienionych Sąd nie znalazł podstaw do ich kwestionowania. Przede wszystkim wskazać należy, że wszyscy świadkowie posiadali własną wiedzę odnośnie relacjonowanych wydarzeń, jak również byli bezpośrednimi uczestnikami opisywanych w trakcie zeznań okoliczności. <span class="anon-block">K. G.</span> oraz <span class="anon-block">A. G.</span> w sposób spójny i zgodny z pozostałym materiałem dowodowym zrelacjonowali okoliczności wypadku, natomiast wraz ze świadkiem <span class="anon-block">M. G.</span> w sposób jasny i rzeczowy przedstawili relacje łączące powódkę ze zmarłym, zwyczaje rodziny oraz wpływ zgonu <span class="anon-block">N. G.</span> na życie powódki. Zeznania świadków w tym zakresie były spójne i nie były sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym.</p>
<p>Sąd dokonując ustaleń faktycznych nie oparł się zaś na zeznaniach świadka <span class="anon-block">W. G.</span> – córki zmarłego, która wprost stwierdziła, iż przed śmiercią ojca rzadko bywała u Babci, a po jego śmierci jest tam jeszcze rzadziej. Zeznania te również były mocno lakoniczne, a w konsekwencji nie mogły stanowić źródła istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych.</p>
<p>W toku postępowania na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. powódka została przesłuchana informacyjnie. Depozycje te nie zostały przez nią potwierdzone w toku przeprowadzania dowodu z jej przesłuchania w charakterze strony w dniu 14 marca 2025 r. Nie umknęło jednak uwadze sądu, iż nawet w razie ich potwierdzenia zeznania te nie mogłyby stanowić podstawy ustaleń faktycznych, bowiem już w lipcu 2021 r. u <span class="anon-block">B. G.</span> stwierdzono chorobę otępienną. Ta zaś przejawia się głównie wyraźnymi deficytami pamięci, uwagi i orientacji, co utrudnia precyzyjne relacjonowanie dawnych i aktualnych przeżyć i wspomnień. Nawet więc przy potwierdzeniu przez powódkę relacji złożonych w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 212)">art. 212 kpc</a>, nie mogłyby one stanowić w ocenie sądu wiarygodnego źródła informacji.</p>
<p>Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego psychologa <span class="anon-block">P. B.</span> oraz biegłego sądowego psychiatry <span class="anon-block">M. W.</span>. W ocenie sądu opinie główna i uzupełniająca zostały sporządzone przez osoby, posiadające wiedzę zarówno teoretyczną, jak i praktyczną z zakresu będącego ich przedmiotem, wydane na podstawie analizy akt sprawy i po przeprowadzeniu badania powódki. Zastosowane metody pozwoliły ustalić skutki śmierci syna powódki w sferze jej zdrowia psychicznego, zakresu zmian w psychice powódki w związku ze śmiercią syna, w funkcjonowaniu powódki w życiu codziennym i jej obecnego stanu zdrowia, a dodatkowo wpływ doznanych zmian na powstanie uszczerbku na zdrowiu i jego rozmiaru. Z tych względów zdaniem sądu stanowiły one wiarygodny dowód w sprawie.</p>
<p>Sąd pominął pozostałe dowody z dokumentów lub kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a nie wskazanych powyżej, jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Powództwo podlegało uwzględnieniu jedynie w części.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy wskazać, iż strona powodowa pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego) zmodyfikowała żądanie pozwu co do daty, od której żąda zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 500 000,00 zł z tym, że wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 29 kwietnia 2022 r., tj. dnia następującego po dniu przyznania świadczenia, do dnia zapłaty, a kolejno – na rozprawie w dniu 7 marca 2023 r. – cofnęła pozew w zakresie roszczenia odsetkowego – od kwoty 500 000,00 zł od dnia 25 sierpnia 2021 r. do dnia 28 kwietnia 2022 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w ww. zakresie.</p>
<p>Wobec powyższego w pierwszej kolejności Sąd badał zasadność i dopuszczalność cofnięcia powództwa w ww. zakresie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a> Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.c.</a> pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku, zaś zgodnie z § 4 przywołanego przepisu Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.</p>
<p>Oceniając częściowe cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia dokonane przez powódkę z punktu widzenia przesłanek zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 2;art. 203 § 3;art. 203 § 4)">art. 203 § 1 - 4 k.p.c.</a> tut. Sąd nie dopatrzył się, aby czynność ta była sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub by zmierzała do obejścia prawa – zostało ono dokonane w następstwie uznania przez pozwanego, iż całkowitą winę za wypadek ponosi <span class="anon-block">K. B.</span>, a w konsekwencji przyznania powódce przez pozwanego świadczenia w wysokości 31 077,00 zł. Wobec powyższego postępowanie podlegało umorzeniu co do żądania zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 500 000,00 zł za okres od dnia 25 sierpnia 2021 r. do dnia 28 kwietnia 2022 r. – o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.</p>
<p>Nie umknęło przy tym uwadze Sądu, iż strona powodowa na rozprawie w dniu 14 marca 2025 r. ponownie zmodyfikowała roszczenie odsetkowe wnosząc o ich zasądzenie, jak w pozwie, jednakże modyfikacja ta była nieskuteczna.</p>
<p>Zgodnie bowiem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 193;art. 193 § 2(1))">art. 193 § 2<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym, za wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne. Przepis ten normuje zmianę przedmiotową powództwa, obejmującą jego istotne elementy, którymi są żądanie (w tym odsetki) i podstawa dochodzonego roszczenia. Interwencja w treść żądania musi być na tyle ważka, żeby kształtowała powództwo o treści odmiennej od dotychczasowej zamiast lub obok zgłoszonego wcześniej. Nie budzi też sporu, że czynności procesowe polegające na sprostowaniu, doprecyzowaniu czy też bliższym określeniu żądania nie stanowią zmiany powództwa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 193)">art. 193 k.p.c.</a> Ocena, jakie powództwo zostało zgłoszone, a w konsekwencji - czy nastąpiła jego zmiana, musi być przeprowadzona przy uwzględnieniu kompleksowo potraktowanego stanowiska procesowego powoda, a obowiązkiem sądu jest wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości, czego zgłoszone żądanie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1999 r., sygn. akt II CZ 108/99, OSNC rok 2000, nr 4, poz. 77).</p>
<p>Powództwo identyfikowane jest przez żądanie i jego podstawę faktyczną. Przedmiotowa zmiana powództwa może polegać na przekształceniu obu tych elementów składowych, bądź jednego z nich. Może zatem wyrażać się w zmianie ilościowej, polegającej na rozszerzeniu albo ograniczeniu pierwotnego żądania (w tym odsetek), bądź jakościowej prowadzącej do zmiany żądania - jego przedmiotu albo rodzaju żądanej ochrony prawnej - lub polegać na przekształceniu podstawy faktycznej powództwa (vide wyrok SN z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie II CK 144/04, podobnie w wyroku z dnia 20 października 2005 r. w sprawie IV CK 298/05). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości Sądu, że modyfikacja powództwa polegająca na tym, że powódka ostatecznie żąda odsetek od daty wcześniejszej niż zmodyfikowanej pisemnie w toku postępowania, stanowi kolejną modyfikację powództwa. Nie ma tu mowy o doprecyzowaniu, skoro zmiana dokonana przez powódkę polegała na zmianie daty (na wcześniejszą), od której naliczane miałyby być odsetki.</p>
<p>Skoro zaś zmiana powództwa w zakresie żądania odsetkowego dla swej skuteczności wymagała sformułowania w piśmie procesowym, to oświadczenie pełnomocnika powoda na rozprawie, na której też nastąpiło jej zamkniecie, nie mogło doprowadzić do skutecznej zmiany żądania powódki, któremu ostateczna treść została nadana pismem z dnia 13 czerwca 2022 r.</p>
<p>Tym samym należało przyjąć, iż strona powodowa domagała się zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 500 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 29 kwietnia 2022 r., tj. dnia następującego po dniu przyznania świadczenia, do dnia zapłaty.</p>
<p>Wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a> prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 1)">art. 436 § 1 k.c.</a> odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny.</p>
<p>Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i co w efekcie końcowym nie było sporne, wynika, iż winę za zdarzenie jakie miało miejsce w dniu 8 marca 2021 r. w wyniku którego zmarł <span class="anon-block">N. G.</span> – syn powódki, ponosi wyłącznie kierujący samochodem o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> <span class="anon-block">K. B.</span>, a zatem odpowiedzialność sprawcy wypadku znajduje podstawę prawną w treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 1)">art. 436 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a> i jest oparta na zasadzie ryzyka.</p>
<p>Sprawca wypadku w chwili zdarzenia był ubezpieczony w pozwanym <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC dla ww. pojazdu. Odpowiedzialność pozwanego zakładu ubezpieczeń zależna jest więc od odpowiedzialności kierującego pojazdem.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1;art. 822 § 2;art. 822 § 4)">art. 822 § 1, 2 i 4 k.c.</a> przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822 § 1)">§ 1</a>, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.</p>
<p>W myśl art. 34 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 22 maja 2003 r. z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 2 i art. 36 ust. 1 przywołanej ustawy, odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. W myśl art. 19 ust. 1 ww. ustawy poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.</p>
<p>Pozwany w przedmiotowej sprawie ostatecznie nie kwestionował swojej odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 8 marca 2021 r. Z tego też względu oraz biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy, pozwany zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialności za skutki przedmiotowego zdarzenia.</p>
<p>Powódka w przedmiotowym postępowaniu domagała się zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> zgodnie z którym, Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.</p>
<p>Zakresem zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> objęty jest uszczerbek niemajątkowy doznany przez najbliższych członków rodziny w następstwie śmierci bezpośrednio poszkodowanego. Zadośćuczynienie za krzywdę jest dodatkowym roszczeniem, którego mogą oni żądać obok odszkodowania, określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 k.c.</a> Krąg uprawnionych do domagania się kompensaty krzywdy odpowiada podmiotom, które mają prawo żądać naprawienia szkody majątkowej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 k.c.</a>
</p>
<p>Kompensacie podlega doznana krzywda, a więc w szczególności cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny. Definiując zakres uszczerbków niemajątkowych objętych pojęciem krzywdy odwołać należy się do wykładni przepisu zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> Co do reguł kauzalnych, istotnych przy dokonywaniu ustalenia, że następstwem śmierci osoby bezpośrednio poszkodowanej jest krzywda doznana przez najbliższego członka rodziny zmarłego również posiłkować należy się kryteriami zawartymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a>
</p>
<p>Krzywda, której naprawienia może domagać się podmiot na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a>, stanowi niemajątkowy skutek wywołany śmiercią najbliższego członka rodziny. Uszczerbek ten może polegać na fizycznych dolegliwościach i psychicznych cierpieniach bezpośrednio związanych ze stanem zdrowia, ale też z jego dalszymi następstwami w postaci odczuwanego dyskomfortu, poczuciu osamotnienia, żałoby po śmierci osoby najbliższej. W judykaturze i doktrynie dość powszechnie przyjmuje się wyłącznie kompensacyjny charakter ochrony majątkowej udzielanej pokrzywdzonemu i niedopuszczalność przypisywania jej funkcji represyjnych. Kompensata majątkowa ma na celu przezwyciężenie przykrych doznań. Służyć temu ma nie tylko udzielenie pokrzywdzonemu należnej satysfakcji moralnej w postaci uznania jego krzywdy wyrokiem sądu, ale także zobowiązanie do świadczenia pieniężnego, które umożliwi pełniejsze zaspokojenie potrzeb i pragnień pokrzywdzonego (zobacz: uchwała SN (Pełna Izba Cywilna) z 8 grudnia 1973 r., III CZP 37/73, OSN 1974, nr 9, poz. 145; wyrok SN z 22 maja 1990 r., II CR 225/90, LEX nr 9030; wyrok SN z 11 lipca 2000 r., II CKN 1119/98, LEX nr 50884; wyrok SN z 18 listopada 2004 r., I CK 219/04, LEX nr 146356; a także A. Cisek (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2008, art. 445, nb 3 i 23; J. Panowicz-Lipska, Majątkowa ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1975, s. 68 i n.; M. Pazdan (w:) System prawa prywatnego, t. 1, s. 1166 i 1169; Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania, 2008, nb 659, 663 i 664; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2005, art. 445, nb 18; A. Szpunar, Przesłanki przewidzianego w art. 448 k.c. zadośćuczynienia, PS 2002, nr 1, s. 15; por. także komentarz do art. 448).</p>
<p>Ustalenie rozmiaru krzywdy ma podstawowe znaczenie dla określenia odpowiedniej sumy, która miałaby stanowić jej pieniężną kompensatę. Przy oznaczeniu zakresu wyrządzonej krzywdy za konieczne uważa się uwzględnienie: rodzaju naruszonego dobra, zakresu (natężenie i czas trwania) naruszenia, trwałości skutków naruszenia i stopnia ich uciążliwości, a także stopnia winy sprawcy i jego zachowania po dokonaniu naruszenia (zobacz: wyrok SN z 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509; wyrok SN z 1 kwietnia 2004 r., II CK 131/03, LEX nr 327923; wyrok SN z 19 sierpnia 1980 r., IV CR 283/80, OSN 1981, nr 5, poz. 81; wyrok SN z 9 stycznia 1978 r., IV CR 510/77, OSN 1978, nr 11, poz. 210).</p>
<p>Okoliczności indywidualne, związane z pokrzywdzonym, powinny zostać uwzględnione przy zastosowaniu zobiektywizowanych kryteriów oceny (np. sytuacja rodzinna - osoba samotna, jedno dziecko, rodzina wielodzietna, czy wiek pokrzywdzonego - młody, dojrzały, starszy (zobacz: wyrok SN z 22 czerwca 2005 r., III CK 392/04, LEX nr 177203; wyrok SN z 22 sierpnia 1977 r., II CR 266/77, LEX nr 7980).</p>
<p>Uprawnionymi do żądania zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 k.c.</a> są wyłącznie najbliżsi członkowie rodziny zmarłego, a więc te osoby z którymi zmarły utrzymywał stosunki rodzinne pozostając faktycznie w szczególnej bliskości powodowanej silną więzią uczuciową. W takiej sytuacji w ocenie Sądu do kręgu tych osób można zaliczyć: małżonka zmarłego, dzieci, rodziców, innych krewnych, powinowatych, a także osoby niezwiązane formalnymi stosunkami prawnorodzinnymi np. konkubent.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że powódka <span class="anon-block">B. G.</span> była jednym z najbliższych członków rodziny zmarłego. W świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów, w szczególności zeznań świadków, nie budzi także wątpliwości istnienie głębokiej więzi uczuciowej pomiędzy powódką, a jej zmarłym synem. Powódka wraz z synem zawsze, a szczególnie od 2018 r., kiedy to <span class="anon-block">N. G.</span> wprowadził się do rodziców po rozstaniu z ówczesną partnerką, tworzyli zgodną i szczęśliwą rodzinę. <span class="anon-block">N. G.</span> był dla <span class="anon-block">B. G.</span> jedną z najbliższych osób w jej życiu, z którą była szczególnie związana i która był dla niej podporą w życiu codziennym. To właśnie on po śmierci swojego ojca opiekował się powódką, doglądał domu oraz załatwiał sprawy życia codziennego. Zmarły syn powódki dbał o zdrowie matki, organizował opiekę lekarską, starał się zawsze być tam gdzie tego potrzebowała. Niewątpliwie zmarły był osobą ważną w życiu <span class="anon-block">B. G.</span>.</p>
<p>Więzi powódki z synem zostały zerwane w sposób nagły i niespodziewany z winy osoby, za którą odpowiedzialność cywilną ponosi pozwany. Zerwanie tej więzi wywołało krzywdę po stronie powódki. Doszło do nieodwracalnego przerwania szczególnej i mocnej więzi łączącej matkę z jej dzieckiem, którzy udzielali sobie wzajemnego wsparcia w życiu, spędzali czas i snuli plany na przyszłość.</p>
<p>Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – zeznań świadków oraz opinii i ustnej opinii uzupełniającej biegłych sądowych – wynika jednoznacznie, że tragiczna śmierć <span class="anon-block">N. G.</span> spowodowała u powódki stan żałoby pod postacią zaburzeń adaptacyjnych przejawiających się głównie przewlekle obniżonym nastrojem, chwiejnością emocjonalną, stanami przygnębienia, natłokiem uporczywych myśli o synu, anhedonii i anergii. Stan ten jednak nie transformowała do poziomu patologicznego, tzn. choroby psychicznej. Powódka nie leczyła się psychiatrycznie, nie korzystała też z pomocy psychologicznej, celem zdiagnozowania i leczenia ewentualnego stanu depresyjnego.</p>
<p>W sprawie niniejszej niewątpliwym jest, że zmarły <span class="anon-block">N. G.</span> odgrywał ważną rolę w życiu powódki, stanowił wsparcie psychiczne i fizyczne w codziennym funkcjonowaniu matki. Wsparcia tego nie została ona jednak pozbawiona definitywnie, bowiem po jego śmierci w opiekę nad powódką zostały zaangażowane wynajęte osoby trzecie, a przede wszystkim pozostała część rodziny powódki – jej drugi syn <span class="anon-block">A. G.</span> wraz z żoną, syn zmarłego <span class="anon-block">N. M.</span> <span class="anon-block">G.</span> oraz jego córka – <span class="anon-block">K. G.</span> (będąca lekarzem), z którymi zachowuje poprawne relacje. Nie można przy tym nie zauważyć, iż zdarzenie szkodzące nie spowodował u powódki zaburzenia systemu motywacyjnego. W jego wyniku nie doszło także do ujawnienia niekorzystnych zmian w zakresie podejmowania i utrzymywania relacji interpersonalnych ani ograniczeń w obszarze aktywności własnej. Nadto, biegli nie stwierdzili u powódki cech zespołu stresu pourazowego, zaburzeń nastroju o typie depresyjnym lub lękowym, zaburzeń nerwicowych, czy zaburzeń osobowości mających swoje źródło w zdarzeniu szkodzącym.</p>
<p>Co istotne, u powódki – już w lipcu 2021 r. – rozpoznano chorobę otępienną mającą swoje źródło w zaburzeniach endogennych – zaburzeniach mózgu, przejawiającą się głównie wyraźnymi deficytami pamięci, uwagi i orientacji. Dodatkowo, ograniczenia występujące u powódki mają związek z jej stanem somatycznym, a wynikającym z doznanych urazów. W opinii powołanych w sprawie biegłych – którą to tut. Sąd w całości podziela – analiza dokumentacji medycznej zaoferowanej przez stronę powodową nie wskazała na to, ażeby to proces żałoby był przyczyną występujących u powódki zaburzeń otępiennych.</p>
<p>Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że rekompensatą współmierną do doznanej przez powódkę krzywdy – śmierci osoby najbliżej, a mianowicie dziecka, będzie łączna kwota 81 077,00 zł uwzględniająca już wcześniej wypłacone powódce przez pozwanego zadośćuczynienie w wysokości 31 077,00 zł. Przyznanie roszczenia ponad tę kwotę, w świetle dokonanych ustaleń co do przebiegu zakończonego już procesu żałoby powódki oraz szeroko zakrojonego wsparcia udzielonego powódce przez pozostałych członków rodziny, byłoby w ocenie sądu wygórowane.</p>
<p>Tym samym Sąd w punkcie 2. sentencji wyroku zasądził na rzecz powódki kwotę 50 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty, a w konsekwencji w pozostałym zakresie roszczenie oddalił (punkt 3. sentencji wyroku).</p>
<p>O odsetkach od zasądzonego zadośćuczynienia Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> Zdaniem Sądu zgodnie z orzecznictwem wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny, a nie konstytutywny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 roku, I CSK 243/10, publik. LEX nr 848109). Ze wskazanego wyroku Sądu Najwyższego wynika, że „wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. Terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania”. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego. Przy czym o ustaleniu początkowej daty świadczenia odsetkowego decyduje to, czy zadośćuczynienie zostało określone biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wyrokowania, czy też stan rzeczy istniejący we wcześniejszej dacie, na przykład w dacie zgłoszenia żądania zapłaty zadośćuczynienia, bądź w dniu kiedy znane były już wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a tym samym wysokość zadośćuczynienia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1;art. 817 § 2)">art. 817 § 1 oraz 2 k.c.</a> Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 § 1)">§ 1</a>), a gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 § 1)">§ 1</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 § 2)">§ 2</a>). Biorąc pod uwagę, iż w toku postępowania pozwany przyznając, iż całkowitą winę za wypadek, w wyniku którego zginął <span class="anon-block">N. G.</span> ponosi <span class="anon-block">K. B.</span> w dniu 28 kwietnia 2022 r. – wypłacił powódce świadczenie w wysokości 31 077,00 zł, należało przyjąć iż żądanie zapłaty odsetek od tej daty jest uzasadnione. Zdaniem sądu, biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, w tej dacie znane również były wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy i wysokość zadośćuczynienia. W związku z powyższym odsetki ustawowe za opóźnianie zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> należało zasądzić od dnia następującego po dniu przyznania powódce przez pozwanego zadośćuczynienia, a więc zgodnie z żądaniem powódki – w brzmieniu nadanym mu pismem z dnia 13 czerwca 2022 r.</p>
<p>W punkcie 4. sentencji wyroku Sąd postanowił zwolnić powódkę z ponoszenia kosztów sądowych kierując się dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 § 4)">art. 113 § 4 ustaw z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 959) przy jednoczesnym uwzględnieniu zwolnienia powódki w części z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej, tj. od całej opłaty sądowej od pozwu <em>
<!-- -->(postanowienie Referendarza sądowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt I C 64/22 – k. 52)</em>. Sąd bowiem miał na uwadze, iż powódka jest osobą w podeszłym wieku osiągającą emeryturę w skromnej wysokości 2 789.26 zł (k.41-41v) i funkcjonującą jedynie dzięki wsparciu najbliższych. Dodatkowo, nie można mieć wątpliwości, iż utrata syna – osoby dla niej najbliższej, zrodziła u powódki poczucie straty i krzywdy uzasadniające w jej mniemaniu wystąpienie z roszczeniem w tak wygórowanej wysokości. Sąd natomiast dokonał w sposób obiektywny i kompleksowy jego oceny zasądzając na rzecz powódki kwotę współmierną do doznanej przez powódkę krzywdy.</p>
<p>Powyższe – zwolnienie z kosztów sądowych w części, nie zwalnia jednak powódki, stosownie do art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 959), od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia od obciążenia powódki kosztami procesu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach. W sprawie niniejszej zaś powódka konsekwentnie popierała żądanie pozwu nie dokonując jego obniżenia nawet po wielokrotnym składaniu przez pozwanego korzystnych propozycji ugodowych popartych logiczną i rzeczową argumentacją. Tym samym uwzględniając zakres uwzględnienia żądania pozwu Sąd za podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przyjął <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> dokonując ich stosunkowego rozdzielenia i przyjmując, że powódka wygrała proces w 10%, a pozwany w 90%. Korzystając jednak z dobrodziejstwa przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> szczegółowe ich wyliczenie Sąd pozostawił Referendarzowi Sądowemu (punkt 5. sentencji wyroku).</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak na wstępie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk</em>
</p>
</div>