III SA/Kr 846/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Jakub Makuch Sędziowie: S WSA Katarzyna Marasek-Zybura ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 marca 2022 r. znak SKO.TS/4123/1/2022 w przedmiocie odmowy uzgodnienia udzielenia zezwolenia na wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza na rzecz skarżącego Stowarzyszenia O. [...] w K. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r., znak SKO.TS/4123/1/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o uchyleniu postanowienia Burmistrza W. z dnia 15 grudnia 2021 r. o odmowie uzgodnienia udzielenia zezwolenia na wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób dla P. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. przy ulicy [...] na linii A. – W. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 22a ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 919, dalej: "u.t.d.") oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."). Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r. Burmistrz W. orzekł o odmowie uzgodnienia udzielenia zezwolenia na wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób dla przewoźnika P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. W uzasadnieniu organ wskazał, że na linii komunikacyjnej A. – W. w chwili obecnej przewozy wykonuje dwóch przewoźników na czterech liniach komunikacyjnych, łączna liczba kursów wg zatwierdzonych rozkładów jazdy wynosi 125 kursów. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone m. in. skarżącemu. Zażalenie od postanowienia wniosła spółka P. sp. z o.o. Postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ocenie Kolegium, organ powinien był badać jedynie istotne okoliczności, które dotyczą przebiegu planowanej linii komunikacyjnej na terenie miasta W., tj. dokonać oceny, czy projektowana linia komunikacyjna na terenie gminy spełnia oczekiwania w zakresie częstotliwości, jakości, zachowania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także czy spełnia ewentualne oczekiwania i postulaty lokalnej społeczności. Natomiast sprawdzenie, czy linia będzie stanowić zagrożenie dla innych przewoźników należy do kompetencji organu wydającego zezwolenie w sprawie wykonywania regularnych przewozów. Postanowienie Kolegium zostało doręczone P. sp. z o.o., nie zostało natomiast doręczone skarżącemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu; - art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpoznanie sprawy w jej całokształcie wynikającym z zasad ogólnych k.p.a. oraz naruszenie art. 89 § 2 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy w sprawie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o uwzględnienie skargi. SKO w Krakowie wskazało, że w postępowaniu została naruszona zasada czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed organem II instancji, a organ nie miał wiedzy o dopuszczeniu skarżącego do postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było, że postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r. Starosta W. dopuścił skarżącego do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie krajowego drogowego przewozu regularnego na linię A. – W., wszczętej na wniosek P. sp. z o.o. Bezsporną okolicznością jest również, że skarżący brał udział w postępowaniu o uzgodnienie zezwolenia na wykonywanie drogowego przewozu osób dla P. przed organem I instancji – Burmistrzem W. Niesporną okolicznością jest również, że w postępowaniu przed organem II instancji- Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie skarżący nie brał udziału, nie zostało mu również doręczone wydane postanowienie. Kolegium w odpowiedzi na skargę potwierdziło, że skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji, ponieważ Kolegium nie miało wiedzy na temat postanowienia Starosty W. z dnia 4 listopada 2021 r., a w rezultacie nie zapewniło skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w postępowaniu przed organem II instancji. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ w postępowaniu nie brał udział skarżący. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się m. in. art. 145 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednoznacznie, że nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania stanowi naruszenie procedury administracyjnej, a tym samym stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el 2022). Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że wystarczy brak uczestnictwa strony w jednej z faz postępowania, np. w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 14.06.2019 r., II OSK 1442/18, CBOSA). W wyroku z dnia 1 października 2019 r. NSA wskazał: "Pozbawienie udziału strony w postępowaniu to również pozbawienie udziału w czynnościach decydujących, a zatem obejmuje przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji". W związku z faktem, że skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu przed organem II instancji, doszło również do naruszenia wskazanego w skardze oraz odpowiedzi na skargę art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie wskazuje się, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., I OSK 842/21, CBOSA). Niewątpliwie w toku postępowania przed organem II instancji skarżący został pozbawiony możliwości ustosunkowania się zebranych w sprawie materiałów dowodowych, nie miał też wiedzy o złożonym zażaleniu i jego treści, nie mógł przedstawić w tym zakresie własnego stanowiska. Sąd nie odnosił się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących merytorycznej polemiki z zaskarżonym postanowieniem, ponieważ ze względu na uwzględnienie zarzutu pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu przed organem II instancji, byłoby to przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze Krakowie zapewni skarżącemu czynny udział w postępowaniu przed organem II instancji, a następnie wyda rozstrzygnięcie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Mając na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.