II OSK 1213/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 787/12 w sprawie ze skargi J.J. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 787/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J.J. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.G. kwotę 295,20 zł, w tym VAT w kwocie 55,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 59 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J.J. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. orzekającej o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego z lokalu położonego w O. [...], Wojewoda Świętokrzyski odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została odebrana osobiście przez M.S. - ustanowionego przez sąd przedstawiciela dla osoby nieobecnej, tj. J.J.- w dniu [...] marca 2012 r. Następnie organ wskazał, iż z uwagi na to, że odwołanie zostało złożone po terminie, który upływał z dniem 13 kwietnia 2012 r., w dniu 16 sierpnia 2012 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do jego złożenia podnosząc, że o wymeldowaniu dowiedziała się w dniu 7 sierpnia 2012 r. w siedzibie organu. W ocenie Wojewody prośby o przywrócenie terminu strona w ogóle nie uzasadniła, a zatem nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Ponadto nie zachowała siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, bowiem jak podała w odwołaniu, o wymeldowaniu dowiedziała się w dniu 7 sierpnia 2012 r., a prośbę o przywrócenie terminu złożyła w dniu 16 sierpnia 2012r., czyli 2 dni po terminie. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, uznać należało, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła J.J. wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła m. in., że nie rozumie dlaczego w postanowieniu organu jest mowa o terminie 7 dni, skoro odwołanie składa się w terminie 14 dni. Wskazała także, że od decyzji organu pierwszej instancji nie mogła się odwołać w terminie, gdyż nie wiedziała o takim rozstrzygnięciu i o ustanowieniu osoby ją reprezentującej. W mieszkaniu, o którym mowa w niniejszej sprawie, zamieszkiwała w nieświadomości, że jest z niego wymeldowana. Skarżąca odniosła się również merytorycznie do treści decyzji z dnia [...] marca 2012 r. powołując się na okoliczności, które - w jej ocenie - doprowadziły do wydania tego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd zacytował przepis art. 58 § 1, 2 i 3 K.p.a. i podniósł, że z prawidłowych ustaleń organu, znajdujących potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i wyjaśnieniach skarżącej złożonych na rozprawie przed Sądem w dniu 30 stycznia 2013 r., wynika, iż przyczyną uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania było to, że nie wiedziała o treści decyzji Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. Przyczyna ta ustała w dniu 7 sierpnia 2012 r., albowiem, jak stwierdziła sama skarżąca w odwołaniu z dnia 16 sierpnia 2012 r., wtedy dowiedziała się o wymeldowaniu, uzupełniając dodatkowo na rozprawie, że w tym dniu okazano jej kopię decyzji i zapoznała się z aktami administracyjnymi. Nieprzywracalny, siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, o jakim mowa w zacytowanym wyżej art. 58 § 2 K.p.a., upływał więc w dniu 14 sierpnia 2012 r. Tymczasem prośbę tę skarżąca wniosła wraz z odwołaniem w dniu 16 sierpnia 2012 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowemu terminowi. W konsekwencji Sąd stwierdził, że prawidłowo organ przyjął, iż przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia odwołania nie było w tej sytuacji możliwe. Zdaniem Sądu ponieważ odmowa przywrócenia terminu musiała nastąpić z uwagi na niespełnienie warunku formalnego z art. 58 § 2 K.p.a., na istotę rozstrzygnięcia nie mogły wpłynąć okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminu i uprawdopodobnienia bądź braku uprawdopodobnienia, że opóźnienie nastąpiło bez winy skarżącej. W konsekwencji odniesienie się do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd uznał za bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła J.J. zaskarżając punkt 1 zakwestionowanego orzeczenia. Wyrokowi temu zarzucono: - obrazę art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu administracji o wymeldowaniu skarżącej, bowiem w postępowaniu przed organem zaszły przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a mianowicie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez nienależyte reprezentowanie skarżącej w postępowaniu administracyjnym poprzez wyznaczonego dla niej kuratora, który nie podjął żadnych działań mających na celu ochronę praw skarżącej, w szczególności nie podjął działań zmierzających do ustalenia miejsca pobytu skarżącej w celu powiadomienia jej o stanie sprawy oraz nie złożył odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji o wymeldowaniu. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaś pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za udzielenie skarżącej z urzędu pomocy prawnej oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w całości ani w części. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji wyrażonym w zaskarżonym wyroku, iż w sprawie nie doszło do uchybienia skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o wymeldowaniu. W ocenie skarżącej została ona pozbawiona możności obrony swoich praw, gdyż wyznaczony kurator nie podjął żadnych czynności. Zatem wyłącznie formalna obecność kuratora w postępowaniu jest nie do pogodzenia z zasadą należytej reprezentacji jej praw. Powyższe powoduje, że decyzja o wymeldowaniu skarżącej jest nieważna. W tym stanie rzeczy, zdaniem pełnomocnika skarżącej, rozważania Sądu o zasadności bądź nie powodów odmowy przywrócenia terminu skarżącej do złożenia odwołania od ww. decyzji są przedwczesne, bowiem uchylenie decyzji winno nastąpić ze względu na nieważność postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie na uwzględnienie nie zasługiwał jedyny zarzut skargi kasacyjnej, a to zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Naruszenie tych przepisów skarżąca powiązała z faktem, że w postępowaniu przed organem administracji doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez nienależyte reprezentowanie skarżącej przez wyznaczonego dla niej kuratora, który nie podjął żadnych działań mających na celu obronę praw skarżącej, a w szczególności nie podjął żadnych działań w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącej oraz nie złożył odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji o wymeldowaniu. Zatem z treści wskazanego wyżej zarzutu jednoznacznie wynika, iż strona odnosi swoje zastrzeżenia wyłącznie do decyzji organu o jej wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, czyniąc Sądowi pierwszej instancji zarzut niewyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Tymczasem przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji nie była ww. decyzja o wymeldowaniu, ale postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] września 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. z tego powodu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Zgodnie z treścią art. 58 § 2 K.p.a. "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalenia organu co do tego, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania już po terminie siedmiu dni zakreślonym normą art. 58 § 2 K.p.a., zasługiwały na akceptację. Zostały one także w pełni podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z akt sprawy wynika bowiem, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała w dniu 7 sierpnia 2012 r., gdyż w tej dacie skarżąca dowiedziała się o wymeldowaniu – w tym dniu okazano jej decyzję i zapoznała się z aktami sprawy. Zatem nieprzywracalny siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął z dniem 14 sierpnia 2012 r., zaś prośba ta została złożona dopiero w dniu 16 sierpnia 2012 r. Powyższych ustaleń Sądu pierwszej instancji autor skargi kasacyjnej w ogóle nie kwestionuje, skupiając podniesiony zarzut i argumentację na jego poparcie wyłącznie na kwestii nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji, zakończonego decyzją o wymeldowaniu skarżącej. Jednakże umknęło uwadze strony skarżącej, że w skardze na akt dotyczący odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, sąd nie może badać legalności decyzji pierwszoinstancyjnej, gdyż wykracza to poza granice rozpoznawanej sprawy. Powyższe wynika z normy art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z treścią której "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Zaś rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Bowiem zaskarżenie danego aktu oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została w tym akcie rozstrzygnięta – w niniejszej sprawie kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaś kwestia wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z konkretnie oznaczonego lokalu nie mieści się granicach sprawy zakreślonej ww. przedmiotem zaskarżenia do Sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że w postępowaniu przed Wojewodą Świętokrzyskim zakończonym wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu brak jest podstaw do stwierdzenia, by doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Okoliczności takich nie wskazuje skarga kasacyjna, zaś argumenty o wadliwości postępowania przed Prezydentem Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego nie mogły odnieść zamierzonego skutku z powodu przyczyn które wskazano wyżej. Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.