II SAB/Rz 80/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność A. S.A. w [...] Oddział [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej - skargę oddala - UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A. T. (dalej w skrócie: "skarżąca") reprezentowanej przez adw. K. S. jest bezczynność A. S.A. z siedzibą w [...] Oddziału [...] (dalej w skrócie: "Spółka") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. . Z akt sprawy wynika, że skarżąca wraz z B. S. oraz B. N. w piśmie opatrzonym datą [...] stycznia 2020 r., doręczonym do siedziby A. S.A. z siedzibą w [...] w dniu [...] stycznia 2020r., zażądali udostępnienia w terminie 14 dni od otrzymania pisma informacji publicznej poprzez wskazanie dokładnego rodzaju urządzeń oraz ilości na działce [...] położonej w miejscowości [...], będącej współwłasnością skarżącej oraz B. S. i B. N. (tj. długości linii oraz ilości słupów etc.) stanowiącej własność Spółki. Wystąpili ponadto o przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na przedmiotowej nieruchomości, w szczególności do przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji tych urządzeń na w/w działce oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp-, ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.). W piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Spółka poinformowała, że kwestia wskazania dokładnego rodzaju urządzeń oraz ich ilości nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r" poz. 1330, dalej w skrócie: "u.d.i.p."). W tym zakresie Spółka zaleciła uzyskanie stosownej mapy ewidencyjnej i zasadniczej. W odpowiedzi na pozostałą część złożonego wniosku, Spółka wyjaśniła, że na dzień sporządzenia pisma w archiwum zakładowym nie odnaleziono żądanych dokumentów. Spółka stwierdziła, że dla zajęcia stanowiska w sprawie urządzeń infrastruktury energetycznej znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości konieczne jest przedstawienie przez wnioskujące podmioty m.in. tytułu prawnego do tejże nieruchomości, tj. uprawnienia do wniesienia roszczeń w tej sprawie. Ponadto, Spółka wezwała wnioskujących o przesłanie aktualnego odpisu z księgi wieczystej (z datą wydania nie wcześniejszego niż 6 miesięcy), a także aktualnego wyrysu mapy zasadniczej i ewidencyjnej obejmującej przedmiotową nieruchomość. W dniu [...] września 2020 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie nieudostępnienia pełnej informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., przy jednoczesnym niewydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 u.d.i.p. W związku z powyższym skarżąca wniosła o: stwierdzenie bezczynności Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2020 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.; zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji publicznej w zakresie i formie zgodnej z wnioskiem skarżącej z dnia [...] stycznia 2020 r. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wydanego wyroku w sprawie; zasądzenie od Spółki na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty od skargi, kosztów dwukrotności zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od Spółki na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 P.p.s.a., przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że działania Spółki stanowią próbę pozbawienia jej osoby prawa do żądania informacji publicznej, bez jakichkolwiek prób uzyskania wnioskowanej dokumentacji. W ocenie skarżącej Spółka nie rozpatrzyła w istocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ograniczając się do lakonicznej informacji o braku posiadania żądanej dokumentacji wraz z zastrzeżeniem, iż może ona znajdować się we właściwych organach. Zdaniem skarżącej stanowi to próbę przerzucenia na nią obowiązków ustawowych Spółki, poprzez sugerowanie zwrócenia się do właściwych organów i archiwów państwowych w celu przedłożenia dokumentacji stanowiącej informację publiczną, której to posiadanie jest obowiązkiem Spółki. Skarżąca zarzuciła również Spółce, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi nie otrzymała wnioskowanych dokumentów, ani zasadnego rozstrzygnięcia w drodze decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych zbieżnym z jej stanowiskiem w sprawie. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że skarga jest przedwczesna, z uwagi na zaniechanie przez skarżącą wezwania Spółki do usunięcia naruszenia prawa. Dalej Spółka podniosła, że obowiązek udostępnienia informacji dotyczy jedynie takich dokumentów, które mają charakter dokumentu publicznego oraz są możliwe do zindywidualizowania. Ponadto Spółka stwierdziła, że żądane informacje (ewentualne decyzje) stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanej działce nie są informacjami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p., a zatem ustawa ta nie znajduje w sprawie zastosowania. W ocenie Spółki, skarżąca formułuje w stosunku do Spółki roszczenia cywilnoprawne wynikające z prawa własności, a jedynie niejako na marginesie domaga się udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Spółki istotnym jest znaczenie przypisywane wskazanej informacji przez samą skarżącą, która nie jest zainteresowana jakimkolwiek aspektem sfery publicznej, lecz de facto zmierza do uzyskania dowodu na zasadność lub bezzasadność jej roszczeń cywilnoprawnych, na co zresztą wskazała w treści skargi. Dlatego też Spółka stwierdziła, że nawet gdyby hipotetycznie zakładać, że wniosek dotyczy informacji publicznej, to przepisy k.p.c. w tym wypadku wyprzedzają przepisy u.d.i.p. - w rozumieniu normy kolizyjnej wskazanej w treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Spółka stwierdziła również, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. odpowiedziała na wniosek skarżącej, informując że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Końcowo Spółka zauważyła, że działa na wolnym i konkurencyjnym rynku dystrybucji energii elektrycznej, przez co podejmuje niezbędne działania dla ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby bezpośrednio bądź pośrednio wpływać na jej kondycję finansową. Dodała, że formułowanie wobec Spółki zobowiązania do ich udostępnienia prowadzi w prostej linii do negatywnych dla Spółki rozstrzygnięć w postępowaniach sądowych o zapłatę. Wskutek powyższego, po stronie Spółki rosną koszty, które ostatecznie zostaną uwzględnione we wzroście cen i stawek taryfy, tym samym powodując, iż prywatny interes skarżącego znajdzie prymat nad publicznym interesem odbiorców energii elektrycznej, w szczególności konsumentów, ze względu na nieuniknione podwyżki cen dystrybucji energii elektrycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Problematyka dostępu do informacji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1249 z późn. zm.). W analizowanym stanie faktycznym A. S.A. Oddział w [...] - co do zasady - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Do tak rozumianych zadań publicznych należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Poz. 1059). Nie tylko obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, ale także dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są zadaniami publicznymi. Tak rozumiane dysponowanie zasobami energetycznymi państwa jest wykonywaniem zadania publicznego (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, niepublikowane, treść (w:) CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). A. S.A. Oddział w [...] jest takim przedsiębiorcą energetycznym. Do rozważenia pozostaje kwestia, czy żądane przez skarżącą informacje powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. W myśl art. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu - wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2817/19. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. W takim układzie wniosek o udostępnienie informacji publicznej należy rozważać w kontekście nadużycia prawa. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. - tak NSA w wyroku z dnia 18 maja 2020 r., sygn. I OSK 2267/19. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal: Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz: Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163-170; M. Jaśkowska: Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1). Nadużycie nie neguje prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania. Ma to miejsce najczęściej w sprawach, w których żądanie składa podmiot będący stroną innego postępowania. W konsekwencji czego przyjęto, że wówczas wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów bezpośrednio dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej - zob. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 848/19 i powołane w nim dalsze orzeczenia tego Sądu. W tym miejscu zauważyć należy, iż z akt administracyjnych wynika (wniosek o udzielenie informacji publicznej), że żądane przez skarżącą informacje mają bezpośredni związek z domaganiem się przez nią ustanowienia służebności przesyłu, jak również dochodzenia roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Zatem uzyskanie informacji publicznej w okolicznościach niniejszej sprawy zmierza do realizacji roszczenia z zakresu stosunku cywilnoprawnego opartego na prawie własności, możliwego do załatwienia na gruncie postępowania przed sądem powszechnym. W tej materii, abstrahując od generalnej reguły onus probandi (art. 6 Kodeksu cywilnego), wypada zwrócić uwagę na przepis art. 129 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który zobowiązuje stronę powołującą się w piśmie na dokument do jego złożenia na żądanie przeciwnika przed rozprawą. Zatem ewentualna obrona Spółki przed zapłatą odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości czy z tytułu wywłaszczenia będzie mogła taki obowiązek wykreować po jej stronie. Nadto sąd może zarządzić przedstawienie każdego dokumentu znajdującego się w posiadaniu strony i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 248 § 1 k.p.c.). W świetle powyższego wskazać należy, iż przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może stać się informacja dotycząca indywidualnego, prywatnego interesu, a którą to informację można pozyskać w innym trybie. Skoro zatem do żądanej informacji, nie mają zastosowania przepisy ustawy, to nie można uznać jej za informację publiczną w szerokim znaczeniu, tj. zgodnie z art. 61 Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18). Wychodząc z założenia, że żądane przez skarżącą informacje nie stanowią informacji publicznej, kwestie dotyczące uchybienia terminu do udzielenia informacji publicznej i pozostawania Spółki w bezczynności w jej udzieleniu są bezprzedmiotowe, albowiem stan bezczynności nie powstał z uwagi na cel, któremu ma służyć żądana informacja. Powyższe odnosi się również do kwestii, czy Spółka udzieliła pełnej informacji publicznej. Należy naprowadzić, że analogiczne sprawy były już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w swoich orzeczeniach zajął stanowisko, którym posiłkował się Sąd wydając niniejszy wyrok - zob. wyroki NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. I OSK 2267/19, z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2817/19, z dnia 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 1601/19, z dnia 25 września 2020 r., sygn. I OSK 404/20. Jednocześnie należy wyeksponować, iż faktycznie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rysuje się rozbieżność stanowisk w przedmiotem materii, co potwierdza powołany w skardze wyrok z dnia 18 maja 2020 r., sygn. I OSK 2598/19, który nota bene został wydany w tym samym dniu co wyrok w sprawie o sygn. I OSK 2267/19 (pierwsza sprawa dotyczyła wyroku tut. Sądu w sprawie II SAB/Rz 36/19, a druga wyroku w sprawie II SAB/Rz 37/19). Z podanych powodów Sąd skargę oddalił - art. 151 P.p.s.a.