II FSK 3785/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2034/15 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2034/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. Od ww. wyroku Spółka wywiodła skargę kasacyjną. Zamieściła w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie Spółka wyjaśniła, że obecnie nie posiada środków, które mogłyby pokryć określoną przez organ podatkowy zaległość. Spółka wskazała, że prowadząc działalność na bardzo trudnym rynku od dłuższego czasu posiada istotne problemy z płynnością finansową i z trudem reguluje wymagalne zobowiązania. Zdaniem Spółki prowadzenie egzekucji z jej rachunków bankowych nie przyniesie pożądanego skutku, jakim jest zaspokojenie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji, gdyż posiadane środki są nieproporcjonalnie mniejsze niż chociażby odsetki od potencjalnej zaległości podatkowej. W konsekwencji nie zostanie zaspokojona zaległość podatkowa, a działalność operacyjna Spółki zostanie sparaliżowana, powodując konieczność złożenia przez Zarząd wniosku o upadłość. Tym samym organ egzekucyjny mógłby się zaspokoić wyłącznie z majątku posiadanego przez Spółkę - doprowadzając w istocie do jej likwidacji. Spółka twierdziła, że jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oraz zabezpieczenie jej wykonania przez ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach nie tylko należy uznać za racjonalny (bo pozwalający Spółce dalej funkcjonować i poszukiwać środków na bieżącą działalność), ale przede wszystkim bezpieczny dla budżetu Państwa. Organ egzekucyjny otrzyma bowiem pewne i niepodważalne zabezpieczenie swoich roszczeń, bez konieczności prowadzenia długotrwałego i kosztownego postępowania upadłościowego. Zatem organ egzekucyjny osiągnie ten sam efekt fiskalny bez negatywnych skutków dla Spółki, a zatem, także bez negatywnych skutków dla przyszłych wpływów z tytułu generowanych przez nią podatków. Spółka podniosła, że posiadane przez niż nieruchomości prezentują obiektywnie większą wartość niż kwota zaległości podatkowej wynikająca z zaskarżonej decyzji. Spółka nie przedłożyła jednakże żadnej dokumentacji, potwierdzającej jej sytuację finansową i majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na niemożność dokonania oceny czy w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Co prawda Spółka opisała w uzasadnieniu wniosku swoją sytuację finansową, jednakże nie przedłożyła ona żadnej dokumentacji źródłowej, m.in. dowodzącej o problemach z utrzymaniem płynności finansowej oraz o zagrożeniu upadłością w przypadku skierowania egzekucji do majątku Spółki. Powyższe uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny zasadności udzielenia stronie ochrony tymczasowej i obligowało Sąd do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że Spółka wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki niepoparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi strony skarżącej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.