II SA/Gl 629/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.z dnia [...] nr [...] 2) umarza postępowanie administracyjne, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 697 zł ( słownie: sześćsetdziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o zatrzymaniu B. L. (dalej: skarżąca), prawa jazdy kategorii B numer [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] r., Komendant Wojewódzki Policji w K. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącej, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 98, poz. 602 ze zm.), w związku z wielokrotnym naruszeniem przez skarżącą przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o skierowaniu skarżącej na egzamin państwowy w zakresie kategorii "B" prawa jazdy, uzasadniając decyzję przekroczeniem liczby uzyskanych punktów karnych w ciągu roku, których łącznie skarżąca otrzymała 26. Przesyłka zawierająca wskazaną decyzję nie została skarżącej doręczona – zgodnie z adnotacją doręczyciela, próby jej doręczenia były podejmowane w dniach [...], [...] i [...] r. Następnie w wyniku kontroli policyjnej, pismem z dnia [...] r., Komenda Powiatowa Policji w B. skierowała do Urzędu Miasta w B. wniosek o wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącej prawa jazdy. W wyniku wskazanego zawiadomienia pismem z dnia [...] r., zawiadomiono skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o zatrzymaniu skarżącej prawa jazdy i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, że do organu I instancji wpłynął wniosek Śląskiego Wojewódzkiego Komenda Policji z dnia [...] r., o skierowaniu skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W związku z okolicznością przekroczenia 24 punktów karnych, i wskazanym wnioskiem, [...] r. zostało skarżącej zatrzymane prawo jazdy. Wskazano tutaj na treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, starosta winien wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów, jedocześnie odkreślono, że taka decyzja ma charakter związany. Odwołanie od tej decyzji złożył pełnomocnik skarżącej, wskazując na naruszenie: a) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku niedokonania dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy; b) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 6, art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a. c) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka zatrzymania prawa jazdy, ze względu na przekroczenie liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, w okresie od [...] r. do [...] r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest aktem związanym. Pismem z dnia 30 marca 2020 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów tak jak w odwołaniu, a dodatkowo również naruszenie: a) art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść skarżącej, b) art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy, c) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o kompletny materiał dowodowy, po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wskazanych decyzji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., poz. 541 ze zm.), dalej ustawa zmieniająca. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. Prawa o ruchu drogowym, dalej: pr. o. r. d.). Wprowadzona tym przepisem sankcja obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana w związku z otrzymaniem przez skarżącą 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Rozstrzygnięcie podjęto w czasie, gdy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej już obowiązywał, jednakże należy rozważyć czy powyższy przepis mógł znaleźć zastosowanie do naruszeń popełnionych przez skarżącą, w okresie przed jego wejściem w życie. W ocenie Sądu, zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej do zdarzeń mających miejsce w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit, wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP), skoro do "zamkniętego" zdarzenia prawnego stosowany byłby przepis nie obowiązujący w dacie jego zaistnienia. Nie jest to zatem problem retrospektywnego zastosowania art. 7 ust. 1 pkt. 5, ale kwestia nadania mu retroaktywnego działania. Zwraca na to uwagę NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I OSK 1787/17: Rozróżnić należy retrospektywność (kiedy nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione). Nie można jednak mówić o retrospektywności, gdy wszystkie zdarzenia polegające na naruszeniu przepisów ruchu drogowego, które skutkowały naliczeniem 25 punktów, miały miejsce przed dniem 18 maja 2015 r., a więc przed wejściem w życie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej (a równocześnie wszystkie te zdarzenia miały miejsce po utracie mocy obowiązującej art. 138 ust. 1 p.r.d.). Nas marginesie przyjdzie zauważyć, że art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, obowiązujący w dacie orzekania przez organy podejmujące rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, stanowił, że w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Dla ustawodawcy istotnym momentem dla przyjęcia stanu prawnego, który winien mieć zastosowanie wobec kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego, skutkujących przekroczeniem 24 punktów, jest dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie tak wyznaczonej dopuszczalnej liczby punktów (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1787/17; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 75/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 374/16, CBOSA). Wobec tego, jedynie w stosunku do zdarzeń, które miały miejsce po dniu 18 maja 2015 r. istnieje możliwość zastosowania sankcji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznać należało za naruszające art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej w sposób mający wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. (punkt 1. sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł.