III AUa 1247/23

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->III AUa 1247/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 kwietnia 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak</p> <p>Protokolant: Katarzyna Grzelska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. w Poznaniu</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przy udziale ubezpieczonego <span class="anon-block">R. S.</span> </p> <p>o wysokość podstawy wymiaru składek</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt VIII U 90/23</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie sądowe od dnia 13 września 2023 r. i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Wiesława Stachowiak</p> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 24 października 2022 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, stwierdził, że podstawa wymiaru składki i kwota składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. S.</span> </strong> jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wynosi kwoty szczegółowo opisane w treści decyzji.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji, w całości, wywiodła <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>. Odwołująca wniosła o uwzględnienie odwołania i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania jako oczywiście bezzasadnego oraz o zasądzenie od odwołującej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem odsetek.</p> <p>Ubezpieczony nie zajął stanowiska w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrokiem z dnia 13 września 2023r. w sprawie VIII U 90/23 Sąd Okręgowy w Poznaniu:</strong> </p> <p>1. oddalił odwołanie,</p> <p>2. zasądził od <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> 90 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczonych od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Apelację od powyższego wyroku</span> wniosła odwołująca <span class="anon-block"> spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>. Apelujący wniósł o:</p> <p>1) zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego i ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, w wysokości wynikającej z deklaracji składanych przez płatnika oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,</p> <p>2) zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych,</p> <p>3) przeprowadzenie rozprawy.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->W odpowiedzi na apelację</span> organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem odsetek.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i zniesieniem postępowania sądowego od dnia 13 września 2023 r. i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego w sprawie zaistniała nieważność postępowania, gdyż Sąd Okręgowy mimo, że wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, to nie doręczył z urzędu odpisu wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym wszystkim stronom, tj. nie doręczył odpisu wyroku ubezpieczonemu <span class="anon-block">R. S.</span>.</p> <p>Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zgodnie z 148 ^{<!-- -->1} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1</a> nie stosuje się, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie albo przepis szczególny przewiduje taki obowiązek, chyba że pozwany uznał powództwo (§ 3).</p> <p>Istotne jest, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327;art. 327 § 3)">art. 327 § 3 k.p.c.</a> przewiduje <span class="underline"> <!-- -->obowiązek doręczenia stronom odpisu wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym,</span> czego Sąd meriti nie dochował, bowiem odpis wyroku został doręczony wyłącznie pełnomocnikowi odwołującej i pełnomocnikowi pozwanego, z pominięciem ubezpieczonego.</p> <p>Podkreślić należy, iż w judykaturze sądów powszechnych i Sądu Najwyższego przyjmuje się (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 marca 2023 r. II UZ 69/22), że wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1))">art. 148 ^{<!-- -->1} k.p.c.</a> skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a> Problematyka nieważności postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a>) została dostatecznie wyjaśniona w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000 Nr 12, poz. 220; z dnia 10 stycznia 2001 r., I CKN 999/98, LEX nr 52705; z dnia 10 lipca 2002 r., II CKN 822/00, LEX nr 55519; z dnia 10 czerwca 1974 r., II CR 155/74, OSPiKA 1975 Nr 3, poz. 66).</p> <p>Mamy z nią do czynienia, gdy strona zostaje faktycznie pozbawiona możliwości działania, to jest, jeżeli z powodu wadliwości procesowych sądu, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a>, których nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła - wbrew swej woli - brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego niedoręczenie ubezpieczonemu odpisu wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, usprawiedliwia ocenę prawną, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym zaszły nieusuwalne wady postępowania, skutkujące pozbawieniem tej strony możliwości obrony swych praw.</p> <p>Mając powyższe na uwadze na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a> orzeczono jak w sentencji wyroku.</p> <p>Wiesława Stachowiak</p> </div>