I SA/Po 409/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę UZASADNIENIE Wójt Gminy K. upomnieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] wezwał K. Z. do zapłaty podatku od nieruchomości i podatku rolnego, w kwocie [...]zł. Upomnienie zawierało pouczenie, że w przypadku niewpłacenia należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje powstanie obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 26 września 2019 r. Pismem z dnia 29 września 2019 r. strona złożyła odwołanie od upomnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że upomnienia wydawane na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."), wzywające do uregulowania zaległych należności nie podlegają zaskarżeniu. W skardze z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie aktu organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jego pismo dotyczyło upomnień [...] i [...]. Wyjaśnił też, że zaskarżył uprzednio wymiar podatku za 2015 r. i nie został powiadomiony o sposobie jej zakończenia. W dalszej części skargi przedstawił problem nieprawidłowego, jego zdaniem, sposobu naliczania podatku przez organ. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że sprawa z odwołania K. Z. od decyzji Wójta Gminy K. odnosząca się do wymiaru podatku za 2015 r. została zakończona decyzją Kolegium z [...] czerwca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Zwrot przesyłki do organu nastąpił w dniu 25 lipca 2017 r. (z adnotacją: nie podjęto w terminie). Obecnie więc nie może ona stanowić przedmiotu procedowania, a zatem pismo z [...] września 2019 r. nazywane "odwołaniem", ale wskazujące na upomnienia [...] i [...] mogły w istocie dotyczyć tylko tych aktów, które nie podlegają zaskarżeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazać należy, że organ prawidłowo zakwalifikował wniesione przez skarżącego pismo z [...] września 2019 r. jako odwołanie od upomnienia. Za prawidłowością takiej kwalifikacji przemawia treść pisma oraz termin jego złożenia. Zakres żądania strony winien być bowiem oceniany i rozpatrywany przez organy zgodnie z sensem i racją pisma, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej: "O.p."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Sąd zauważa, że wprawdzie organ powołał przepisy Ordynacji podatkowej zamiast ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: "K.p.a."), jednakże nie ma to zasadniczego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na tożsamość zawartych w tych ustawach norm prawnych regulujących kwestię niedopuszczalności odwołania. Zgodnie z odsyłającym brzmieniem art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego (także dotyczącego zażaleń z mocy art. 144 K.p.a.), w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z dwóch wymienionych w art. 134 K.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 K.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz okoliczność wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia danego akty w toku instancji. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Uregulowana tym przepisem instytucja odwołania jest środkiem prawnym, zmierzającym do kontroli decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji, a warunkiem koniecznym do jego wniesienia jest wydanie decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc odwołanie nie przysługuje od czynności organu administracyjnego, która nie jest decyzją administracyjną. Jednocześnie należy wskazać, że organ administracji wydaje decyzję, gdy załatwia sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w nowej instancji. W rozpatrywanej sprawie natomiast skarżący wniósł odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach podatkowych skarżącego w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, które odwołujący się kwestionuje. Upomnienie nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia - jest jedynie prawną konsekwencją niewypełnienia przez stronę ciążących na niej obowiązków. Przypomina o istniejącym obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, określonych wcześniej wydaną decyzją. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Kolegium prawidłowo oceniło charakter prawny zaskarżonego przez skarżącego aktu stwierdzając, że nie jest decyzją, co obligowało organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Od upomnienia wydanego przez Wójta Gminy K. nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają także okoliczności podniesione w skardze. Sąd wyjaśnia, że przedmiotem rozpatrywania niniejszej sprawy jest kwestia proceduralna, a zatem zarówno organ jak i Sąd nie mógł odnieść się do podniesionych przez skarżącego zarzutów merytorycznych dotyczących kwestii nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, sposobu naliczania podatku przez organ. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.