II GPP 3/09

SENTENCJA Dnia 9 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi H.N. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 414/09 ze skargi H.N. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 4 października 1983 r., sygn. akt SA/Wr 370/83 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE W dniu 15 października 2009 r. H.N. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu bez nieuzasadnionej zwłoki - zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W., sygn. akt III SA/Wr 414/09, w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt SA/WR 370/83, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 4 października 1983 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa - WSA, stosownej kwoty tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm. W uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wszczętego złożeniem skargi o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu Zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., że nie nadał de facto biegu skardze o wznowienie postępowania. W dniu 9 grudnia 2009 r. wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo skarżącego wraz z szeregiem dokumentów, skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., dotyczące wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA Oz. we Wrocławiu z dnia 4 października 2009 r. oraz poprzedzającej wydanie tego wyroku decyzji Prezydenta Miasta Świdnicy. Ponadto w piśmie tym skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stwierdzić należy, że skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie trzeba podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Stanowi o tym art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić przewlekłości, ponieważ poszczególne czynności procesowe podejmowane były w zasadzie prawidłowo, bez nadmiernej i nieuzasadnionej zwłoki. Analizując przebieg postępowania w sprawie należy wskazać, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Oz. we Wrocławiu wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 lipca 2009 r. i niezwłocznie zgodnie z właściwością została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Do WSA we W. skarga wpłynęła w dniu 9 lipca 2009 r. Następnie w dniu 16 lipca 2009 r. zostało do skarżącego wysłane wezwanie zobowiązujące go do przedłożenia w terminie 7 dni wskazanego w skardze o wznowienie orzeczenia NSA Oz. we Wrocławiu. Skarżący wysłał kopię odpisu tego orzeczenia w dniu 29 lipca 2009 r. WSA we W. rozpoznawał ponadto, zawarty w skardze o wznowienie, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 września 2009 r. WSA we W. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na podstawie art. 247 (oczywista bezzasadność skargi) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które to postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 września 2009 r. Skarga na przewlekłość postępowania została skierowana do NSA za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w dniu 15 października 2009 r. W dniu 16 października 2009 r. WSA we W. wydał postanowienie, w którym odrzucił skargę H.N. o wznowienie postępowania. Po sporządzeniu uzasadnienia tego postanowienia akta wraz ze skargą na przewlekłość postępowania zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu rozpoznania tej skargi. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W. prowadzi do wniosku, że nie można mówić o przewlekłości postępowania prowadzonego przed tym Sądem. Należy mieć na uwadze, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu przed WSA we Wrocławiu zakończyło się w terminie niewiele dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpłynięcia skargi o wznowienie do tegoż Sądu. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu § 39 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2004 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 11, poz. 176) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu posiedzenia jawnego lub niejawnego) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi przekonywujące powody (§ 39 ust. 2 powołanej uchwały). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie złożyła takiego wniosku. Stąd też, oceniając przesłanki stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż poszczególne - opisane powyżej - czynności Sądu, zmierzające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia były prawidłowe i podejmowane bez nieuzasadnionej zwłoki. Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia. Należy wskazać, że pismo skarżącego dotyczące wznowienia postępowania oraz jego wniosek o przyznanie w ww. postępowaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, który wpłynął do NSA w dniu 9 grudnia 2009 r. zostanie przekazany wraz z załącznikami zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 9 grudnia 2009 r.