VIII U 83/24
Common courts2025-04-17
Case number
VIII U 83/24
Judgment date
2025-04-17
Type
REASONS
Judges
Agnieszka Olejniczak-Kosiara (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygnatura akt VIII U 83/24</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 28 listopada 2023 r. <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 października 2023 r. odmówił <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">K.</span> prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 32 akt rentowych ZUS)</em>
</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 21 grudnia 2023 r. złożyła <span class="anon-block">M. K.</span>, wnosząc o jej zmianę i orzeczenie czasowej niezdolności do pracy. Odwołująca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego endokrynologa i neurologa z uwagi na zdiagnozowanie u niej schorzeń w postaci raka inwazyjnego prawego płata tarczycy, raka podstawnokomórkowego skóry, naczyniaka jamistego mostu, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, podwyższony poziom glukozy i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Zdiagnozowane u niej poważne choroby, w tym nowotwory złośliwe, proces ciągłej diagnostyki, leczenie radioaktywne jodem, zażywania innych niezbędnych skutki uboczne leczenia, niezbędne hospitalizacje – sprawiają, że wykonywanie przez nią pracy jest obecnie znacznie utrudnione, a w okresach jodoterapii – niemożliwe.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odwołanie k. 3-5)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie k. 6-6 odwrót)</em>
</p>
<p>Na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie oraz wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia operacji, którą przeszła wnioskodawczyni, do końca 2024 roku.</p>
<p>Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(oświadczenia pełnomocników stron e-protokół rozprawy z 19 marca 2025 r. 00:00:59 -00:03:26 – płyta CD k. 148)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. K.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span> Wnioskodawczyni legitymuje się wykształceniem średnim, ukończyła technikum, z wykształcenia jest technikiem geologiem, ostatnio pracowała w zawodzie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(bezsporne)</em>
</p>
<p>W dniu 3 października 2023 roku wnioskodawczyni złożyła do ZUS wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wniosek – k. 1-3 załączonych do sprawy akt organu rentowego)</em>
</p>
<p>Lekarz Orzecznik ZUS po dokonaniu w dniu 23 października 2023 r. analizy dokumentacji medycznej, rozpoznał u wnioskodawczyni raka pęcherzykowego tarczycy <span class="anon-block"> (...)</span>, po strumektomii w lutym 2023r. oraz po leczeniu jodem promieniotwórczym (w sierpniu 2023r.), obecnie bez danych na aktywny proces nowotworowy, raka podstawnokomórkowego skóry (nie ma danych na lokalizację i kiedy był leczony), naczyniaka jamistego mózgu, nadciśnienie tętnicze.</p>
<p>Orzeczeniem z dnia 23 października 2023 r. Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy do 31 października 2024 roku, częściowa niezdolność do pracy powstała 23 lutego 2023 roku.</p>
<p>(opinia lekarska w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.87, orzeczenie Lekarza Orzecznika k.18 akt rentowych ZUS)</p>
<p>Od powyższego orzeczenia Lekarza Orzecznika z dnia 23 października 2023 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, podnosząc, że Lekarz Orzecznik ZUS orzekł zbyt krótki okres częściowej niezdolności do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(sprzeciw w </em>dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.88-89<em>
<!-- -->)</em>
</p>
<p>Komisja Lekarska ZUS po przeprowadzeniu w dniu 24 listopada 2023 r. bezpośredniego badania wnioskodawczyni i dokonaniu analizy dokumentacji medycznej rozpoznała u wnioskodawczyni: przebytą tyreoidektomię w dniu 24 lutego 2023 roku z powodu raka pęcherzykowego tarczycy <span class="anon-block"> (...)</span>, oraz po leczeniu jodem promieniotwórczym w sierpniu 2023r., obecnie bez danych na aktywny proces nowotworowy, pooperacyjną nadczynność tarczycy w trakcie suplementacji L-tyroksyny, przebyte usunięcie raka podstawnokomórkowego skóry w lewej okolicy podobojczykowej, przebyte usunięcie wielu naczyniaków skóry pleców, brzucha, podudzia prawego, przebyty powierzchowny uraz głowy w marcu 2022 roku, naczyniaka jamistego mózgu w obserwacji , nadciśnienie tętnicze w obserwacji, hiperglikemię na czczo, hipercholesterolemię, otyłość II stopnia.</p>
<p>Orzeczeniem z 24 listopada 2023 r. Komisja Lekarska ZUS orzekła, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(opinia Komisji Lekarskiej ZUS w </em>dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.92-93<em>
<!-- -->, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS k. 30 akt rentowych ZUS)</em>
</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2023 r. <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 października 2023 r. odmówił <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">K.</span> prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24 listopada 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 32 akt rentowych ZUS)</em>
</p>
<p>W sądowym badaniu neurologicznym rozpoznano u odwołującej przebyty powierzchowny uraz głowy w marcu 2022 r., naczyniaka jamistego mózgu w badaniach diagnostycznych do dalszej obserwacji oraz przewlekłe bóle głowy. Wnioskodawczyni przebyła w dniu 3 marca 2022 r. powierzchowny uraz głowy, przy wychodzeniu z pracy spadł jej szlaban na głowę. Z tego powodu była konsultowana w izbie przyjęć, gdzie wykonano CT głowy i CT kręgosłupa szyjnego. Badania te nie wykazały zmian pourazowych, tylko zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym kręgosłupa oraz podejrzenia naczyniaka w moście. Badanie <span class="anon-block"> (...)</span> głowy wykonane 15 marca 2022 r potwierdziło naczyniaka w lewej okolicy mostu. Odwołująca była konsultowana przez neurochirurga dwukrotnie w Izbie przyjęć i w gabinecie neurochirurgicznym. Neurochirurdzy nie widzieli wskazań do operacji, tylko podali, że wymaga dalszej obserwacji. Most w mózgu jest połączeniem między półkulami mózgu, jest on położony pomiędzy śródmózgowiem a rdzeniem przedłużonym. Wchodzi on w skład ośrodkowego układu nerwowego. W badaniu neurologicznym nie występują objawy uszkodzenia układu nerwowego.</p>
<p>Z punktu widzenia neurologa, nie można uznać wnioskodawczyni za długotrwale niezdolną do pracy zarobkowej.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu neurologii k. 54 -57, 74)</em>
</p>
<p>W sądowym badaniu endokrynologicznym stwierdzono u wnioskodawczyni: przebyte leczenie z powodu raka pęcherzykowego, minimalnie inwazyjnego z angioinwazją płata prawego tarczycy <span class="anon-block"> (...)</span>, stromectomię, leczenie jodem radioaktywnym, raka podstawnokmórkowego skóry. Obecnie nie stwierdza się danych wskazujących na aktywny proces nowotworowy u odwołującej. Stwierdzono obecnie pooperacyjną niedoczynność tarczycy leczoną <span class="anon-block">E.</span>. Wyżej wymienione problemy nowotworowe mają znaczny wpływ na możliwość pracy, samopoczucie i stan wnioskodawczyni.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu endokrynologii k. 12-16, 22-23)</em>
</p>
<p>W sądowym badaniu onkologicznym rozpoznano u wnioskodawczyni: raka prawego płata tarczycy o minimalnej inwazji po radykalnej tyreoidektomii w lutym 2023 roku po uzupełniającej kuracji <span class="anon-block"> (...)</span>. Uzyskano całkowitą remisję choroby nowotworowej, rokowania są dobre. Zabieg usunięcia tarczycy nie spowodował długotrwałej niezdolności do pracy. Usunięte radykalnie ognisko raka o niewielkiej złośliwości o dobrym rokowaniu co do wyleczenia. Objawy pooperacyjnej niedoczynności tarczycy, wnioskodawczyni łagodzi preparatami tarczycy EuthyroX 125. Pooperacyjna niedoczynność tarczycy nie upośledza sprawności w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy zarobkowej.</p>
<p>Ponadto stwierdzono usuniętego raka podstawnokomórkowego skóry, który jest nowotworem o niewielkiej złośliwości miejscowej, nie daje przerzutów, jest usunięty doszczętnie, rokuje całkowite wyleczenie. Zabieg operacyjny usunięcia raka skóry nie upośledził w najmniejszym stopniu sprawności. U odwołującej stwierdzono także naczyniaka jamistego mózgu o średnicy 7 mm, bezobjawowego, został wykryty przypadkowo, jest nowotworem łagodnym, nie upośledza funkcji centralnego układu nerwowego i sprawności ogólnej, bez wskazań do leczenia operacyjnego.</p>
<p>U wnioskodawczyni rozpoznano także polipa endometrioidalnego, mięśniaka macicy. W dniu 8 listopada 2024 roku wykonano histeroskopowe usunięcie polipa. Przebyte leczenie ginekologiczne, jak i mięśniak w trzonie macicy nie upośledzają sprawności odwołującej w stopniu kwalifikującym do niezdolności do pracy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(opinia podstawowa i uzupełniająca biegłego z zakresu onkologii k.77-79, k.123, 125)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny, Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się: dokumentacja załączona do akt przedmiotowej sprawy, dokumentacja znajdująca się w aktach organu rentowego, dokumentacja medyczna odwołującej, a nadto z pisemnych opinii biegłych: neurologa, onkologa i endokrynologa – tego biegłego jedynie w zakresie rozpoznania schorzeń. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał w/w opinie biegłych za wiarygodne, gdyż są rzetelne i sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot. Opinie zostały sporządzone w oparciu o analizę przedłożonej dokumentacji lekarskiej oraz wyniki badania bezpośredniego. Biegli zdiagnozowali schorzenia, ocenili ich wpływ na sprawność organizmu i zdolność wnioskodawczyni do wykonywania pracy, odnosząc swą ocenę do jej doświadczenia i kwalifikacji zawodowych. Opinie są pełne, nie zawierają sprzeczności ani braków, które pozbawiałyby ich mocy dowodowej, zostały przekonująco uzasadnione, a zawarty w nich końcowy wniosek orzeczniczy logicznie wynika z przeprowadzonych badań i analizy dokumentacji medycznej.</p>
<p>Opinie zostały doręczone pełnomocnikom stron z zobowiązaniem do ustosunkowania się do nich. Pełnomocnik ZUS zgłosił zastrzeżenia do opinii biegłego endokrynologa, wnosząc nadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego onkologa. Sąd podzielił zastrzeżenia organu rentowego do opinii biegłego endokrynologa i ostatecznie nie podzielił wniosków orzeczniczych tego biegłego, opierając swoje ustalenia w oparciu o opinię biegłego onkologa.</p>
<p>W pierwszej kolejności wskazać należy, że biegły endokrynolog nie dowiódł naruszania sprawności organizmu w stopniu uzasadniającym długotrwałą niezdolność do pracy wnioskodawczyni. <span class="anon-block"> (...)</span> wola guzkowego, nietoksycznego było prowadzone w trybie planowym. Zabieg w dniu 24 lutego 2023 r. został przeprowadzony prawidłowo, nie był powikłany, a guz został wycięty doszczętnie. Badanie histopatologiczne potwierdziło brak przerzutów do węzłów chłonnych i minimalną inwazyjność tego nowotworu. W sierpniu 2023 roku zostało przeprowadzone leczenie profilaktyczne jodem radioaktywnym. Niezdolność do pracy odwołującej w tym okresie nie jest podważana przez ZUS, ale mieści się w okresie objętym zasiłkiem chorobowym. W czerwcu 2023 r. został też doszczętnie wycięty rak podstawnokomórkowy. Nowotwór ten jest całkowicie wyleczalny po chirurgicznym jego usunięciu. Biegły endokrynolog w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego uznał, że u odwołującej występuje naruszenie sprawności organizmu uzasadniające długotrwałą niezdolność do pracy.</p>
<p>Samo stwierdzenie, że problemy nowotworowe wnioskodawczyni mają znaczy wpływ na pracę, samopoczucie i stan pacjentki nie oznacza, że odwołująca jest długotrwale niezdolna do pracy. Jest to ogóle stwierdzenie, w żaden sposób nieuzasadnione, nie poparte konkretnymi opiniami, badaniami.</p>
<p>W ocenie Sądu opinia biegłego onkologa w sposób szczegółowy, konkretny wyjaśnia jakie schorzenia stwierdzono u wnioskodawczyni, jakie zabiegi przeszła, jakie są ich skutki, rokowania. Biegły onkolog wskazał, że u odwołującej stwierdzono raka prawego płata tarczycy o minimalnej inwazji po radykalnej tyreoidektomii, po uzupełniającej kuracji <span class="anon-block"> (...)</span>. Uzyskano całkowitą remisję choroby nowotworowej, rokowania są dobre. Pooperacyjna niedoczynność tarczycy nie upośledza sprawności w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy zarobkowej. Ponadto stwierdzono usuniętego raka podstawnokomórkowego skóry, który jest nowotworem o niewielkiej złośliwości miejscowej, nie daje przerzutów, jest usunięty doszczętnie, rokuje całkowite wyleczenie. Zabieg operacyjny usunięcia raka skóry nie upośledził w najmniejszym stopniu sprawności. U odwołującej stwierdzono także naczyniaka jamistego mózgu o średnicy 7 mm, bezobjawowego, który jest nowotworem łagodnym, nie upośledza funkcji centralnego układu nerwowego i sprawności ogólnej, bez wskazań do leczenia operacyjnego. U wnioskodawczyni rozpoznano także polipa endometrioidalnego, mięśniaka macicy. W dniu 8 listopada 2024 roku wykonano histeroskopowe usunięcie polipa. Przebyte leczenie ginekologiczne, jak i mięśniak w trzonie macicy nie upośledzają sprawności odwołującej w stopniu kwalifikującym do niezdolności do pracy.</p>
<p>Z uwagi na jednoznaczne wnioski orzecznicze biegłego onkologa, Sąd pominął wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego endokrynologa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art.235 <sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt. 5 kpc</a>, uznając go za zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.</p>
<p>Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii. <em>
<!-- -->(tak m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 lutego 2013 r., <span class="anon-block">(...)</span> ACa 980/12, LEX: 1293767, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 3 kwietnia 2013 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 148/13, LEX: 1313335)</em>
</p>
<p>Należy mieć na względzie, że zadaniem biegłego zasadniczo nie jest bowiem poszukiwanie dowodów i okoliczności mających uzasadniać argumentację stron procesu, lecz dokonanie oceny przedstawionego materiału z perspektywy posiadanej wiedzy naukowej technicznej lub branżowej i przedstawienie sądowi danych (wniosków) umożliwiających poczynienie właściwych ustaleń faktycznych i właściwą ocenę prawną znaczenia zdarzeń z których strony wywodzą swoje racje. <em>
<!-- -->(tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi<br/>z 13 października 2016 r., <span class="anon-block">(...)</span> ACa 432/16, LEX: 2162983)</em>
</p>
<p>Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonana została na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, w jego ocenie uwzględniała wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość, dokonał wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odniósł je do pozostałego materiału dowodowego <em>
<!-- -->(tak: wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 655).</em>
</p>
<p>W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wskazała na uchybienia powołanych w sprawie opinii biegłych neurologa i onkologa, przy wydawaniu opinii i formułowaniu wniosków, które mogłyby je podważać. Należy, bowiem, podkreślić, iż podstawą zakwestionowania opinii, nie może być fakt, iż treść wydanej w sprawie opinii nie jest zbieżna z zapatrywaniami oraz stanowiskiem w sprawie danej strony. Innymi słowy, nie można kwestionować opinii tylko dlatego, że de facto strona nie jest zadowolona z opinii przedstawionej przez dotychczasowego biegłego. Słusznie wskazuje się w judykaturze, że opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem, oznaczałoby, bowiem, przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (vide m. in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> ACa 76/12, LEX 1312019). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> ACa 980/12, LEX 1293767; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2013 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> ACa 148/13, LEX 1313335).</p>
<p>Co do zastrzeżeń do pozostałych opinii biegłych, tj. onkologa i neurologa, zgłoszonych przez pełnomocnika wnioskodawczyni, w ocenie Sądu, stanowiły one tylko bezpodstawną polemikę z wnioskami orzeczniczymi tych biegłych, którzy swoją ocenę dokonali w oparciu o badanie osobiste ubezpieczonej i po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej badanej, którą szczegółowo uzasadnili. Biegli odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń i szczegółowo uzasadnili swoje stanowisko. Pełnomocnik wnioskodawczyni nie zgłosił dalszych zastrzeżeń do opinii biegłych: onkologa i neurologa. Opinie tych biegłych są jasne, wnikliwe, spójne, logiczne i obiektywne, w sposób przejrzysty i wyczerpujący opisują stan zdrowia wnioskodawczyni oraz sporządzone zostały zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, będąc tym samym wiarygodnym źródłem dowodowym. Opinie nie zawierają sprzeczności ani braków, które pozbawiałyby je mocy dowodowej, zostały przekonująco uzasadnione, a zawarty w nich końcowy wniosek orzeczniczy został przez biegłych logicznie uzasadniony. Z tych przyczyn Sąd uczynił podstawą swoich ustaleń w sprawie opinie w/w biegłych przyjmując, że stanowią one w całości pełnowartościowe źródło dowodowe.</p>
<p>Potrzeba powołania innego (nowego) biegłego powinna bowiem wynikać z konkretnych okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii, gdyż odmienne stanowisko oznaczałoby przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszystkich możliwych opinii biegłych, aby upewnić się, czy niektórzy z nich nie byli tego samego zdania, co ubezpieczony. Renta z tytułu niezdolności do pracy jest bowiem świadczeniem<br/>z ubezpieczenia społecznego związanym z istnieniem w organizmie osoby ubezpieczonej stanu chorobowego, który czyni ją obiektywnie niezdolną do pracy w ramach wszystkich posiadanych kwalifikacji, a zatem nie wystarczy subiektywne odczucie tej osoby, że jest ona niezdolna do pracy <em>
<!-- -->(tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2021 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 318/21, LEX nr 3398278, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 25 maja 2023 r., III AUa 693/22, LEX: 3631402).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Spornym w sprawie było czy stan zdrowia odwołującej uprawnia go do świadczenia objętego zaskarżoną decyzją.</p>
<p>Przechodząc do rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 57;art. 57 ust. 1)">art. 57 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 1631), a więc:</p>
<p>1) <span class="underline">
<!-- -->jest niezdolny do pracy</span>;</p>
<p>2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;</p>
<p>3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 okresy składkowe ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;</p>
<p>4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.</p>
<p>Ustęp 2 ww. artykułu stanowi natomiast, iż przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.</p>
<p>W myśl art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, <span class="underline">
<!-- -->natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji</span>. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).</p>
<p>Warunki wskazane w art. 57 powyższej ustawy muszą być spełnione łącznie by istniały podstawy do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.</p>
<p>Pierwsza z przesłanek, a więc niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, <span class="underline">
<!-- -->biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej)</span> <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 r., II UK 222/03, OSNP 2004, nr 19, poz. 340).</em>
</p>
<p>Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu <em>
<!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 grudnia 2000 r., II UKN 134/00, OSNP 2002, nr 15, poz. 369<br/>i z 7 września 1979 r., II URN 111/79, OSNC 1980, nr 1-2, poz. 35).</em>
</p>
<p>Wyjaśnienie treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego<br/>z 15 września 2006 r., <span class="anon-block">(...)</span> UK 103/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz. 261). </em>Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy <em>
<!-- -->(por. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 października 2009 r., II UK 106/09, LEX nr 558589, z 8 maja 2008 r., <span class="anon-block">(...)</span> UK 356/07, OSNP 2009, nr 17-18, poz. 238, z dnia 11 stycznia 2007 r.,<br/>II UK 156/06, OSNP 2008, nr 3-4, poz. 45 i z 25 listopada 1998 r., II UKN 326/98, OSNP 2000, nr 1, poz. 36).</em>
</p>
<p>Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2006 r. <em>
<!-- -->(<span class="anon-block">(...)</span> PK 153/05, OSNP 2007, nr 1-2, poz. 27) </em>częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Poziom posiadanych kwalifikacji, wyznacza zatem zakres pracy, do której można odnosić ocenę zdolności do pracy w rozumieniu art. 12 i 13 ustawy. Inaczej mówiąc, ochrona ubezpieczeniowa służy temu kto utracił zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, choćby w stopniu częściowej niezdolności do pracy. Należy zatem przy ocenie częściowej niezdolności do pracy, odnosić się do poziomu posiadanych kwalifikacji, przy czym w każdym przypadku należy zważyć posiadane wykształcenie oraz charakter dotychczasowego zatrudnienia ubezpieczonego i okres tego zatrudnienia. Nie sposób bowiem dokonać oceny posiadanych kwalifikacji, odnosząc się w sposób alternatywny z jednej strony do posiadanego wykształcenia, a z drugiej, do zatrudnienia wykonywanego przez ubezpieczonego. Aktualny jest również pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98, OSNP 1000/16/624).</em>
</p>
<p>Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> Opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sądowo-lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 lutego 2016 r., III AUa 1609/15).</em>
</p>
<p>W ocenie Sądu ustalenia dokonane w toku postępowania nie uzasadniają zmiany zaskarżonej decyzji i nie stanowią podstawy do przyznania ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe – w tym przede wszystkim dowody z opinii biegłych: onkologa i neurologa wykazało bowiem, że ubezpieczona nie jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ustawy emerytalnej.</p>
<p>Jak wskazuje się w orzecznictwie, ocena częściowej niezdolności do pracy<br/>w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy wymaga z reguły wiadomości specjalnych, natomiast ostateczna ocena, czy ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy musi uwzględniać – zgodnie z art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - także inne elementy, w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania<br/>w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj<br/>i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Takich zasad nie można jednak stosować do sytuacji, gdy ubezpieczony jest zdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, a więc gdy nie jest spełniony aspekt medyczny (biologiczny). Gdyby przyjąć inaczej, renta z tytułu niezdolności do pracy stałaby się<br/>w rzeczywistości świadczeniem podobnym do zasiłku dla bezrobotnych. Dlatego w sytuacji, gdy z ocenionych jako fachowe i wiarygodne opinii biegłych sądowych wynika, że stan somatyczny wnioskodawcy nie powoduje u niego niezdolności do pracy, niecelowe jest odwoływanie się do okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach<br/>i rentach z FUS. <em>
<!-- -->(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2019 r., <span class="anon-block">(...)</span> UK 329/18, LEX nr 3551968, postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2020 r., I UK 56/19, LEX nr 3126283)</em>
</p>
<p>Wobec powyższego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
</div>