III SA/Po 503/22

SENTENCJA Dnia 17 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2022 roku sprawy ze skargi K.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 maja 2022r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na pismo o wykonaniu środka karnego w postaci zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane "Kolegium" lub "organ") z 30 maja 2022 r. nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania K. A. (zwanego "stroną" lub "skarżącym"), na pismo Starosty [...] z 4 kwietnia 2022 r. nr [...] Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy. Prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w O. z 28 stycznia 2022 r., wydanym w sprawie II K 189/21, wymierzono wobec strony łączny dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt 2 wyroku). Zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się wyroku tj. od 5 lutego 2022 r. W wykonaniu ww. prawomocnego wyroku, pismem z 4 kwietnia 2022 r. nr [...], zatytułowanym "zawiadomienie o wykonaniu środka karnego" Starosta O. zawiadomił stronę o wykonaniu wyżej wskazanego środka karnego. Stronę poinformowano również o zatrzymaniu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii: A1, A, B1, B, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE, T, A2 na okres dożywotni. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 13 maja 2022 r. W piśmie z 16 maja 2022 r. zatytułowanym "odwołanie na środek karny", skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wpłynęło do Starostwa w dniu 19 maja 2022 r. strona zakwestionowała wydany wyrok karny z 28 stycznia 2022 r. w zakresie orzeczenia o całkowitym zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych. Strona zakwestionowała kwalifikację prawną czynu, jak również fakt orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów wszystkich kategorii zaprzeczając, że dopuściła się przestępstwa, za które została skazana prawomocnym wyrokiem karnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z 30 maja 2022 nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania K. A. na pismo Starosty [...] z 4 kwietnia 2022 r. nr [...] W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że przepisy art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych nie przewidują, aby Kolegium było organem właściwym do rozpoznania zażaleń na wszelkie pisma, które organy administracji publicznej kierują do stron postępowania. W ocenie Kolegium nie ma podstaw do rozpoznania zażalenia na ww. pismo organu z 4 kwietnia 2022 r. gdyż nie stanowi ono decyzji ani postanowienia. Nie dotyczy również ponaglenia ani nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący wskazał, że nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia wyroku karnego. Wskazał, iż kwestionuje "postanowienie administracyjne" w sprawie "cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami" wszystkich kategorii, co utrudnia mu prowadzenie gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 28 października 2022 r. pełnomocnik ustanowiony z urzędu dla skarżącego podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, względnie o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone nawet w części. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że stanowisko wyrażone przez organ jest nieuzasadnione, w związku z czym skarga zasługuje w jego ocenie na uwzględnienie. Nie podano przy tym uzasadnienia dla poparcia stanowiska strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego podlega oddaleniu w całości. Zgodnie bowiem z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.) w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium kończące postępowanie administracyjne, a zatem zaszły przesłanki przewidziane w przepisie art. 119 pkt 3 P.p.s.a do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Odnosząc się do meritum sprawy należy wskazać, że sąd administracyjny, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisie art. 106 § 3 P.p.s.a., nie dokonuje ustaleń faktycznych, jak również nie rozstrzyga sprawy co do istoty, lecz dokonuje kontroli działalności organów administracji publicznej w zakresie prawidłowości zastosowania przez organ przepisów proceduralnych jak i materialnoprawnych. Sąd, aby mógł orzec o uchyleniu postanowienia, muszą zajść ściśle wskazane w przepisach P.p.s.a. przesłanki ustawowe. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia postanowienia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 t.j. zwanej P.p.s.a.) zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, że przedmiotowe zawiadomienie o wykonaniu środka karnego nie stanowi postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, ani też nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie i w przypadku braku substratu zaskarżenia należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne. Niewątpliwym jest, że na mocy prawomocnego wyroku karnego z 28 stycznia 2012 r. wobec skarżącego orzeczono środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia wyroku tj. od 5 lutego 2022 r. Wyżej wskazane zdarzenie prawne tj. orzeczenie środka karnego spowodowało określone skutki prawne w postaci konieczności zawiadomienia strony przez starostę o wykonaniu środka karnego, co nastąpiło pismem z 4 kwietnia 2022 r. Istotą zarzutów zawartych zarówno w piśmie z 4 kwietnia 2022 r. złożonym w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze było wyrażenie przez stronę niezadowolenia z faktu cofnięcia uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi i kwestionowanie ustaleń dokonanych przez sąd karny. Zawiadomienie z 4 kwietnia 2022 r. o wykonaniu środka karnego zostało zatem potraktowane przez stronę jak decyzja administracyjna cofająca uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi wszystkich kategorii. W istocie jednak zawiadomienie o wykonaniu środka karnego nie cofa przyznanych uprawnień, a jedynie informuje o tym fakcie stronę. W szczególności ani Starosta, ani Kolegium nie pobawili strony uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi. Starosta zawiadamiając stronę o wykonaniu środka karnego był związany ustaleniami wyroku karnego, który stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 t.j. zwanego K.p.a.). Czyn obywatela wypełniający znamiona odpowiedniego przestępstwa podlega ocenie sądu powszechnego zarówno pod kątem tego czy zachodzą przesłanki obligatoryjnego, jak i fakultatywnego orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jak również sąd ten ocenia zakres przedmiotowy i czasowy orzekanego zakazu. To sąd karny rozstrzyga czy w konkretnym stanie faktycznym należy orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, czy też orzec jedynie o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii. Od wyroku karnego, w którym orzeczono kwestionowany przez stronę środek karny strona miała możliwość wniesienia środków zaskarżenia do sądu powszechnego drugiej instancji i tym samym zakwestionowania ustaleń sądu karnego. Należy wskazać, że prawidłowo Kolegium stwierdziło, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż pismo z 4 kwietnia 2022 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, od której przysługuje stronie odwołanie. W szczególności nie stanowi ono decyzji wydanej w trybie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2021.1212 t.j.). Zawiadomienie z 4 kwietnia 2022 r. nie zostało nazwane decyzją, na co wskazuje sam tytuł, w piśmie tym nie zawarto pouczenia co do możliwości odwołania się. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z wyżej wskazanego przepisu wynika, że odwołanie przysługuje stronie jedynie od decyzji administracyjnej. W przepisie art. 107 K.p.a. wskazano elementy umożliwiające zakwalifikowanie danego orzeczenia jako decyzji administracyjnej tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie służy od decyzji odwołanie, podpis oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do wydania decyzji. Niezbędnym warunkiem dla uznania, że dane pismo jest decyzją administracyjną jest co najmniej oznaczenie organu, adresata pisma, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego organu. Pismo z 4 kwietnia 2022 r. nie zawiera również podstawowych składników decyzji wymienionych w art. 107 K.p.a. tj. jak chociażby rozstrzygnięcie w sprawie, czy też pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. Przedmiotowe zawiadomienie o wykonaniu środka karnego nie jest władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej (decyzją administracyjną) i nie cofa stronie uprawnień do kierowania pojazdami. Informuje jedynie stronę, że organ wykonał środek karny. W doktrynie na tle przepisu art. 134 K.p.a. rozróżnia się przedmiotowe i podmiotowe przyczyny niedopuszczalności odwołania. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia lub niemożliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje natomiast sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 K.p.a. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji, (por: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że odwołanie nie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Zaskarżone postanowienie Kolegium stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie lub zażalenie nie może zostać rozpoznane. Wobec braku przedmiotu zaskarżenia, w sytuacji gdy sprawa nie została załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienia, a strona wniosła odwołanie od informacji (zawiadomienia) udzielonej jej przez organ pierwszej instancji, to organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.