II OW 12/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz ( spr.) sędzia NSA Tadeusz Geremek Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy R. z dnia [...] nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą G. a Wojewodą P. w przedmiocie wskazania organu właściwego co do wydania opinii w zakresie sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji i uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji postanawia wskazać Wojewodę P. jako organ właściwy do wydania opinii w zakresie sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji polegających na przebudowie dróg gminnych Gminy R., a następnie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji tych inwestycji. UZASADNIENIE II OW 12 / 08 UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. Wójt Gminy R. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą G. a Wojewodą P. w celu ustalenia, który z tych organów jest właściwy w myśl przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129 poz. 902 z późn. zm.) do wydania opinii co do konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko inwestycji polegających na przebudowie dróg gminnych w miejscowościach K. oraz M. gm. R. zaplanowanych do realizacji na obszarze Natura 2000, a następnie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji tych inwestycji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że na wniosek Gminy R. zostały wszczęte postępowania mające na celu ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji polegających na przebudowie dróg gminnych w miejscowościach K. i M.. Planowane przedsięwzięcia zgodnie z §3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) są zaliczane do II grupy. Ponadto przedsięwzięcia położone są w Obszarze Natura 2000 – [...] [...] i jednocześnie mogą oddziaływać na obszar Natura 2000 . Wójt Gminy zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zobowiązany jest wydać postanowienia co do konieczności sporządzenia raportów oddziaływania na środowisko przedmiotowych inwestycji i ich ewentualnych zakresów. Warunkiem wydania postanowień jest w myśl art. 51 ust. 3 przytoczonej ustawy zasięgnięcie opinii właściwego organu z zakresu ochrony środowiska. Na etapie opiniowania Wojewoda w pismach z dnia [...] oraz z dnia [...] wypowiedział się co do braku potencjalnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu inwestycji na stan obszarów Natura 2000 i braku konieczności sporządzenia raportów oddziaływania na środowisko przedmiotowych inwestycji. Jednocześnie w swoich pismach Wojewoda P. pouczył organ, iż dalsze postępowanie w przedmiotowych sprawach wymaga uzgodnienia ze Starostą G. Na wnioski w sprawie wyrażenia opinii Starosta G. odpowiadał w pismach z dnia 23 stycznia 2008 r. oraz z dnia 16 stycznia 2008r. powołując się na wyrok wydany przez NSA w dniu 7 grudnia 2006r sygn. akt II OW 31/06 w podobnej sprawie, z którego wynika że właściwym w sprawie zaopiniowania i uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji jest Wojewoda . W tym stanie rzeczy Wójt Gminy stwierdził, iż jako organ zobligowany do wydania postanowień w przedmiocie sporządzenia raportów oddziaływania inwestycji na środowisko i ich ewentualnych zakresów, a następnie uzgodnienia z właściwymi organami środowiskowych uwarunkowań oddziaływania przedmiotowych inwestycji na środowisko nie może dalej prowadzić postępowań, ponieważ żaden z w/w organów nie uznaje się za właściwy w tym przedmiocie. W tej kwestii wypowiedziało się Ministerstwo Środowiska w piśmie z dnia 3 stycznia 2008 r., z którego wynika iż właściwość w tej sprawie leży po stronie Wojewody. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wojewoda P. wskazał, że Wojewódzki Konserwator Przyrody działający z upoważnienia Wojewody P. pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. oraz pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. stwierdził, iż planowane przedsięwzięcia nie będą miały potencjalnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu na stan obszaru Natura 2000 i nie wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko pod względem ewentualnych skutków planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Jednocześnie w przedmiotowych pismach zostały zamieszczone informacje, iż dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie wymaga uzgodnienia z organem ochrony środowiska, którym w analizowanym przypadku staje się starosta. Swoją niewłaściwość do załatwienia kwestii będącej przedmiotem niniejszej sprawy Wojewoda wywiódł z treści art. 378 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym organem ochrony środowiska w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony jest wojewoda, natomiast w przypadku braku oddziaływania, co zostało zawarte w wyżej wskazanych opiniach wydanych przez Wojewodę, organem właściwym co do wydania opinii jest starosta. Starosta G. w odpowiedzi na wniosek Wójta w niniejszej sprawie stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z póź. zm. ) jest zaliczane do tzw. II grupy i może oddziaływać na obszar Natura 2000. Zatem właściwość Wojewody zdaniem Starosty w niniejszej sprawie określa art. 51 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150), a więc wynika ona z potencjalnej możliwości znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129 poz. 902 z późn. zm. ) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2; 3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Ust. 2 powołanej wyżej regulacji przewiduje, iż obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, "...o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko....". Należy zaznaczyć, że planowane przedsięwzięcie w niniejszej sprawie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest fakultatywne tj. wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Powyższe przedsięwzięcie wyczerpuje zatem dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska. Stosownie do przepisu art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, postanowienie stwierdzające obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 powyższej ustawy, poprzedza wydanie opinii co do konieczności jego sporządzenia. Dla ustalenia, który ze wskazanych przez wnioskodawcę organów jest właściwy do wydania powyższej opinii stwierdzić należy, iż organami właściwymi do uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są te same organy, które są właściwe w przedmiocie zaopiniowania postanowienia zobowiązującego do sporządzenia raportu (por. M. Żak: komentarz do ustawy z dnia 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, Systemem Informacji Prawnej LEX 2006 )." Taki też pogląd wyrażono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OW 31/06 – opubl. w LEX nr 295035), który wobec braku zmiany w tym zakresie stanu prawnego, skład orzekający w sprawie niniejszej podziela. Przepis art. 56 ust. 1b ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi, iż przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ uwzględnia uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Ostatnia z wymienionych regulacji wskazuje, iż w przypadku przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 powoływanej ustawy przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z wojewodą ( art. 48 ust. 2 pkt 3 lit "b" ustawy Prawo ochrony środowiska). Mając zatem na uwadze powyższe względy, za organ właściwy do zaopiniowania konieczności sporządzenia raportu, a następnie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji tych inwestycji należy uznać Wojewodę P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.