I OSK 2331/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. P. i W. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej J. P. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 240/20 sprawy ze skargi J. P. i W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 29 maja 2020 r., III SA/Łd 240/20, oddalił skargę J. P. i W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go postanowienia "ze względu na fakt, iż utrzymanie jej w mocy przez czas trwania postępowania przed Sądem spowoduje nieodwracalne skutki niekorzystne dla Skarżących, wynikające ze złej sytuacji majątkowej J. i W. P.". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący są emerytami, a ich sytuacja materialna jest zła. Brak wstrzymania wykonalności zaskarżonego orzeczenia może doprowadzić do pogłębienia się złej sytuacji ekonomicznej w związku z koniecznością zapłaty orzeczonej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Z powołanego przepisu wynika, że to na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako tej, która potencjalnie czerpie korzyść z tej instytucji, spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności, popartych stosownymi twierdzeniami i dokumentami, pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznając wniosek skarżących kasacyjnie w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu, albowiem art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie wstrzymania wykonania aktów, bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będącym przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a na mocy art. 193 p.p.s.a. może on być odpowiednio stosowany w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego skargą kasacyjną. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 p.p.s.a.). Powyższe oznacza zatem, że brak jest podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w p.p.s.a., jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania nieprawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 11 kwietnia 2019 r., I OSK 774/19). Wobec tego, skoro skarżący w skardze kasacyjnej zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi, to wniosek taki należało odrzucić jako niedopuszczalny. Odnosząc się zaś do drugiego zawartego w skardze kasacyjnej wniosku, tj. wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący poza samym ogólnym stwierdzeniem, że utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia spowoduje nieodwracalne i niekorzystne dla nich skutki polegające na pogłębieniu się ich złej sytuacji ekonomicznej nie wykazali, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący we wniosku powołali jedynie stosowny przepis, ale wniosek nie został w należyty sposób uzasadniony. Nie przedstawili swojej sytuacji majątkowej i nie powiązali wysokości ustalonych kosztów z tą sytuacją. Brak merytorycznego i rzeczowego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Rolą sądu nie jest domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FZ 223/10 oraz z 15 lutego 2011 r., II OZ 73/11). Ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi czy skargi kasacyjnej. Niewątpliwie we wniosku skarżący powinni wykazać okoliczności, które uzasadniają ich twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Co do zasady skutki finansowe rozstrzygnięć administracyjnych są skutkami odwracalnymi. W przedmiotowej sprawie skarżący powołują się na możliwość spowodowania przez zaskarżone postanowienie nieodwracalnych i niekorzystnych skutków ekonomicznych związanych z koniecznością zapłaty orzeczonej kwoty, która w ich ocenie może doprowadzić do pogorszenia się ich sytuacji finansowej. Zauważyć jednak należy, że wniosek skarżących w tej kwestii nie został poparty jakimikolwiek dowodami, które stanowiłyby potwierdzenie ich sytuacji materialnej. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w której skarżący domagają się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu wyłącznie o ich twierdzenia, zaś jak wskazano wyżej sytuacja taka jest niedopuszczalna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zawartym w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu skarżący nie wykazali, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 2. sentencji.