II SA/Go 577/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. sp. z o.o. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 577/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę P. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że strona skarżąca nie uzupełniła w zakreślonym terminie braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi przez osobę uprawnioną do jej reprezentacji (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej dnia 7 grudnia 2022 r. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P. sp. z o.o. wystąpiła do tut. Sądu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, przez podpisanie skargi przez osobę do tego uprawnioną (którą to skargę dołączono do wniosku). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi strona skarżąca dowiedziała się o wystosowanym przez Sąd wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi, które zostało doręczone Spółce dnia 9 listopada 2022 r. Strona skarżąca wskazała, że błąd popełniła tu osoba zajmująca się obsługą poczty w Spółce. Pracownik ten odbiera pocztę, skanuje ją i przekazuje do zarządu i pozostałych pracowników Spółki. Dnia 9 listopada 2022 r. do członków zarządu Spółki został przesłany skan jedynie części dokumentów z Sądu, tj. pisma przewodniego o doręczeniu odpisu skargi i odpowiedzi na skargę. Najprawdopodobniej z nieuwagi pracownik nie przesłał i nie poinformował członków zarządu o drugiej, ważniejszej części dokumentów, czyli o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi. Spowodowało to, iż o konieczności usunięcia braku formalnego skargi strona dowiedziała się dopiero z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. W jej ocenie nieusunięcie braku formalnego skargi nie było przez nią zawinione i wynikało z błędu pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu (postanowienie NSA z dnia 17 marca 2009 r., I OZ 211/09). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09), np. stan nadzwyczajny, problemy komunikacyjne, klęska żywiołowa (powódź, pożar), czy nagła chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Okolicznościami uprawdopodabniającymi brak winy w uchybieniu terminu nie są pomyłki popełnione przez pracownika strony, ponieważ są one traktowane jako działania skarżącej, na której spoczywała odpowiedzialność za działania osób, którymi w wypełnianiu obowiązków procesowych się posługuje. Przesłanka należytej staranności w odniesieniu do skarżącej jest rozpatrywana w odniesieniu do odpowiedzialności za dobór osób (pracowników), którym powierza wykonanie określonego zadania, należącego do jego obowiązków. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ponosi ona konsekwencje działań swoich pracowników. Na skarżącej ciąży też obowiązek zorganizowania i sprawowania odpowiedniej kontroli nad pracownikami, których działania w ramach czynności w postępowaniu zawsze będą uznawane za działania samego skarżącej (por. wyroki NSA: z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2003/15,; z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2857/17). O braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą świadczyć nieprawidłowości organizacyjne oraz zaniedbania jej pracowników (por. wyrok NSA z 20 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1340/99, LEX nr 54141). Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że strona nie uprawdopodobniła, że dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Wskazywany przez skarżącą błąd pracownika polegający na nieprzekazaniu zarządowi wezwania, świadczy o braku dochowania należytej staranności w prowadzeniu spraw. Strona nie uprawdopodobniła, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi była od niej niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. O braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. nie mogą świadczyć niedopatrzenia pracownika skarżącej, czy zła organizacja pracy. Dlatego w przedstawionych we wniosku okolicznościach nie sposób doszukać się tego rodzaju przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, aby termin do uzupełnienia braku formalnego skargi został dochowany. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.