I FSK 2157/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Marek Kołaczek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej K.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 953/17 w sprawie ze skargi K.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE W złożonej przez K. F. (dalej: "skarżący" lub "podatnik") skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 953/17 sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 września 2017 r. wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżący budował swoją firmę przez wiele lat. Aktualnie zatrudnia 12 pracowników, którzy posiadają również rodziny będące na ich utrzymaniu. Skarżący wystąpił do organów podatkowych o rozłożenie na raty należności objętych niniejszą sprawą, wskazując jedyne możliwe do zaakceptowania przez organy podatkowe terminy spłaty rat. Decyzją z dnia 27 października 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. rozłożył na raty zaległości podatkowe za 2010-2014 rok w podatku w podatku od towarów i usług. Składając wniosek skarżący przedstawił swoją sytuację tak, że organy podatkowe posiadają pełną wiedzę odnośnie sytuacji materialnej skarżącego. Wnioskując o rozłożenie na raty do organów podatkowych skarżący liczył, że uda mu się zgromadzić środki finansowe wystarczające na spłatę wszystkich rat, w tym przede wszystkim ostatniej raty, która biorąc pod uwagę kwotę zobowiązania, odsetki oraz opłatę prolongacyjną jest bardzo wysoka i aktualnie przekracza możliwości finansowe skarżącego, a której termin płatności przypada na dzień 15.10.2018 r. Wywodzono również, że wskutek braku jej uregulowania przez skarżącego będzie wszczęte postępowanie egzekucyjne, które doprowadzi do likwidacji prowadzonej działalności przez skarżącego. Zdaniem autora wniosku, skarżący poszukuje jedynie ochrony na czas postępowania sądowego, gdyż prowadzenie egzekucji w stosunku do majątku skarżącego spowoduje skutki nieodwracalne. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego w oparciu o zaskarżoną decyzję przez organy podatkowe doprowadzi do sytuacji, że przedsiębiorstwo skarżącego nie będzie w stanie funkcjonować, nie będzie w stanie spłacać zaległości oraz bieżących płatności. Oczywiście sama okoliczność, iż w stosunku do skarżącego prowadzone będzie postępowanie egzekucyjne nie jest wyłączną przyczyną złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jednakże wszczęcie i prowadzenie egzekucji może doprowadzić do skutków nieodwracalnych dla skarżącego. We wniosku wskazano ponadto, że skarżący posiada 7 samochodów, z tego trzy oraz dwie naczepy objęte są umowami leasaingowymi, które spłaca regularnie. Posiada zadłużenie w Bankach w związku z zaciągniętymi kredytami, którymi finansuje bieżącą działalność gospodarczą. Koszty takie jak zakup paliwa, zakup części do samochodów, wnoszenie opłat za przejazdy określonymi drogami, obowiązkowe ubezpieczenia samochodów, wynagrodzenia pracowników, opłaty na ZUS, spłata kredytu, spłata rat leasingowych są niezbędne do poniesienia aby w ogóle firma mogła funkcjonować. Natomiast w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego i w związku z tym braku środków po stronie skarżącego na spłatę rat kredytów oraz rat leasingowych Banki dokonają wypowiedzenia umów kredytowych, jak również nastąpi wypowiedzenie przez leasingodawcę umów leasingu samochodów (cztery samochody są objęte leasingiem), a zatem skutki prowadzonej egzekucji będą miały charakter nieodwracalny. Nie będzie możliwe również odbudowanie pozycji na rynku w sytuacji znacznej konkurencji, a która była budowana przez długi czas. Prowadzenie działalności w takich okolicznościach spowoduje tylko generowanie dalszych długów. Żadne przedsiębiorstwo usługowe, a w przypadku skarżącego transportowe, nie posiadając środków oraz w stosunku do którego prowadzona jest egzekucja, nie jest w stanie funkcjonować oraz regulować płatności tak aby kontrahenci nadal z nim współpracowali. Sytuacja osobista skarżącego też jest trudna biorąc pod uwagę stan rodzinny, a w szczególności okoliczność, iż żona skarżącego A.F. i jej działalność gospodarcza znalazła się w analogicznej sytuacji (z dużo mniejszą kwotą określoną w decyzjach przez organy podatkowe), a skarżący poza prowadzoną działalnością nie posiada również innych źródeł dochodu ani oszczędności którymi miałby zaspokoić należności wynikające z decyzji wydanych w stosunku do niego w niniejszej sprawie. Na poparcie prezentowanego stanowiska skarżący nadesłał kserokopie umów leasingowych i kredytowych oraz kserokopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 27 października 2017 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej. W piśmie procesowym z 19 listopada 2018 r., skarżący uzupełnił informacje zawarte we wniosku, załączając dodatkowo raport finansowy z księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia września 2018 r. i podniósł, że w 2018 r. uregulował składki na ZUS za siebie i swoich pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanych przepisów wynika, że wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uzależnione jest wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca, dążąc do uzyskania ochrony tymczasowej, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności ostatecznych aktów. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analizując złożony wniosek oraz zaprezentowaną na jego poparcie argumentację wskazać należy, że pełnomocnik strony przedstawił trudną sytuację majątkową, w której znalazł się skarżący w związku z koniecznością zapłaty należności publicznoprawnych objętych niniejszym postępowaniem. W szczególności wywodził, iż przeprowadzone czynności egzekucyjne pozbawią skarżącego możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której zatrudnia 12 pracowników. Z przedstawionych przez skarżącego informacji i dokumentów wynika, że spłaca obecnie raty leasingowe na podstawie umów zawartych w latach 2014-2015 oraz spłaca równolegle raty kredytów udzielonego w dniu 24 lipca 2018 r. na kwotę 400.000 zł, jak również kredytu z 30 listopada 2015 r. na kwotę 142.105, 26 zł. Z kolei z wydruku z księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do września 2018 r. wynika, że kwota wydatków przekracza wysokość osiąganego w tym okresie przychodów, generując stratę w wysokości 163.799,10 zł. Mając na uwadze sytuację majątkową skarżącego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, można przyjąć, że egzekucja objętej zaskarżoną decyzją kwoty wynoszącej 941.867 zł oraz należnych od niej odsetek może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków zarówno w zakresie prowadzonej przez skarżącego działalności, jak też niezbędnego utrzymania skarżącego i członków jego rodziny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że argumentacja skarżącego, poparta stosownymi dokumentami, przemawia za uwzględnieniem wniosku i stanowi podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.