I ACa 321/21

<p>Niniejszy dokument nie stanowi doręczenia w trybie art. 15 zzs^{<!-- -->9}ust. 2 ustawy COVID-19 (Dz.U.2021, poz. 1842)</p> <p>Sygn. akt I ACa 321/21</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 listopada 2022 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Marek Boniecki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Michał Góral</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Banku (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">I. K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I C 531/19</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;</p> <p>III.  przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie <br/>na rzecz adwokata <span class="anon-block">J. B.</span> kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>SSA Marek Boniecki</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 321/21</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z 24 listopada 2022 r.</strong> </p> <p>Wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie: zasądził od <span class="anon-block">I. K.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Banku (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 522.217,50 zł<br/>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 sierpnia 2018r. do dnia zapłaty (pkt 1) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 2) i wynagrodzeniu ustanowionego dla pozwanej z urzędu adwokata (pkt 3).</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił stan faktyczny szczegółowo zaprezentowany<br/>w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z którego to uzasadnienia wynika, że:</p> <p>- 1 sierpnia 2011 r. strony zawarły umowę kredytu hipotecznego, na podstawie którego bank udzielił pozwanej kredytu w wysokości 530.000 zł, a pozwana zobowiązała się do jego spłaty z odsetkami w złotych polskich w 357 równych ratach;</p> <p>- 3 sierpnia 2011 r. pozwana na zabezpieczenie spłaty kredytu wystawiła weksel własny in blanco;</p> <p>- środki kredytu zostały wypłacone pozwanej;</p> <p>- 29 czerwca 2017 r. strony sporządziły aneks do umowy, na podstawie którego bank udzielił pozwanej karencji w spłacie raty kapitałowo-odsetkowej na okres 6 miesięcy, począwszy od daty wejścia w życie aneksu;</p> <p>- pozwana nie wywiązała się z obowiązku spłaty rat kredytu;</p> <p>- pismem z 21 marca 2018 r. strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty zaległości w terminie 14 dni, informując równocześnie o możliwości złożenia w formie pisemnej<br/>w terminie 14 dni wniosku o restrukturyzację zadłużenia;</p> <p>- wezwanie do zapłaty zostało doręczone pozwanej (odbiór potwierdził domownik);</p> <p>- w związku z zaprzestaniem spłaty kredytu i powstaniem zaległości strona powodowa pismem z 2 maja 2018 r. wypowiedziała pozwanej umowę kredytu z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia; w oświadczeniu o wypowiedzeniu bank wskazał, że przyczyną wypowiedzenia umowy jest istnienie zadłużenia przeterminowanego;</p> <p>- pismem z 2 lipca 2018 r. strona powodowa poinformowała pozwaną o biegu okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 16 lipca 2018 r., a pismem z 17 lipca 2018 r. strona powodowa zawiadomiła pozwaną o postawieniu całego kredytu w stan wymagalności; ww. pisma odebrała osobiście pozwana;</p> <p>- strona powodowa wypełniła weksel na kwotę 522.217,50 zł z terminem płatności oznaczonym na dzień 17 sierpnia 2018 r.</p> <p>- pismem z 17 lipca 2018 r. strona powodowa zawiadomiła pozwaną o wypełnieniu weksla i wezwała ją do wykupu weksla stanowiącego zabezpieczenie spłaty kredytu w terminie do 17 sierpnia 2018 r.;</p> <p>- wymagalne zadłużenie pozwanej według stanu na dzień 4 września 2018 r. wynosiło 527.959,94 zł.</p> <p>W ustalonym przez siebie stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione w całości, przyjmując, że:</p> <p>- brak było podstaw do przyjęcia niemożliwości świadczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 475;art. 475 § 1)">art. 475 §1 k.c.</a>; pozwana była zobowiązana do świadczenia pieniężnego, a utrata przez nią pracy oraz problemy zdrowotne i w konsekwencji niemożność spłacania rat kredytu nie świadczy o trwałej niemożliwości spełniania świadczenia;</p> <p>- powodowy bank dochował wymogów skutecznego wypowiedzenia umowy kredytowej przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75;art. 75 c)">art. 75 i art. 75c prawa bankowego</a>;</p> <p>- strona powodowa wykazała też dokładnie, jakie składniki złożyły się na kwotę dochodzonego roszczenia.</p> <p>Wyrok powyższy w części uwzględniającej powództwo i rozstrzygającej o kosztach procesu zaskarżyła apelacją pozwana, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie zmianę poprzez oddalenie powództwa.</p> <p>Apelująca zarzuciła: 1) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez dokonanie oceny stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim pisma z 21 marca 2018 r., stanowiącego wezwanie pozwanej do zapłaty zaległości i zwrotnego potwierdzenia odbioru - w zakresie adresu, na jaki zostało skierowane oraz osoby potwierdzającej odbiór tej przesyłki listowej oraz pisma z 2 maja 2018 r., stanowiącego oświadczenie powoda o wypowiedzeniu pozwanej umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> i koperty,<br/>w której pismo to zostało wysłane - w zakresie adresu, na jaki zostało skierowane - w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść, polegających na przyjęciu, że pisma te zostały pozwanej skutecznie i prawidłowo doręczone; 2) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez dokonanie oceny stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie materiału dowodowego z pominięciem treści Umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 1 sierpnia 2011 r. (oraz stanowiących jej integralną część „Postanowień ogólnych” - §12) oraz <span class="anon-block">Aneksu Nr (...)</span> z 29 czerwca 2017 r. (oraz stanowiących jego integralną część „Postanowień ogólnych”- §13), a także Kart Analitycznych z lat 2017 i 2018 - jako dowodów doniosłych dla ustalenia, na jaki adres powód zobowiązany był kierować korespondencję adresowaną do pozwanej - a zatem w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy<br/>i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść, polegających na przyjęciu, że pisma te zostały pozwanej skutecznie i prawidłowo doręczone; 3) błąd<br/>w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że powód dokonał prawidłowego i skutecznego doręczenia pozwanej pisma<br/>z 21 marca 2018 r., stanowiącego wezwanie pozwanej do zapłaty zaległości oraz pisma<br/>z 2 maja 2018 r., stanowiącego oświadczenie powoda o wypowiedzeniu pozwanej umowy kredytu nr <span class="anon-block"> (...)</span>, kierując je na adres <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">C.</span>, Gmina <span class="anon-block">S.</span>, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego przyjęcia, tj. że doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia pozwanej ww. pism<br/>i w związku z tym powód był uprawniony do wypełnienia weksla zgodnie z treścią deklaracji wekslowej.</p> <p>Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.</p> <p>Istota wszystkich zarzutów apelacji sprowadzała się do kwestii prawidłowości doręczenia pozwanej przez powodowy bank pism: z 21 marca 2018 r. - stanowiącego wezwanie pozwanej do zapłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku restrukturyzacyjnego (k. 60-61) i z 2 maja 2018 r. - zawierającego wypowiedzenie umowy kredytu (k. 64-65). Bezspornie oba pisma wysłane zostały na adres <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, przy czym pierwsze z nich odebrane przez dorosłego domownika, drugie – nieodebrane w terminie mimo podwójnej awizacji. Zdaniem skarżącej doręczenie te były jednak nieprawidłowe, albowiem ww. adres nie został wskazany ani w umowie kredytowej, ani w aneksie do tejże. Zgodnie z §12 ust. 4 postanowień ogólnych do umowy oraz z §13 ust. 6 postanowień ogólnych do <span class="anon-block">aneksu nr (...)</span>, bank zobowiązany był do doręczania wszelkich zawiadomień i oświadczeń do kredytobiorcy osobiście albo na adres wskazany w umowie lub inny podany przez kredytobiorcę. Jak wynika z treści maila przedłożonego na rozprawie apelacyjnej, pozwana poinformowała bank w marcu 2013 r., że jej aktualny adres do korespondencji to: <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span> (k. 411). Warto zauważyć także, że pełnomocnik pozwanej nie zaprzeczył, że twierdzeniu pełnomocnika powoda, że w istocie sam adres rozumiany jako miejsce nie ulegał zmianie, a jedynie jego administracyjne oznaczenie. Niezależnie od tego inne przeprowadzone przed Sądem pierwszej instancji dowody, okoliczności niesporne i ustalone na ich podstawie fakty pozwalają na przyjęcie domniemania faktycznego, że w datach doręczania pism z 21 marca i 2 maja 2018 r. pozwana mieszkała pod adresem <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">(...)</span> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 231)">art. 231 k.p.c.</a>). Przesyłkę z 2 lipca 2018 r. informującą o biegu okresu wypowiedzenia i dalsze (k. 68-78) pozwana odbierała po ww. adresem osobiście. Gdy dodać do tego fakt, że sama skarżąca w odpowiedzi na pozew przyznała, że otrzymała od banku wezwanie do zapłaty zaległości w kwocie 2720,38 zł (k. 266 v.), która to wartość wskazana została w piśmie z 21 marca 2018 r. (k. 60), okoliczność wysłania także wypowiedzenia umowy na prawidłowy adres jawi się jako wykazana w sposób nie budzący wątpliwości. Zauważyć przy tym wypada, że w odpowiedzi na pozew pozwana nie podnosiła okoliczności niedoręczenia jej pism z banku ani też zmiany adresu.</p> <p>W konkluzji powyższych rozważań za nieuzasadnione uznać należało zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> oraz błędnych ustaleń faktycznych. W konsekwencji zaskarżone orzeczenie należało uznać także za zgodne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 75;art. 75 c)">art. 75 i art. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</a> (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2324).</p> <p>Sąd odwoławczy nie dostrzegł także, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji. W pełni podzielić należy wywody Sądu Okręgowego poczynione na kanwie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 475;art. 475 § 1)">art. 475 §1 k.c.</a> Roszczenie strony powodowej nie jest także przedawnione w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 70)">art. 70</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 103)">art. 103 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe</a> (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 282), albowiem jako termin płatności weksla wskazano 17 sierpnia 2018 r., a pozew wniesiony został miesiąc później. Nie może być też mowy o wypełnieniu weksla w dacie przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, albowiem aneks do umowy, w którym doszło do uznania długu podpisany został 29 czerwca 2017 r., a umowa wypowiedziana została dopiero w maju 2018 r.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p> <p>Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które po stronie powodowej ograniczyły się do wynagrodzenia adwokata przyjęto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 §1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391 § 2;art. 391 § 2 pkt. 7)">§2 pkt 7</a> w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).</p> <p>O wynagrodzeniu ustanowionego dla pozwanej z urzędu pełnomocnika orzeczono na podst. art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 ()">Prawo o adwokaturze</a> (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1651), przy przyjęciu stawek wynagrodzenia dla adwokatów z wyboru.<br/>W ocenie Sądu Apelacyjnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> stoi na przeszkodzie normatywnemu różnicowaniu wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników procesowych w zależności od źródła ich umocowania.</p> <p> <em> <!-- -->SSA Marek Boniecki</em> </p> </div>