II OZ 1080/12

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 605/12, o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 605/12, oddalił wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. K. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazał, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z odszkodowania w wysokości 700 zł., nie korzysta ze świadczeń socjalnych, nie posiada oszczędności, ani samochodu. Do majątku trwałego zaliczył nieruchomość - nieukończony pawilon usługowo - handlowy o pow. zabudowy 88,8 m2. Wnioskodawca wskazał, że ponosi miesięczne koszty w następującej wysokości – 400 zł na żywność, 100 zł na leki, 30 zł za telefon, 170 zł z tytułu ubezpieczenia i kosztów dojazdu i innych. Dodał, ze posiada zadłużenie w wysokości 57 300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych. Ma chory kręgosłup i wadę słuchu. Jego żona otrzymuje emeryturę, którą przeznacza na własne utrzymanie. Skarżący w sprzeciwie wskazał, że żona J. K. z uwagi na ochronę danych osobowych nie wyraziła zgody na podawanie informacji o jej dochodach i majątku. Z uwagi na okoliczność, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do ustalenia faktycznej sytuacji materialnej i tym samym do podjęcia decyzji w zakresie przyznania prawa pomocy, na mocy zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy oraz ich potwierdzenia wskazanymi w zarządzeniu dokumentami. Wnioskodawca w odpowiedzi na ww. zarządzenie przesłał wyciąg z rachunku bankowego celem wykazania, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, że kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2012 r. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy, jednakże nie podał pozostałych informacji, wskazanych w zarządzeniu. W związku z tym Sąd Wojewódzki stwierdził, że złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, na której spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Posiadane informacje są niepełne i z tego względu Sąd Wojewódzki oddalił wniosek na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego, ponieważ w jego ocenie, we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją trudną sytuację materialną i fakt, że jest bezrobotny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Zaistniała sytuacja obligowała Sąd Wojewódzki do dokonania oceny sytuacji majątkowej strony wyłącznie na podstawie złożonego, urzędowego formularza. Podkreślić należy, że skarżący w zażaleniu nie podniósł żadnych argumentów wskazujących na przyczyny, dla których nie wykonał skierowanego do niego wezwania. Zasadą jest, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.