IV SAB/Po 78/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ujęcia do listy osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Skarżący J. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie dotyczącej jego wniosku o ujęcie do listy osób ubiegających się o zawarcie w 2021r. umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu Miasta P.. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego ewentualnie o oddalenie skargi. Prezydent wskazał, że w dniu [...] lutego 2020r. J. R. złożył wniosek o ujęcie go na liście osób ubiegających się o zawarcie w 2021r. umowy najmu lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi Biuro Spraw Lokalowych Urzędu Miasta P. pismem z [...] kwietnia 2020r. poinformowało skarżącego, że lista mieszkaniowa na 2021r. nie zostanie utworzona w związku z czym wniosek skarżącego nie będzie rozpatrywany. Prezydent podnosił, że skarżący nie posiada interesu prawnego, a w każdym razie nie wykazał jego istnienia. Zdaniem organu, interes Skarżącego, aby uzyskać pomoc mieszkaniową jest interesem faktycznym. Zarządzeniem z [...] września 2020r. skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni dowodu wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. poprzedzającego wniesienie skargi z [...] maja 2020r. na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie ujęcia do liście oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na bezczynność organu w kwocie [...]zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały odebrane przez skarżącego osobiście w dniu 29 września 2020r. Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi oraz w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Przedmiotowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tym samym sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu, organ administracji nie naruszył prawa. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest pismo organu odmawiające pozytywnego rozpoznania wniosku Skarżącego w sprawie umieszczenia na liście osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Zatem w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest ocenić, czy skarga na ten akt jest dopuszczalna. W tym zakresie zauważyć należy, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ma także wymiar publicznoprawny, a w konsekwencji akt odmawiający zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzieleniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Pismo to stanowi akt z zakresu wykonywania zadania publicznego (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).Takie działanie nie stanowi oferty zawarcia umowy ani też negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, ale administracyjnoprawny. Dopiero po skierowaniu do zawarcia umowy następuje drugi etap, który ze względu na kończącą go umowę najmu ma charakter cywilnoprawny. W konsekwencji więc przywołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może być - zgodnie z obowiązującą w gminie regulacją prawa miejscowego - poprzedzone aktem o administracyjnym charakterze, przy ocenie działania organu należy uwzględnić procedurę przewidzianą w tym zakresie w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali (uch. NSA z 21 lipca 2018r., sygn. akt I OPS 4/08, wyr. WSA w Gliwicach z 01 lipca 2020r., sygn. akt II SA/GL 702/19, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę prawną organ powołał uchwałę Nr XIX/322/VIII/2019 Rady Miasta Poznania z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Poznania (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 2019r., poz 10122), regulującą tryb i zasady wynajmu lokali mieszkalnych. W ocenie Sądu skarga na bezczynność w zakresie ujęcia na liście osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest co do zasady dopuszczalna w świetle art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Wobec powyższego zbadać należało pozostałe wymogi skutecznego wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie na bezczynność organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 214 § 1 i art. 219 § 1 p.p.s.a. strona wnosząca skargę jest zobowiązana uiścić należny wpis sądowy. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a takim pismem jest skarga złożona w niniejszej sprawie, pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 §1 i §2 p.p.s.a.). Natomiast na mocy art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma (w tym skargi), od którego nie została uiszczona opłata sądowa (w tym wpis sądowy). W rozpoznawanej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia stałego wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł. (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez Sąd. Przy czym, Sąd wskazuje, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został załatwiony prawomocnym zarządzeniem starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z [...] sierpnia 2020r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w związku z nie uzupełnieniem braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt IV SPP/Po [...]). Nadto zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Treść przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Wobec powyższego Skarżący został wezwany do wykazania, że przed wniesieniem skargi do WSA w Poznaniu złożył ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie ujęcia na liście osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Skarżący zobowiązania nie wykonał i dowodu złożenia ponaglenia nie przedłożył. Wobec powyższego, warunek skutecznego wniesienia skargi przez J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta nie został spełniony, bowiem Skarżący nie wykazał, że wyczerpał tryb opisany w art. 37 k.p.a. w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a.. Skargę należało zatem odrzucić z powodu niemożliwości jej merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć Skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania, co zostało opisane na zwrotce, została odebrana osobiście przez skarżącego w dniu 29 września 2020r. (k. [...] akt sąd.). Zakreślony zatem przez Sąd 7-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał z końcem 6 października 2020r. (wtorek). Zobowiązanie nie zostało wykonane i należna opłata nie została uiszczona (k. [...] akt sąd.). Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jak orzekł w postanowieniu. Stosownie do art. 58 §3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.