VI U 262/21

<p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt VI U 262/21</span> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 listopada 2022 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kryńska-Mozolewska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148 (1) § 1 k.p.c</a> </p> <p>sprawy z odwołania małoletniego <span class="anon-block">S. G.</span> reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">M. G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o ustalenie stopnia niepełnosprawności</p> <p>na skutek odwołania małoletniego <span class="anon-block">S. G.</span> </p> <p>od decyzji <span class="anon-block">(...)</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> r. znak <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>zmienia zaskarżone orzeczenie i zalicza odwołującego małoletniego <span class="anon-block">S. G.</span> do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w okresie od 6 grudnia 2020 r do dnia 31 sierpnia 2025 r o symbolu niepełnosprawności 12- C, 02-P.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt VI U 262/21</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Orzeczeniem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku nr: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> zaliczył <span class="anon-block">S. G.</span> do osób niepełnoprawnych w stopniu umiarkowanym o symbolach 02-P, 12-C do 31 stycznia 2025 roku od urodzenia, określając stopień niepełnosprawności od 21 stycznia 2021 roku.</p> <p>Orzeczeniem z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku nr: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> utrzymał w mocy orzeczenie <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku.</p> <p> <strong> <!-- --> (orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> a.r.)</strong> </p> <p>Od powyższego orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">S. G.</span> reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową – matkę, wniósł o zmianę orzeczenia poprzez zaliczenie go do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz ustalenie konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.</p> <p> <strong> <!-- --> (odwołanie – k. 1-2)</strong> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie – k. 5-6)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</span> </em> </strong> </p> <p>Odwołujący się <span class="anon-block">S. G.</span> cierpi od urodzenia na autyzm atypowy. Jest również chory na schizofrenię paranoidalną. Aktualnie leczy się farmakologicznie, ma wskazanie do umieszczenia w oddziale dziennym. Jest całkowicie zależny od otoczenia.</p> <p>Z powodu autyzmu ma zaburzenia w sferze społeczno-emocjonalnej, komunikacji. Nie wykształcił prawidłowej komunikacji werbalnej i pozawerbalnej. Samodzielnie nie inicjuje kontaktu, Nie ma potrzeby podtrzymywania kontaktu z innymi osobami, nie potrafi adekwatnie odpowiadać na bodźce otaczającego świata. Wykazuje zachowania stereotypowe. Ma tendencje do reagowania w sposób schematyczny, niekonwencjonalny, powtarzalny.</p> <p>W przebiegu schizofrenii ma nasilony lęk dezorganizujący życie, co utrudnia wypełnianie obowiązków w zakresie domowy wychodzenie do szkoły. Ma nauczanie indywidualne. Odznacza się brakiem samodzielności. Wymaga dodatkowego stałego nadzoru z powodu myśli samobójczych oraz wytwarzania z powodu swoich zachowań bezpośredniego zagrożenia dla otoczenia. Z powodu schizofrenii ma pogłębiane stopniowo deficyty w funkcjonowaniu społecznym, nasila się u niego wycofanie ze społeczeństwa oraz upośledzenie funkcjonowania w grupie. Zachowuje się w sposób nieprzewidywalny dla otoczenia. <span class="anon-block">S. G.</span> wymaga opieki, pomocy i nadzoru w zakresie leczenia i rehabilitacji szczególnie w okresach zaostrzeń choroby a także pomocy w czynnościach samoobsługowych.</p> <p>Odwołujący jest niepełnosprawny w stopniu znacznym od 6 grudnia 2020 roku na czas określony do dnia 31 sierpnia 2025 roku o symbolu niepełnosprawności 12-C, 02-P. Wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji.</p> <p> <strong> <!-- --> (opinia biegłego psychiatry <span class="anon-block">K. G.</span> – k. 12-15v, k. 29-29v)</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie opinii głównej i uzupełniającej sporządzonej przez biegłą z zakresu psychiatrii <span class="anon-block">K. G.</span>. Opinie sporządzone przez biegłą są spójne w całości, zawierają logiczne uzasadnienie oraz kompleksowy opis stanu zdrowia odwołującego się. Biegła podkreśliła, że <span class="anon-block">S.</span> ze zdiagnozowanym autyzmem i schizofrenią nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga całodobowej opieki innych osób – wymaga zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności ze względu na całkowitą zależność od otoczenia. <span class="anon-block"> (...)</span> składał zarzuty do opinii głównej biegłego psychiatry. Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu psychiatrii <span class="anon-block">K. G.</span>. Biegła w opinii uzupełniającej udzieliła odpowiedzi na kwestie podnoszone w zarzutach do opinii. Dodatkowo opinia uzupełniająca zawiera uzasadnienie dla potrzymania stanowiska zawartego w opinii głównej.</p> <p>Nie zachodziła konieczność uzupełniania opinii o innych specjalistów, strony nie składały dodatkowych wniosków dowodowych.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </em> </strong> </p> <p>Odwołanie podlegało uwzględnieniu w całości.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a> (Dz.U. z 2019 r. poz. 1172) do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.</p> <p>Jak stanowi ust. 4 niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.</p> <p>Z kolei zgodnie z ust. 2 do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.</p> <p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391328" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328 (§ 29;§ 29 ust. 1)">§ 29 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r.</a> (Dz.U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328 z późn. zm.) w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące:</p> <p>1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu;</p> <p>2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;</p> <p>3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.</p> <p>Zgodnie z ust. 2 przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3.</p> <p>Na podstawie § 30 standardy w zakresie kwalifikowania do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające naruszenie sprawności organizmu powodujące:</p> <p>1) czasową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza konieczność udzielenia pomocy, o której mowa w § 29 ust. 1 pkt 3, w okresach wynikających ze stanu zdrowia;</p> <p>2) częściową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza wystąpienie, co najmniej jednej okoliczności, o których mowa w § 29 ust. 1 pkt 3.</p> <p>Jak wynika z ustaleń Sądu poczynionych na podstawie opinii biegłego psychiatry <span class="anon-block">K. G.</span> - odwołujący <span class="anon-block">S. G.</span> spełnia przesłanki do zaliczenia go do znacznego stopnia niepełnosprawności okresowo od 6 grudnia 2020 r do dnia 31 sierpnia 2025 r o symbolu niepełnosprawności 12- C, 02-P. <br/> Odwołujący niewątpliwie ma naruszoną sprawność organizmu, ponieważ cierpi na autyzm atypowy oraz schizofrenię paranoidalną, co wypełnia kryteria zaburzeń całościowych organizmu (12-C) oraz zaburzeń psychiatrycznych (02-P). Spełniona jest również kolejna przesłanka zaliczenia do tego stopnia niepełnosprawności, czyli niezdolność do pracy oraz jednocześnie wymagania w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jak wynika z materiału dowodowego odwołujący się ma zaburzenia organizmu uniemożliwiające mu funkcjonowanie w społeczeństwie. Ma zaburzenia zachowania, które są nieprzewidywalne. Z powodu choroby psychicznej wymaga stałej opieki, ponieważ ma myśli samobójcze. Nie potrafi odnaleźć się w grupie, nie reaguje właściwie na otaczające bodźce, wykazuje zachowania autystyczne atypowe. Niezdolność do funkcjonowania w społeczeństwie oraz z otaczającymi ludźmi powoduje, że musi mieć asystę osoby, która będzie pomagała kompensować jego deficyty i umożliwi mu funkcjonowanie w domu, a także poza nim. W chwili obecnej z powodu połączonego spektrum autyzmu oraz schizofrenii jest wykluczony ze społeczeństwa, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga całodniowej opieki innych osób. Brak obecności osoby dorosłej na stałe przy odwołującym stanowi zagrożenie dla niego, a także bezpieczeństwa i ewentualnie życia jego i osób otaczających go.</p> <p>Reasumując odwołujący jest niepełnosprawny w stopniu znacznym jak już wyżej wskazano.</p> <p>Odnośnie zaś wskazania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 6 b ust. 3 pkt. 7)">punktu 7</a> wskazań dotyczących niepełnosprawności Sąd stwierdził, że odwołujący spełnia do niego przesłanki. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 6 b;art. 6 b ust. 3;art. 6 b ust. 3 pkt. 7;art. 6 b ust. 3 pkt. 8)">art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych</a>, Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm. (zwanej dalej "ustawą") w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:</p> <p>1) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,</p> <p>3) wymogu korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki.</p> <p>Przepis ustawy nie wyjaśniają wprost, na czym polegać ma znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji w stopniu wymagającym zapewnienia stałej lub długotrwałej pomocy lub opieki. Zdaniem Sądu, pomocne w wyjaśnieniu znaczenia owych pojęć będzie odwołanie się do definicji pojęć zbliżonych, zawartych w przepisach ustawy lub przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391328" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328 ()">rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności</a> (Dz.U. Nr 139, poz. 1328 - powoływanego dalej, jako "rozporządzenie"). Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Pojęcie samodzielnej egzystencji łączy się zatem z podstawowymi potrzebami życiowymi, które ustawodawca przede wszystkim identyfikuje z czynnościami samoobsługowymi, (przez które rozumieć trzeba ubieranie się, dbanie o higienę osobistą, samodzielne spożywanie posiłków), z poruszaniem się (tj. z samodzielnym przemieszczaniem się w przestrzeni) oraz komunikacją (tzn. werbalnym lub pozawerbalnym porozumiewaniem się z otoczeniem). Czynności te składają się przy tym w sposób kumulatywny na sferę samodzielnej egzystencji; świadczy o tym użycie w tekście - przy wymienianiu owych czynności - przecinka oraz spójnika „i” (oznaczającego w logice formalnej funktor tworzący zdanie koniunkcji - zob. W. Wolter, M. Lipczyńska, Elementy logiki. Wykład dla prawników, Warszawa-Wrocław 1973 r., s. 81), co oznacza, że wszystkie okoliczności objęte tym spójnikiem muszą wystąpić łącznie. Znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji tłumaczyć, zatem należy, jako stan, w którym dana osoba nie ma w pełni zniesionej możliwości samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, jednak jej schorzenia wywołują określone dysfunkcje zakłócające w stopniu poważnym, istotnym samodzielną samoobsługę, poruszanie się i komunikację.</p> <p>Z ustaleń Sądu wynika, że odwołujący, który ukończył 16 rok życia jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i w tym zakresie wymaga pomocy i opieki osoby trzeciej. Wynika to z faktu, że odwołujący jest osobą niedostosowaną do funkcjonowania w społeczeństwie, nie jest w stanie komunikować się werbalnie i pozawerbalnie z innymi osobami, a także nie jest w stanie odbierać poprawnie i odczytywać komunikatów od tych osób. Z powodu myśli samobójczych i ich stopnia nasilenia wymaga stałego nadzoru ze strony osób trzecich. Schizofrenia połączona z autyzmem u odwołującego powoduje, że ma zachowania nieprzewidywalne, nie jest w stanie ich kontrolować oraz dobierać odpowiednich reakcji. Słusznie więc <span class="anon-block"> (...)</span> podał, że wskazanie z pkt 7 przysługuje tylko osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, a taką osobą jest odwołujący.</p> <p>Mając na względzie powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>