II FSK 2131/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Mirosław Surma, , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z."E." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1480/16 w sprawie ze skargi Z. "E." sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. "E." sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1480/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z. [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. oraz zwrotu odsetek. Z. [...] sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zaskarżając ów wyrok w całości. Strona skarżąca, wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z: - art. 65 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2017 r. poz. 459 ze zm., dalej "K.c.") oraz art. 199a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej "O.p."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni "umów pożyczki" zawartych 2 grudnia 2006 r. pomiędzy skarżącą a wspólnikami, a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. poz. 654 ze zm., dalej "u.p.d.o.p."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w świetle przyjętych ustaleń, dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie spełniają przesłanek kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu, - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w odniesieniu do kwalifikacji dokonanych na rzecz wspólników wypłat odsetek jako koszt uzyskania przychodów "rozstrzygnięcie NSA w sprawie II FSK 3464/15 ma charakter zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej", a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodów na podstawie powyższego przepisu. Strona skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz organu podatkowego kosztów postepowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały i oceniały stan faktyczny sprawy, nie podniesiono również zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi Sąd pierwszej instancji przedstawiał ustalenia i oceny organów podatkowych, ustosunkowywał się do nich i/lub ewentualnie procesowo je weryfikował. Nie wystarczy przywołać regulacje prawne odnośnie do wykładni czynności cywilnoprawnych (np. art. 65 § 2 K.c. lub art. 199a § 1 O.p.) żeby zakwestionować kasacyjnie ustalenia stanu faktycznego w zakresie zawarcia, treści, celu i wykonania umowy. W sprawie niniejsze jest to istotne, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zaprzeczył stanowisku organów podatkowych, zgodnie z którym sporne "umowy pożyczki na rzecz skarżącej nie zostały wykonane, kwoty pożyczek nigdy nie wpłynęły na rachunek skarżącej ani nie zostały wpłacone do kasy skarżącej. W związku z tym spółka nie mogła nimi rozporządzać na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie służyły zatem uzyskiwaniu przez spółkę przychodów, z których dochód podlegał opodatkowaniu." Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15, oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1483/15 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. Słusznie podniesiono w zaskarżonym wyroku, że rozliczenia za rok podatkowy obejmujący okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. mają bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych także za 2009 r. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15 nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę podziela w całości ocenę okoliczności i stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 20 grudnia 2017 r. Stanowisko wyrażone w cytowanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ma w pełni odniesienie do sprawy stanowiącej przedmiot postępowania, albowiem spór niniejszej sprawy również dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek, do których odniósł się szczegółowo Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku. W związku z powyższym przyjmując argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić należy, że umowy pożyczek nie były zawarte w celu osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, tym samym nie spełniały definicji kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek jest w ocenie Sądu niezasadny. Ponadto strona skarżąca podnosząc zarzut kasacyjny naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie zakwestionowała kasacyjnie ustaleń i ocen stanu faktycznego sprawy odnośnie spornych (jej zdaniem) wydatków. Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3, wprowadzonego do obowiązywania ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS – C/o2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zastosowanie tego trybu postępowania uzasadnione jest znacznym zwiększeniem oraz intensywnością pandemii wirusowej, w wyniku czego cały kraj znajduje się w strefie podwyższonego niebezpieczeństwa zarażenia, co dotyczy w szczególności Warszawa – siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie dysponuje też możliwościami technicznymi przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, to znaczy z jednoczesnym połączeniem teleinformatycznym z miejscami zamieszkania/pobytu/siedziby stron postępowania.