I OW 103/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Świdnickiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Świdnickim a Starostą Głubczyckim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zawiadomienia A. S. o nabyciu i zbyciu pojazdu marki Fiat Ducato o numerze rejestracyjnym [...] postanawia: wskazać Starostę Świdnickiego jako organ właściwy w sprawie. 2 UZASADNIENIE Wnioskiem z 15 kwietnia 2020 r. Starosta Świdnicki wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Starostą Głubczyckim i wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. w sprawie zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu marki Fiat Ducato o nr rej. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że 11 lipca 2005 r. w Starostwie Powiatowym w Głubczycach został zarejestrowany ww. pojazd z wniosku A. G. 18 marca 2020 r. do Starosty Świdnickiego wpłynęło zawiadomienie Starosty Głubczyckiego z 11 marca 2020 r. o przekazaniu zgodnie z właściwością ww. zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu marki Fiat wraz z załączoną umową sprzedaży pojazdu oraz kserokopią faktury. Organ zwrócił uwagę, że materialnoprawną podstawę zawiadomienia stanowi art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110). Wskazał, że ww. przepis nie zawiera normy kompetencyjnej dla organu do wydania decyzji administracyjnej w sprawie, a więc załatwienie sprawy polega na dokonaniu czynności materialno-technicznej ujawnienia zdarzenia w karcie pojazdu. Zdaniem tego organu, to Starosta Głubczycki jest właściwy w sprawie, bowiem art. 78 ust. 3 ww. ustawy nie wskazuje organu właściwego miejscowo, a więc powyższa czynność powinna zostać wykonana przez organ rejestrujący dany pojazd, na co wskazują art. 73 ust. 1 i art. 79 ustawy. W odpowiedzi na wniosek Starosta Głubczycki wniósł o wskazanie Starosty Świdnickiego jako organu właściwego w sprawie. Podniósł, że 3 marca 2020 r. otrzymał wniosek zawierający przedmiotowe zawiadomienie o nabyciu i zbyciu pojazdu marki Fiat, który został złożony przez wnioskodawczynię A. S. prowadzącą działalność gospodarczą w S. Zwrócił uwagę, że pojazd ten został zarejestrowany w 2005 r. przez Starostę Głubczyckiego na wniosek A. G., [...]. Następnie 31 stycznia 2020 r. został on zbyty przez P. B. (zam. Powiat Świdnicki) na rzecz A. S. (zam. Powiat Świdnicki), która z kolei zbyła pojazd na rzecz M. M. (zam. Lublin). Dotychczas nie złożono wniosku o rejestrację pojazdu na rzecz nowego właściciela, nie złożono również wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Zdaniem tego organu w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. określający właściwość organu m.in. wg miejsca zamieszkania/siedziby wnioskodawcy. Zatem właściwym organem do załatwienia ww. wniosku jest Starosta Świdnicki. W związku z tym organ przekazał Staroście Świdnickiemu przedmiotowy wniosek A. S. o zawiadomieniu o nabyciu i zbyciu pojazdu. Zdaniem tego organu ustawa prawo o ruchu drogowym nie zawiera w art. 78 regulacji określającej właściwość miejscową organu, zatem należy się posłużyć przepisami ogólnymi z ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; "k.p.a."). Ustawodawca w niektórych przepisach ustawy prawo o ruchu drogowym jednoznacznie wskazuje na organ właściwy miejscowo (art. 73 ust. 1, art. 79 ust. 1), a w innych już nie, ograniczając się jedynie do sformułowania "starosta", tak jak w przypadku art. 78 ust. 2 ustawy. W związku z tym posłużyć się należy przepisami k.p.a., które wskazują na Starostę Świdnickiego jako organ właściwy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory, o których mowa w art. 4 wskazanej ustawy, czyli spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jako spór o właściwość określa się obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim, co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Spór, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie pomiędzy Starostą Świdnickim a Starostą Głubczyckim, jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania zawiadomienia A. S. o nabyciu i zbyciu pojazdu marki Fiat. Istota sprawy sprowadza się więc do wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o nabyciu i zbyciu pojazdu, stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zdarzenia te są dokumentowane przez starostę w karcie pojazdu (ust. 3). Zauważyć należy, że powyższy przepis nie zawiera szczególnej regulacji określającej właściwość miejscową organu uprawnionego do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu i zbyciu pojazdu. Jak trafnie wskazał w odpowiedzi na wniosek Starosta Głubczycki, w ustawie prawo o ruchu drogowym ustawodawca wielokrotnie wprost wskazuje starostę właściwego do załatwienia określonych spraw. W sprawach rejestracji pojazdu ustawodawca wskazał starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (art. 73 ust. 1 ustawy). Z kolei pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu (art. 79 ust. 1 ustawy). Jednakże w niektórych sprawach ustawodawca wskazuje jako organ starostę, nie precyzując jego właściwości miejscowej, tak jak w niniejszej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można właściwości miejscowej organu wywodzić z przepisów o rejestrowaniu i wyrejestrowaniu pojazdu, bowiem są to odrębne czynności od zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu, uregulowane w odrębnych przepisach. Skoro ustawodawca nie sprecyzował w art. 78 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, że właściciel jest obowiązany zawiadomić starostę właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, to przy ustalaniu starosty właściwego należy wziąć pod uwagę przepisy ogólne dotyczące właściwości organów zawarte w k.p.a. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się w innych sprawach niż pkt 1 i 2 - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. W niniejszej sprawie wniosek o nabyciu i zbyciu przedmiotowego pojazdu złożyła A. S. zamieszkała i prowadząca działalność gospodarczą w Świdniku. Zatem to Starosta Świdnicki jest organem właściwym do rozpoznania jej wniosku w sprawie zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu marki Fiat. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.