II Ca 3052/24
Common courts2025-04-17
Case number
II Ca 3052/24
Judgment date
2025-04-17
Type
DECISION
Judges
Liliana Kaltenbek (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygn. akt II Ca 3052/24</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 17 kwietnia 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col/>
<col/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>Sędzia Liliana Kaltenbek</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. w Krakowie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. K.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">K. W.</span>
</p>
<p>o wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej</p>
<p>na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 2 września 2024r., sygnatura akt DzKw/KR1P/00055158/24</p>
<p>postanawia:</p>
<p>oddalić apelację.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Liliana Kaltenbek</em>
</p>
<p>Sygn. akt II Ca 3052/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2025 r.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 2 września 2024r. Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie oddalił wniosek <span class="anon-block">J. K.</span> o wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca domagał się ujawnienia w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> ostrzeżenia o sporze o własność lokalu, toczącym się w postępowaniu w sprawie I C 1747/20 przed Sądem Okręgowym w Krakowie. Wnioskodawca przedłożył pismo Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydziału Cywilnego, z dnia 21 września 2022 roku zawiadamiające o odwołaniu posiedzenia w sprawie I C 1747/20 z powództwa <span class="anon-block">J. K.</span> przeciwko <span class="anon-block">J. R.</span> o unieważnienie umowy (k. 75). Wnioskodawca wskazał także, że wniosek wnioskodawcy o zabezpieczenie powództwa w sprawie przed Sądem Okręgowym w Krakowie jest w trakcie rozpoznawania.</p>
<p>Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 roku oddalił wniosek o wpis, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że do wniosku nie dołączono dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę ujawnienia w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Okręgowym w Krakowie postępowaniu.</p>
<p>Wnioskodawca w ustawowym terminie wniósł skargę na wyżej wskazane postanowienie, wnosząc o dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca wyjaśnił, że jego wniosek o zabezpieczenie złożony w sprawie I C 1747/20 nie został jeszcze rozpoznany, zaś brak wpisu ostrzeżenia umożliwia ujawnionemu w księdze wieczystej właścicielowi nieruchomości przeniesienie własności nieruchomości bez poinformowania nabywcy o sporze własnościowym.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił, że <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span> prowadzona jest dla lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Z prawem własności wskazanego lokalu związany jest udział w nieruchomości wspólnej objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą (...)</span> w wysokości 3/125 części. W dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości ujawniona jest <span class="anon-block">K. W.</span>, która nabyła prawo własności nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia 13 lipca 2017 roku od <span class="anon-block">J. R.</span>. <span class="anon-block">J. R.</span> nabyła zaś udział w wysokości 5/6 części w prawie własności nieruchomości od wnioskodawcy <span class="anon-block">J. K.</span> na podstawie umowy sprzedaży z dnia 2 września 2009 roku. W dziale III księgi wieczystej ujawnione jest roszczenie Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> o roczną opłatę przekształceniową z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. W dziale IV księgi wieczystej ujawnione są dwie hipoteki umowne na rzecz <span class="anon-block">Z. G.</span>. Wnioskodawca <span class="anon-block">J. K.</span> zainicjował postępowanie w sprawie I C 1747/20 przed Sądem Okręgowym w Krakowie, I Wydziałem Cywilnym, przeciwko <span class="anon-block">J. R.</span>, o unieważnienie umowy.</p>
<p>W rozważaniach prawnych Sąd pierwszej instancji ocenił, że wniosek o wpis podlegał oddaleniu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 1)">art. 626<sup>
<!-- -->8</sup> § 1 k.p.c.</a> wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup>
<!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> rozpatrując wniosek o wpis Sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup>
<!-- -->9</sup> k.p.c.</a>, sąd oddala wniosek o wpis w księdze wieczystej jeżeli brak jest podstaw do jego dokonania lub istnieją przeszkody do dokonania wpisu. Przedłożony przez wnioskodawcę dokument w postaci pisma Sądu Okręgowego w Krakowie zawiadamiającego o odwołaniu posiedzenia w sprawie I C 1747/20, nie uzasadniał dokonania w dziale III <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> żądanego wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym. Przedłożony dokument nie może bowiem stanowić podstawy żądanego wpisu pod względem merytorycznym.</p>
<p>Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony i obejmuje dokonywanie wpisów w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty oraz w przypadkach ustawowo przewidzianych. Podstawę wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym może stanowić wyłącznie odpis wydanego w tym postępowaniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 755;art. 755 § 1;art. 755 § 1 pkt. 5)">art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c.</a> postanowienia sądowego o udzieleniu zabezpieczenia konkretnego roszczenia, opatrzony wzmianką o wykonalności lub klauzulą prawomocności. Brak takiego dokumentu uniemożliwia dokonanie wpisu. Sama informacja o toczącym się postępowaniu sądowym nie uzasadnia dokonania wpisu. Konieczne jest wydanie przez sąd rozpoznający konkretną sprawę cywilną rozstrzygnięcia potwierdzającego zasadność ujawnienia w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Rozstrzygnięcie to przybiera zaś postać postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd wieczystoksięgowy nie może samodzielnie zabezpieczyć jakiegokolwiek roszczenia cywilnego, zaś wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym wyłącznie w oparciu o informację o toczącym się postępowaniu, skutkowałby nieodpuszczalnym zabezpieczeniem roszczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym.</p>
<p>Z treści skargi wynika zarazem, że wnioskodawca złożył wniosek o zabezpieczenie jego roszczenia w sprawie I C 1747/20. Wniosek o wpis powinien zostać wniesiony dopiero po ewentualnym uzyskaniu przez wnioskodawcę postanowienia o zabezpieczeniu jego roszczenia przez wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej.</p>
<p>Z rozstrzygnięciem tym wnioskodawca się nie zgodził. W złożonej apelacji zarzucił Sądowi Rejonowemu:</p>
<p>- zatajenie przed potencjalnym nabywcą nieruchomości, że toczy się spór prawny o prawo do jej własności. Wnioskodawca posiada informacje, że aktualny dysponent nieruchomości poszukuje nabywcy,</p>
<p>- zatajenie tej informacji wprowadza w błąd nabywcę i powoduje niekorzystne dla niego rozporządzenie się własnym majątkiem o dużej wartości,</p>
<p>- zwalnia sprzedawcę od wszelkiej odpowiedzialności za zbycie nieruchomości w złej wierze gdyż powoła się na wiarygodność księgi wieczystej,</p>
<p>Przy tak sformułowanych zarzutach wnioskodawca zaapelował o rozsądek i zmianę zaskarżonego postanowienia przynajmniej do czasu wyroku Sądu Okręgowego objętego sygn. I C 1747/20.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył co następuje.</p>
<p>Apelacja jest oczywiście bezzasadna.</p>
<p>Wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie żadnego dokumentu, który mogłaby być podstawą wpisu do księgi wieczystej. W szczególności dokumentem takim nie jest pismo zawiadamiające o odwołaniu posiedzenia w sprawie I C 1747/20 Sądu Okręgowego w Krakowie. Sam fakt, że takie postępowanie się toczy, także nie jest podstawą wpisu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 755;art. 755 § 1;art. 755 § 1 pkt. 5)">art. 755 § 1 pkt. 5 k.p.c.</a> sąd rozpoznający sprawę o roszczenie niepieniężne może udzielić zabezpieczenia w postaci nakazu wpisania stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej i dopiero uzyskanie przez wnioskodawcę takiego postanowienia zabezpieczającego może być podstawą wpisu ostrzeżenia do księgi wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy nie udziela zabezpieczeń roszczeń cywilnoprawnych, ale jedynie ujawnia w księdze wieczystej zabezpieczenia wydane w stosownych postępowaniach rozpoznawczych, o ile podlegają takiemu wpisowi do księgi.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(2);art. 626(2) § 3)">art. 626<sup>
<!-- -->2 </sup>§ 3 k.p.c.</a> na wnioskodawcy ciąży obowiązek dołączenia do wniosku o wpis dokumentu, który ma stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. Podstawą wpisu do księgi wieczystej są tylko dokumenty dołączone do wniosku o wpis oraz znajdujące się w aktach tej księgi wieczystej. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej, jakie powinny być dołączone do wniosku o dokonanie wpisu, określają <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 31;art. 32)">art. 31–32</a> u.k.w.h. i § 20 r.p.k.w. Zawiadomienie o odwołaniu posiedzenia w sprawie I C 1747/20 nie należy do tego rodzaju dokumentów.</p>
<p>Mając to na uwadze sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>Sędzia Liliana Kaltenbek</p>
</div>