VI SA/Wa 1672/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oddala skargę UZASADNIENIE Sygn. akt: VI SA/Wa 1672/20 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Minister Infrastruktury na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1801oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "[...]" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w [...] (dalej jako: Strona, Spółka, Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] kwietnia 2020 r., ustalającą opłatę za używanie ośmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 1 680 (słownie: jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt) złotych. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że dniu [...] października 2019 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu [...], zajmowanym przez Skarżącą, Kontrola została przeprowadzona w obecności M. D. – wiceprezesa zarządu. W trakcie kontroli stwierdzono, że strona użytkuje 8 odbiorników radiofonicznych w tym 1 odbiornik radiofoniczny w biurze (marki LG), który był uruchomiony i odbierał program RMF FM oraz 7 odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w samochodach służbowych. Okres używania odbiorników wynosił jeden miesiąc i został ustalony na podstawie oświadczenia M. D.. Protokół kontroli został podpisany przez ww. bez zastrzeżeń. W protokole w rubryce "uwagi kontrolującego" odnotowano fakt pouczenia o obowiązku rejestracji odbiorników RTV zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych oraz oświadczenie, że odbiorniki zostaną usunięte. Do protokołu załączono oświadczenie M. D., opatrzone datą [...] października 2019 r., z którego wynika, że 7 szt. odbiorników radiofonicznych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie jest możliwe, ponieważ samochody służbowe są w terenie. Strona w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. W ramach podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych – podniosła nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu, skutkujące błędnym stwierdzeniem, że jest ona posiadaczem ośmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, podczas, gdy organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, co skutkowało niesłusznym obciążeniem opłatą za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. W ramach podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 7 i 77 k.p.a., mających wpływ na wynik sprawy, wskazała na ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, ze Strona była w momencie kontroli w posiadaniu ośmiu niezarejestrowanych i umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, podczas, gdy organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, co skutkowało niesłusznym obciążeniem jej opłatą za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Minister, rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniesionego przez stronę odwołania przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i opisał szczegółowo przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji. Wyjaśnił, iż w myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem jego używania, a w konsekwencji do uiszczania przez jego posiadacza opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik używany w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Minister stwierdził, że z treści protokołu wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie wiceprezes zarządu M. D.. Organ nie stwierdził podstaw do zakwestionowania jej oświadczeń, ani też do przyjęcia, iż jej wiedza jako prezesa zarządu nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania podmiotu okoliczności, jak wyposażenie samochodów służbowych w odbiorniki radiofoniczne. Podkreślił, że w sprawie nie przedstawiono dowodów mogących podważyć ustalenia kontrolne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "[...]" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w [...] zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła: 1 naruszenie prawa materialnego - art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące błędnym stwierdzeniem, że jest ona posiadaczem ośmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, podczas, gdy organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, co skutkowało niesłusznym obciążeniem Skarżącej opłatą za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy - art. 7 i 77 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że Skarżąca była w momencie kontroli w posiadaniu ośmiu niezarejestrowanych i umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, podczas, z materiału dowodowego nie wynika , aby ta liczba została potwierdzona, jak również, czy odbiorniki umożliwiały odbiór programu, a sama wiceprezes zarządu Skarżącej zmodyfikowała swoje oświadczenie w zakresie liczby i rodzaju posiadanych odbiorników, co skutkowało niesłusznym obciążeniem Strony opłatą za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Wskazując na powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, natomiast zaskarżona nią decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych unormowań, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 2 ust. 5 i 6 tej ustawy niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Podkreśla się przy tym, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym. Należy wskazać, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia były ustalenia poczynione w toku przeprowadzonej w dniu [...] października 2019 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę. Kontrola została przeprowadzona w obecności wiceprezes zarządu Spółki – M. D.. W trakcie kontroli ujawniono użytkowanie 8 odbiorników radiofonicznych w tym 1 odbiornika radiofonicznego marki LG w biurze. Był on uruchomiony i odbierał program RMF FM . Pozostałe 7 odbiorników radiofonicznych było zainstalowanych w samochodach służbowych. Okres używania odbiorników został określony na jeden miesiąc na podstawie oświadczenia M. D.. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli podpisanym przez nią bez zastrzeżeń oraz w złożonym przez nią oświadczeniu wiedzy, w którym podała przyczynę braku możliwości bezpośredniego uruchomienia odbiorników. Tak więc w sposób nie budzący wątpliwości organ ustalił okoliczność używania przez stronę w dniu kontroli 8 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że Skarżąca była w momencie kontroli w posiadaniu ośmiu niezarejestrowanych i umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, podczas, z materiału dowodowego nie wynika , aby ta liczba została potwierdzona, jak również, czy odbiorniki umożliwiały odbiór programu, a sama wiceprezes zarządu Skarżącej zmodyfikowała swoje oświadczenie w zakresie liczby i rodzaju posiadanych odbiorników, co skutkowało niesłusznym obciążeniem Strony opłatą za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych, wskazać należy, iż protokół z kontroli był podstawowym dowodem w sprawie, wobec niewskazania przez stronę mogących obalić poczynione na jego podstawie ustalenia, kontrdowodów. Podkreślenia przy tym wymaga, iż o ile – pod pewnymi warunkami, określonymi przepisami Działu IV kodeksu cywilnego: Wady oświadczenia woli (przepisy art. 82 - 88 k.c.) - można uchylić się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli, o tyle oświadczenia wiedzy takim regulacjom nie podlegają. Mieszczą się one natomiast w kategorii środków dowodowych, podlegających swobodnej ocenie organu (art. 77 i 80 k.p.a.) Postępowanie w sprawie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Tak więc protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Podobnie nie stanowi przesłuchania świadka, czy też strony, czynność odebrania do protokołu kontroli oświadczenia na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. W sprawach wszczętych w związku z przeprowadzoną kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przepisem w oparciu o który organ dokonuje subsumcji faktów uznanych za udowodnione jest art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. W rozpoznawanej sprawie, w trakcie kontroli na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez wiceprezes zarządu Spółki, ustalono, iż strona posiadała wskazaną w protokole i oświadczeniu liczbę odbiorników jak również, iż były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Sposób, w jaki dokonano tych ustaleń, nie naruszał obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalały na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 k.p.a. Zaznaczenia wymaga, że ustawodawca, wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli, oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, ani też dokumentów potwierdzających liczbę posiadanych pojazdów, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli. Protokół z kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Złożone przez wiceprezesa zarządu Spółki oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest zatem dopuszczalne i słusznie zostało w postępowaniu administracyjnym uznane za wiarygodne. Należy wyraźnie stwierdzić, iż w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zakwestionowania oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli, albowiem nie sposób zakładać, żeby wiedza wiceprezes zarządu Spółki nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania hotelu wiadomości, jak liczba samochodów służbowych i fakt ich wyposażenia w radioodbiorniki. Na marginesie można zauważyć, iż gdyby liczba ta z jakichś powodów rzeczywiście nie była jej znana w momencie kontroli, mogła ona ten fakt umieścić w protokole, tymczasem nie tylko podpisała go bez zastrzeżeń, lecz także sporządziła oświadczenie, stanowiące jego załącznik, w którym podała liczbę radioodbiorników, a nawet numery rejestracyjne samochodów służbowych, w których się znajdują. Tak więc zdaniem Sądu, nie może być uznana za zasadną zawarta w skardze sugestia, iż M. D. podała kontrolerom błędne dane, a jej oświadczenie winno było zostać skorygowane przez organ w drodze innych czynności procesowych. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt: II GSK 1478/10). Pełnomocnik Strony nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na brak używania niezarejestrowanych 8 odbiorników radiofonicznych, które ujawniono podczas kontroli. Takiej reakcji nie może zastąpić gołosłowne kwestionowanie legalności wyników kontroli dokonane w odwołaniu. Ustalenia kontroli dokonane były prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników wskazać należy, iż w myśl postanowień ww. przepisu, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Reasumując, zaskarżona decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2020 r. odpowiada prawu. Wobec wykazania przez organ, że w dniu kontroli w Strona była w posiadaniu 8 radioodbiorników będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, należało też stwierdzić, iż pobranie opłaty tytułem ich używania jest uzasadnione. Jak wynika z powyższego, organ rozstrzygnął sprawę w sposób zgodny z prawem procesowym i obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Skarga podlegała zatem oddaleniu w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325).